“Dan stuur je de centen naar Zuid-Holland, dat wil je niet!”

(15 maart 2019)

Geld vrijmaken voor windmolens of juist voor nachtbussen? Hoeveel euro’s gaan er naar woningbouw en wat doen we met de kwaliteit van het zwemwater? Over deze provincievraagstukken bogen zich woensdag 13 maart 2019 5-vwo-leerlingen van het Martinuscollege in Grootebroek onder leiding van commissaris van de Koning Arthur van Dijk.

Commissaris van Dijk opent de gastles Belastingbazen

Van Dijk trapte met de eerste gastles ‘Belastingbazen’ het scholenprogramma van de provincie af. “Als provincie is het belangrijk om uit te leggen wat wij doen”, leidde hij de les in. “Samen lopen we langs verschillende beleidsterreinen en kijken wat jullie belangrijk en een taak voor de provincie vinden.”

Tijdens de les namen de 17 leerlingen de rol van Provinciale Staten aan en bepaalden waar zij belastinggeld aan wilden uitgeven. Zo vonden zij het belangrijk dat er geld gaat naar een fietsbrug, windmolens en woningbouw, maar niet naar bescherming van weidevogels en evenementen. Ook moesten ze per onderwerp beslissen in welke vorm de provincie hier een bijdrage aan moest leveren: basis of uitgebreid? Dit leidde tot stevige discussies. Want waarom het wegdek bij wijze van experiment niet meteen goed aanpakken en 1 kilometer provinciale weg van zonnepanelen voorzien? Beginnen bij een fietspad en dan door naar de provinciale weg is namelijk zonde van de tijd. Andere leerlingen wilden juist klein beginnen met zonnepanelen in een fietspad. Meteen groot aanpakken en er vervolgens achter komen dat het niet werkt vonden ze zonde van het geld. 

Leerlingen stemmen of geld naar een beleidsterrein moet gaan of niet.

Investering in de toekomst

Ook de zeesluis IJmuiden gaf reden tot discussie: de zeesluis uitbreiden naar 70 meter zodat grote vrachtschepen kunnen passeren? Of nog verder uitbreiden zodat de sluis ook groot genoeg is voor cruiseschepen? “70 meter is groot genoeg, stuur die cruiseschepen maar naar Rotterdam!”, aldus een voorstander van de basisoplossing. Een klasgenoot ging hier fel tegenin: “Dan stuur je de centen van de toeristen naar Zuid-Holland, dat wil je niet! Die centen moeten naar Noord-Holland. Een grotere sluis is een goede investering in de toekomst.”

Leerlingen gaan in discussie met elkaar.

Door de keuzes van de klas bleek de begroting niet sluitend: er was een tekort. In groepjes overlegden de leerlingen wat hier aan gedaan kon worden. Na de ‘schorsing van de vergadering’ dienden zij hun wijzigingsvoorstellen in. Hierbij kwamen de debatvaardigheden van de jongeren naar voren: in hartstochtelijke toespraken probeerden zij elkaar te overtuigen. Met succes, door het aanpassen van de voorstellen rondom windmolens bleven de leerlingen uiteindelijk netjes binnen budget. “Budget is heilig. Voor iedere cent die wij uitgeven, moeten we verantwoording afleggen”, vertelde Van Dijk. “Binnen het budget moeten we keuzes maken die gunstig zijn voor de inwoners, want dan krijgen ze iets voor hun belastingcenten.”

Een leerling houdt een hartstochtelijk betoog.

Ook een gastles?

Geïnteresseerd in een gastles ‘Belastingbazen’? Aanmelden kan via baasvannoordholland@noord-holland.nl. Meer informatie is te vinden op de pagina Scholenprogramma ‘Baas van Noord-Holland’.

Commissaris Van Dijk tijdens de gastles.