Bodem en ondergrond

Bodem en ondergrond bepalen of een plek geschikt is voor bijvoorbeeld woningbouw of een waterberging.

De eigenschappen van de bodem en ondergrond bepalen of een plek geschikt is voor bijvoorbeeld woningbouw of de aanleg van een waterberging. De provincie kijkt daarom bij het opstellen van ruimtelijke plannen altijd naar de samenstelling van de bodem. De uitgangspunten van het provinciale beleid zijn te vinden in de Verkenning ondergrondvisie Noord-Holland.

Bodem in kaart

De interactieve kaart met bodemeigenschappen verduidelijkt belangrijke bodemeigenschappen voor ruimtelijke plannen.

Meer informatie

Voor vragen kunt u contact opnemen met de provincie Noord-Holland, telefoon: 0800 - 0200 600 of email: servicepunt@noord-holland.nl.
 

Loodverontreiniging

Op verschillende plekken in Noord-Holland zit door eeuwenlang gebruik van lood ook lood in de bodem.

Opname van lood kan een nadelig effect hebben op de ontwikkeling van de hersenen. Kinderen tot 6 jaar lopen hierbij het grootste risico. Zij kunnen lood binnenkrijgen door bijvoorbeeld hun vingers in hun mond te steken tijdens het spelen op een bodem met lood. Provincies, gemeenten en omgevingsdiensten werken aan een gezonde, schone en veilige omgeving.

In 2018 onderzoekt de provincie de openbare ruimte. In eerste instantie op plaatsen waar kinderen komen, zoals speeltuinen. Deze worden onderzocht en zo nodig worden maatregelen genomen, zoals het afdekken van bodem als hierin te veel lood zit.

Lood in de bodem

Door de eeuwen heen is in heel Nederland veel lood gebruikt in huis en in industrie. Bijvoorbeeld in verf, maar ook in waterleidingen. Ook in het landelijk gebied is bij ophogingen gebruik gemaakt van grond en slib waar lood in zat. Hierdoor is in veel gebieden lood in de bodem aanwezig.

Om te zorgen dat mensen minder lood binnenkrijgen, zijn maatregelen uitgevoerd. Een deel van de verontreinigingen is opgeruimd en vaak is een schone laag grond aangebracht zodat mensen niet met het lood in contact komen. 

In veel plaatsen in Noord-Holland zit nog steeds lood in de bodem. Dat zijn vaak locaties op veengrond waarvan de bodem is opgehoogd, maar ook bebouwde gebieden. Soms is een groter gebied vervuild met lood, en is niet duidelijk waar het precies in de bodem zit. Hierdoor kan men op sommige plekken direct in aanraking komen met lood in de bodem. Hoge concentraties lood in de bodem hoeven op zichzelf geen probleem te zijn, zolang het lood maar niet in het lichaam terechtkomt. Zorg dat u weet waar lood mogelijk voorkomt en hoe u ervoor zorgt dat u en uw kinderen geen lood binnenkrijgen.

Inname van lood

Tegenwoordig krijgen kinderen veel minder lood binnen dan de mensen vroeger. Dit komt bijvoorbeeld door het verbod op het gebruik van lood in benzine en het vervangen van loden drinkwaterleidingen. Wel kunnen zij nog steeds lood binnenkrijgen wanneer zij in contact komen met grond waar lood in zit.

Ook als u groenten uit eigen tuin eet waar lood in de grond zit, kan dat ertoe leiden dat u lood binnenkrijgt. Dit komt vooral door de bodemdeeltjes die aan de groenten blijven hangen en het lood dat de planten via de wortels opnemen.

Wat doen de provincie en gemeenten?

Op grond van de Wet Bodembescherming is een aantal grote(re) gemeenten verantwoordelijk voor de staat van de bodem. Voor de overige gemeenten zijn de provincies dat. Voor de uitvoering van de taken worden de omgevingsdiensten ook vaak ingeschakeld. Zoals beschreven in het Bodemconvenant 2016-2020 zijn de bevoegde overheden verantwoordelijk voor communicatie over lood in de bodem.

Wat kunt u doen?

Met een paar eenvoudige gebruiksadviezen komen kinderen zo min mogelijk in contact komen met lood.

  • Laat kinderen hun handen wassen na het buitenspelen
  • Laat kinderen niet op onbedekte verontreinigde bodem (“kale bodem”) spelen. Bedek de bodem in uw tuin met gras, struiken of vaste planten. Een kunstgrasmat of bestrating, het liefst waterdoorlatend, zorgen ook voor een goede bedekking
  • Kies voor een zandbak met schoon zand
  • Kweek groenten en fruit in plantenbakken met schone grond (potgrond of tuinaarde)
  • Was zelfgekweekte groenten en fruit grondig
  • Was zelf uw handen na het tuinieren in eigen tuin en voor het eten
  • Ga de inloop van grond in huis tegen door schoenen uit te doen bij het naar binnen lopen
  • Stofzuig of dweil regelmatig uw huis.
  • Vervang loden waterleidingen.

Meer informatie?

Voor vragen over lood en gezondheid kunt u terecht bij de GGD.

Op www.bodemloket.nl en de websites van de omgevingsdiensten staat of in uw omgeving bodemonderzoek is gedaan. Zijn er geen gegevens over de bodemkwaliteit bekend, dan kan een ingenieurs-/adviesbureau bodemonderzoek uitvoeren.

Is geen informatie over de bodem bekend en kan op de locatie lood worden verwacht (oude binnenstad, oude dorpskern, oud-industrieel gebied) adviseert de provincie de gebruiksadviezen op te volgen.

Bekijk ook dit filmpje.