Samen zoeken naar raakvlakken

De belangenorganisaties in het buitengebied pakten tijdens de eerste conferentie de handschoen op om gezamenlijk met aanbevelingen te komen voor de provincie. Die uitdaging resulteerde in het advies ‘Partners in het Veld’.

Dagvoorzitter Patrick Poelmann introduceerde de twee vertegenwoordigers van de adviesgroep door zich openlijk te verwonderen over het gebroederlijke optreden van Natuurmonumenten (Luc Berris) en LTO Noord (Albert Hooijer) die de uitkomsten samen presenteerden. “Zoiets was in mijn tijd als provinciebestuurder een stuk minder vanzelfsprekend,” stelde de oud-gedeputeerde. Berris reageerde met de vaststelling dat ‘de partners’ elkaar nodig hebben en elkaar juist kunnen versterken. Dat besef groeit volgens hem in tijden dat het wat moeilijker gaat. “We zijn er uitgekomen. Om met de deur in huis te vallen: dit is geen lijst of kaart waarop we aankruisen welke projecten en gebieden nog wel in aanmerking komen voor de ontwikkeling van natuur of recreatie en welke niet. Simpelweg omdat onduidelijk is hoeveel middelen er straks beschikbaar zijn. Het advies geeft in de eerste plaats aan hoe wij vinden dat met de tekorten moet worden omgegaan. Er staat in op basis van welke criteria de provincie volgens ons haar keuzes zou moeten maken.”

Uitgangspunt in het advies van de ‘Partners in het Veld’ is de 56.000 hectare die de Ecologische Hoofdstructuur meet in Noord-Holland en waarvan 4.000 hectare nog niet is gerealiseerd. Berris: “We zijn dus al een behoorlijk eind op streek. We waren het gezamenlijk al eens over Herijking en gelukkig zijn er we in geslaagd om ook tijdens deze nieuwe bezuinigingsronde de rijen gesloten te houden.”
Berris zette de criteria vervolgens op een rijtje: kom de internationale verplichtingen na (1), kies voor de ‘laatste loodjes’ (2), zoek naar gedeelde belangen in realisatie en beheer (3) en geef voorrang aan gebieden waar verplichtingen zijn aangegaan en verwachtingen zijn gewekt (4).

Schaduwwerking
De gebieden die afvallen omdat het geld op is, moeten volgens Berris worden ontgrensd. “Dit om de agrarische sector de ruimte te bieden om bedrijven te ontwikkelen.” ‘Partner in het Veld’ Hooijer lichtte dat advies toe: “Agrarische ondernemers ondervinden veel hinder van schaduwwerking. Ze mogen geen nieuwe stal bouwen en de landbouwstructuur blijft achter. Bij de natuur is het heel gangbaar om robuuste gebieden te realiseren, omdat het op ‘losse eilandjes’ een stuk lastiger werken is. Eigenlijk is het voor de landbouw niet anders. We beseffen dat het bij de natuur en recreatie pijn doet als er gebieden worden ontgrensd, maar we gaan gezamenlijk wel voor het groen. Daarom willen we een planologische bescherming tegen rode of grijze ontwikkeling. Voor die gebieden die niet worden ontgrensd blijft de aankoopplicht gelden. Als een boer besluit te stoppen moeten de overheid zich ook een betrouwbare partij tonen en het bedrijf kopen voor natuur of recreatie. Dat is de andere kant van de medaille.”

Om die betrouwbaarheid nog meer te bewijzen, benadrukte Berris dat het belangrijk is om snel een einde te maken aan de onduidelijkheid in het veld. “Noord-Holland heeft ook nog een grote recreatieve opgave. Diverse financiële regelingen mogen dan niet meer bestaan, dat betekent niet dat de behoefte om buiten te recreëren is verdwenen. Daarom pleiten we voor het zoeken van combinaties en dan ook nog het liefst op die plekken waar de vraag het grootste is: rondom de grote stad.”

Nieuw en efficiënt
De ‘Partners in het Veld’ adviseren verder om voor de toekomstige aansturing gebruik te maken van herschikte ILG-gebiedscommissies. “We willen zoeken naar nieuwe en efficiëntere manieren om de opgaven die er liggen toch op te pakken. Graag zouden we enkele projecten opstarten om daar praktische ervaring mee op te doen.” Een ander punt op de wensenlijst van de ‘Partners in het Veld’ is dat de BBL-gronden buiten de EHS niet worden verkocht aan de hoogst biedende. Hooijer: “Wij pleiten ervoor dat die gronden ook voor agrarische structuurverbetering mogen worden gebruikt, net als bij natuur en recreatie. Dat bewijst dat we niet langer strijdend aan tafel zitten, maar onderling de verbinding zoeken.”
Poelmann toonde zich na de presentatie onder de indruk. “Er bloeit een positieve sfeer. Proef ik optimisme?” Berris: “Er zijn zeker kansen en die moeten we pakken. Dat is al moeilijk genoeg. Daarom zoeken we naar raakvlakken, want daar kunnen we samen altijd op terugvallen als het even tegenzit.”