Veenmosorchis terug in het Naardermeer

(30 juli 2020)

Na 30 jaar afwezigheid is de zeer zeldzame veenmosorchis teruggevonden in natuurgebied het Naardermeer.

Boswachter Anne Slump van Natuurmonumenten is enorm blij met het nieuws: “De terugkeer van de veenmosorchis laat zien dat het goed gaat met de natuur in het gebied.” Deze piepkleine geelgroene orchidee is een bedreigde soort en komt nog maar op enkele plaatsen in Nederland voor.

Foto van de veenmosorchis
Foto: Luc Hoogenstein, Natuurmonumenten.

De veenmosorchis is een echte moerasbewoner, maar het is een kwetsbare soort. Slump: “Deze onopvallende planten kunnen slecht tegen een bodem met veel voedingsstoffen en hebben vooral schoon water nodig.” In 2018 heeft Natuurmonumenten samen met de provincie Noord-Holland natuurherstelmaatregelen uitgevoerd om het natuurlijke veenmosrietland in het Naardermeer te herstellen en zo bijzondere planten weer een kans te geven. “Dat de veenmosorchis hier 2 jaar na de werkzaamheden opduikt, vertelt ons dat de herstelmaatregelen succesvol zijn geweest”, aldus Slump.

Mysterieus plantje

Veenmosorchissen produceren hele lichte zaden, die makkelijk door de wind meegenomen worden. Zo kunnen ze zich opnieuw vestigen als er ergens een geschikte plaats is. Toch blijft het moeilijk te voorspellen waar de orchidee opduikt. “De veenmosorchis is een mysterieus plantje”, vertelt Slump. “De plantjes bloeien bijvoorbeeld niet ieder jaar. Soms slaan ze een paar jaar over en blijven de orchideeën zo klein dat ze niet boven het veenmos uitgroeien.” Hierdoor is deze bijzondere soort extreem moeilijk te vinden.

Plannen voor de toekomst

Om schoon water voor zeldzame planten zoals de veenmosorchis in de toekomst te waarborgen, werkt Natuurmonumenten samen met de provincie Noord-Holland en het Waterschap Amstel, Gooi en Vecht. Er liggen plannen om de ‘Schil’ van het Naardermeer in te richten als natuurlijk rietlandschap. De Schil die om het Naardermeer ligt zal een buffer vormen voor de bijzondere natuur in het gebied. “Zo zorgen we ervoor dat het water van goede kwaliteit blijft en het gebied beter bestand is tegen droogte”, vertelt Slump. Ook krijgen soorten zoals de otter, purperreiger en snor hier een leefgebied. Mede dankzij de deelnemers van de Nationale Postcodeloterij kunnen Natuurmonumenten, provincie Noord-Holland en het Waterschap Amstel, Gooi en Vecht met deze plannen aan de slag.

Afbeelding van de veenmosorchis langs de waterkant.
Foto: Jan Kriek, Natuurmonumenten.