“Nee, ik wist niet dat er binnenkort verkiezingen zijn.”

(26 februari 2019)

35% van de Noord-Hollanders weet niet dat op 20 maart de Provinciale Statenverkiezingen zijn. De rest heeft er “vaag iets over gehoord”.

Dit blijkt uit onderzoek onder 1500 Noord-Hollanders. Hoe zit dat in de provinciehoofdstad Haarlem? De provincie bezocht de donderdagmarkt in de Floresstraat. 

Wel of niet stemmen?

Op de kleine markt in de Floresstraat schuifelen Haarlemmers langs de kledingrekken, de kaasboer en de viskraam. Wim (78) staat bij de broodkraam: “De verkiezingen heb ik mijn hele leven nog niet overgeslagen. Ik stem altijd op dezelfde partij. Van jongs af aan ben ik al betrokken bij politiek. Geïnspireerd door Willem Drees, denk ik. Ik luisterde op de radio en televisie naar de debatten. Dat doe ik nu steeds minder, omdat de debatten niet goed meer worden gevoerd. Er zit nu alleen schorem.”

Wim (78) bij de broodkraam vertelt over zijn stemgedrag.
Wim (48) voor de broodkraam aan de Floresstraat.

Ellen (48): “Verkiezingen? Nee, ik wist niet dat er binnenkort verkiezingen zijn. Wanneer zijn ze dan?” Ze geeft aan niet te stemmen: “Voor de provincie stem ik eigenlijk nooit. De besluiten worden er toch wel doorheen gedrukt.” Gishlaine (24) stemt wel altijd: “Meestal op een vrouw. Maar ik heb geen idee voor welke partij. Ik verdiep me niet echt in de Provinciale Statenverkiezingen, maar gebruik wel een stemhulp. Ik kijk dan met welke partij ik me het meest associeer.”

De Haarlemse Linde vult meestal geen stemwijzer in: “Ik probeer altijd vooruit te denken: wat is voor mij over 2 jaar belangrijk? Een besluit van Provinciale Staten wordt volgens mij nooit direct uitgevoerd. Daar gaat enige tijd overheen. Provinciale Statenverkiezingen zijn ook heel anders dan de landelijke- of gemeenteraadsverkiezingen. Ik betrap mezelf erop dat ik dan vaak op een persoon stem. Bij de provincie is het gezicht minder bepalend, dus zoek ik het meer op de inhoud."

Stempas op tafel

De stempas valt eind februari of begin maart in de stembus. Waar bewaren ze de stempas? En hoe helpen zij zichzelf herinneren dat ze op 20 maart moeten stemmen? Gishlaine: “De stempas leg ik vaak ergens op tafel. Ik denk er pas aan als mijn moeder zegt dat we weer moeten gaan stemmen.” Marktkoopman Jan uit Amsterdam bewaart zijn stempas altijd in de bovenste lade van zijn dressoir: “Een dag voor de verkiezingen haal ik de kaart eruit en leg ik hem op het dressoir. Op deze manier vergeet ik niet te stemmen.”Marktkoopman Jan voor zijn kraam.
Marktkoopman Jan voor zijn kraam.

Verkiezingsrituelen

Vaste verkiezingsrituelen zijn schaars, zo blijkt uit een rondgang op de markt. Voor de meeste mensen is stemmen vooral een karweitje dat ze tussen de dagelijkse verplichtingen door afhandelen. "Het is ook niet echt een moment om met vrienden of familie af te spreken,” aldus Linde. “Ik heb een klein huis en woon dicht bij mijn stembureau, dus ik ga altijd even snel op een rustig tijdstip. Ik verbaas me altijd over de uren die vrijwilligers op de stembureaus draaien: ze zitten er van 's ochtends vroeg tot diep in de avond. Daar heb ik grote bewondering voor. Het valt me wel op dat het vaak wel grijze koppen zijn. Je ziet weinig jongeren."

Linde op de markt aan de Floresstraat.
Linde op de markt.

Ook de Haarlemse Karin (48) ziet stemmen als een snel ‘tussendoortje’. Ze probeert de rest van haar gezin wel bewust te maken van hun stemrecht: “We hebben 2 jonge stemmers van 18 en 20 jaar en politiek hoort bij de opvoeding. Bij de laatste verkiezingen heb ik samen met mijn oudste zoon gestemd, dus misschien is het leuk om die traditie er in te houden.”

Verkiezingswebsite

Op de verkiezingswebsite van de provincie Noord-Holland staan alle provinciale partijen, de kieslijsten en staat de agenda met activiteiten die worden georganiseerd in de aanloop van de Provinciale Statenverkiezingen op 20 maart.

Uitgelicht