Beleidskader gemeentelijke herindeling

Het aangepaste Beleidskader gemeentelijke herindeling is door de Ministerraad vastgesteld op 8 juli 2011. Het beleidskader vervangt het vorige beleidskader uit 2009 en geeft inhoudelijke en procesmatige kaders aan voor gemeentelijke herindeling. Tevens geeft het kader op basis van het coalitieakkoord een nadere invulling aan de bestuurlijke rolverdeling tussen gemeenten, provincies en het kabinet als medewetgever met in achtneming van hun bevoegdheden op grond van de Wet algemene regels herindeling.

Het beleidskader gemeentelijke herindeling beschrijft het uitgangspunt van het kabinet bij gemeentelijke herindelingen. Deze moet van onderop tot stand komen. Dat bekent dat het initiatief voor een herindeling bij de gemeenten zelf ligt. In bijzondere gevallen kan ook de provincie het initiatief nemen voor gemeentelijke herindeling. Het beleidskader stelt dat dit zich echter moet beperken tot de situatie waarin alleen herindeling een duurzame oplossing biedt voor urgente bestuurlijke en/of financiële knelpunten van gemeenten.

In het Beleidskader zijn ook de toetsingscriteria voor gemeentelijke herindeling opnieuw gerangschikt. De drie belangrijkste criteria waaraan herindelingsvoorstellen worden getoetst, zijn:

draagvlak bij de gemeenteraden, de inwoners en de regio;
inhoudelijke noodzaak (bestuurskracht, financieel perspectief gemeenten, regionale opgaven en samenhang);
urgentie.

Andere criteria waaraan het Kabinet een herindelingsvoorstel toetst zijn:

Duurzaamheid;
Interne samenhang van de nieuwe gemeente; en
Evenwichtige regionale bestuurlijke verhoudingen.

Aan de hand van deze criteria wil het kabinet kunnen beoordelen of een herindeling wenselijk is of niet. Dit betekent dat meer accent wordt gelegd op de inhoudelijke noodzaak en de urgentie van gemeentelijke herindelingen.

Tenslotte wordt van gemeentebesturen verwacht dat zij representatief onderzoek (laten) verrichten naar maatschappelijk draagvlak onder burgers en maatschappelijke organisaties voor een herindelingsvoorstel.

Beleidskader gemeentelijke herindeling (pdf - 118,02 kb)

Meer informatie
Voor meer informatie over dit onderwerp kunt u contact opnemen met het secretariaat van de sector Bestuurlijke Ontwikkeling, Strategie en Europa, telefoonnummer: 023-5144834.