“Keuzes maken voor Noord-Holland is complex, maar ook kansrijk”

Met zo’n 200 deelnemers stond de dag in het teken van ontmoeting, inhoudelijke verdieping en de scherpe keuzes die nodig zijn voor de toekomst van Noord-Holland richting 2050.

Vroeg in de ochtend stromen de deelnemers de Tolhuistuin in Amsterdam binnen. Er zijn veel verschillende organisaties aanwezig. Vertegenwoordigers van gemeenten als Huizen, Diemen en Schagen, maar van ook Staatsbosbeheer, Liander en Greenport Aalsmeer. Gedeputeerden Esther Rommel en Anouk Gielen waren er namens Gedeputeerde Staten. Bij de opening vraagt de gespreksleider aan Esther Rommel hoe de provincie er in de toekomst uit kan gaan zien: “Ik zie een provincie met een circulaire economie, versterkte natuur en een gezonde leefomgeving waarin wonen, werken en groen hand in hand gaan.” Tegelijkertijd waarschuwt ze dat niet alles overal kan. “De ruimte is schaars en belangen kunnen botsen. We moeten samen kijken waar we het meeste kunnen bereiken en eerlijk zijn over wat wel en niet kan.”

Economie van de toekomst

Na de opening sluiten de deelnemers aan bij verschillende workshops. In de workshop ‘Economie van de toekomst’ gaan deelnemers met elkaar in gesprek aan de hand van verschillende stellingen. Tijdens de gesprekken benadrukken provinciemedewerkers dat scherpe keuzes nodig zijn om de weerbaarheid van Noord-Holland en Nederland te behouden. Zo zegt een deelnemer: ”Uitstellen is geen optie. Er moeten nu keuzes gemaakt worden”. Daarbij kwam het belang van samenwerking sterk naar voren. “De provincie moet het samen doen met partners en altijd de mogelijkheid behouden om het gesprek erover te voeren”. Andere deelnemers benadrukken dat de provincie het overzicht heeft en richting kan geven, maar altijd in samenspel met regionale, nationale en Europese partners.

Water en bodem als vertrekpunt

Bij de workshop 'Water en bodem' wordt duidelijk waar de provincie nu en in de toekomst mee te maken heeft. Door toenemende extreme neerslag, droogte, verzilting (het zouter worden van water) en druk op drinkwater worden water en bodem daarom steeds meer als beginpunt gebruikt bij het maken van ruimtelijke keuzes. 

Gebieden als de Houtrakpolder, Wieringermeerpolder en het Gooi worden tijdens de workshop genoemd als plekken met zowel uitdagingen als kansen. “Er is een enorme recreatievraag in die regio van de Houtrakpolder en er zijn veel bedrijven bij het Noordzeekanaalgebied die veel water vragen. Dat is een uitdaging. We kunnen misschien van de Houtrakpolder een groot natuurgebied maken, zodat dit onder water kan lopen voor wateropslag”. Iemand anders vat het samen als: “het is misschien complex, maar juist daardoor ook kansrijk”.

Verstedelijking en leefomgeving

In de workshop 'Verstedelijking' ligt de focus op het combineren van wonen, werken en recreatie. Efficiënt ruimtegebruik is daarbij cruciaal. Een gezonde leefomgeving blijkt voor vrijwel alle deelnemers een belangrijke randvoorwaarde. 

Over de rol van infrastructuur bij woningbouw zijn de meningen verdeeld. Een deelnemer zegt: “Ik denk dat treinrails verplaatsen lastiger is dan bussen over een andere route laten rijden. Het spoorwegennet is leidend in Nederland.” Een ander vult aan: “Treinverkeer is ook voor goederenvervoer, dat maakt dat we ook daarvoor ruimte nodig hebben.” Niet iedereen is het hiermee eens. “Het is kort door de bocht om alleen het spoornetwerk te laten leiden. Er zijn veel delen van de provincie die daarmee slecht bereikbaar zijn. Het is niet óf bussen óf treinen, het is én én.”

Participatie

Aan het einde van de dag licht de provincie toe hoe zij participatie met inwoners verwerkt in de nieuwe Omgevingsvisie. In 2025 heeft Noord-Holland een breed participatietraject met offline en online bijeenkomsten en huiskamergesprekken georganiseerd. Via de online keuzewijzer hebben ruim 5200 inwoners en ondernemers meegedaan. De inbreng verwerkt de provincie in de concept-Omgevingsvisie en legt zij voor aan Gedeputeerde en Provinciale Staten.

Op weg naar 2050

Uit onderzoek blijkt dat de provincie 27 procent ruimte tekort komt, als alle ambities voor wonen, energie en natuur worden doorgezet. Dat betekent dat niet alles kan en dat er keuzes gemaakt moeten worden. Daarom werkt de provincie aan een nieuwe Omgevingsvisie. Deze visie geeft richting aan hoe Noord-Holland in 2050 wil wonen, werken en recreëren. Naar verwachting stellen Provinciale Staten de vernieuwde Omgevingsvisie in december 2026 vast.