Meer biodiversiteit in natuurverbinding kanaal Omval-Kolhorn

(04 november 2020)

In het water nabij natuurvriendelijke oevers komt aantoonbaar meer biodiversiteit voor, zo blijkt uit onderzoek van Naturalis/BioMon.

De provincie Noord-Holland heeft op meerdere plekken in het kanaal Omval-Kolhorn de oevers natuurvriendelijk ingericht. Langs deze oevers komen meer soorten kiezelwieren en dansmuggen voor dan langs de oude harde, steile oevers. Dit is aangetoond met behulp van DNA-analyse van watermonsters.
 

Natuurwaarden vergroot

Tussen 2007 en 2012 heeft de provincie Noord-Holland op 10 locaties de natuurwaarden vergroot langs het kanaal Omval-Kolhorn, dat loopt van Heerhugowaard tot aan Kolhorn. Het kanaal is ontwikkeld tot een natuurverbinding met moerasjes, grasland, plasbermen en natuurvriendelijke oevers. Daarvoor is onder andere een dijkdoorbraak gemaakt om het gebied te vernatten. Het gebied wordt nu deels beheerd door Staatsbosbeheer en is onderdeel van het Natuurnetwerk Nederland (NNN).

natuurvriendelijke oever

Recente werkzaamheden

Deze zomer (2020) legde de provincie een extra natuurvriendelijke oever aan. Onder andere ten noorden van de Braaksluis in Lutjewinkel is die goed te zien. De damwand staat hier een stuk van de oever af, zodat tussen damwand en oever een stuk ondieper water ontstaat, met minder harde stroming dan in het kanaal. Plaatselijk ontstaat zo een nieuw stukje natuur, met onder water een diversiteit aan planten. Bovendien kunnen dieren en vissen er paaien of uitrusten.

Deze nieuwe oever is aangelegd als onderdeel van regulier onderhoud aan de damwanden. De provincie heeft onderzocht hoe het onderhoudsproject kon bijdragen aan de natuurverbinding. De nieuwe natuurvriendelijke oever is daar een voorbeeld van. Ook zijn damwanden deels onder water geplaatst, zodat dieren makkelijker in en uit het water kunnen – en dus geen barrière ondervinden van de stalen platen. Op andere plekken steken de damwanden juist wél boven water uit, om golfslag tegen te gaan waar weer andere flora en fauna van profiteren. 

Kiezelwieren en dansmuggen 

In een gecombineerde onderzoeksopdracht van het waterschap Hollands Noorderkwartier en de provincie Noord-Holland heeft Naturalis met de steun van  BioMon, expertisebureau voor genetische biomonitoring, een onderzoek (pdf: 3,1 MB) gedaan naar  de bijdrage van natuurvriendelijke oevers aan biodiversiteit. Met DNA-analyses van watermonsters werden soorten onderzocht die sterk indicatief zijn voor de waterkwaliteit: kiezelwieren en dansmuggen. De resultaten laten zien dat zowel van dansmuggen als kiezelwieren meer soorten voorkomen langs de natuurvriendelijke oevers dan langs de steile oevers. Het volledige rapport is nu beschikbaar op de website van BioMon.