Weblog: stand van zaken grafietregens Tata/Harsco

(15 februari 2019)

Hierbij een nieuwe update over de stand van zaken rondom de grafietoverlast in Wijk aan Zee. In mijn vorige weblog heb ik al veel kunnen melden over waar we mee bezig zijn, zoals het verscherpt toezicht, de nieuwe last onder dwangsom, de beslissing op bezwaar en de brief aan de staatssecretaris. Ondanks dat uitgebreide feitenrelaas blijven er vragen opspelen, zoals hoe het nu zit met de vergunning van Harsco met betrekking tot de nieuwe werkwijze.

Vergunningsproces

Ik zal dit nogmaals kort toelichten. In 2014 heeft Harsco een aanvraag ingediend om hun toenmalige vergunning aan te passen, omdat ze over wilden stappen op een nieuwe werkwijze. Belangrijke reden hiervoor was destijds onder andere de geur- en geluidoverlast die zij met hun oude werkwijze veroorzaakten. De Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied (OD NZKG, namens de provincie) heeft deze aanvraag getoetst. Bij deze toetsing hoort ook het testen van de nieuwe werkwijze om te onderzoeken wat daarvan de effecten zijn. Dit mochten zij onder toezicht van de OD NZKG doen. Na deze testfase (pilot) werd de vergunningverlening door de OD NZKG verder in behandeling genomen. Onderdeel van dit traject was destijds ook het laten uitvoeren van een geuronderzoek. In 2016 kwam de ODNZKG erachter dat Harsco, na de testfase, de nieuwe werkwijze heeft voortgezet zonder toestemming en bijbehorende vergunning. Kortom, de werkzaamheden zijn dus inderdaad een tijd zonder vergunning uitgevoerd. Hiervoor hebben wij Harsco een officiële waarschuwingsbrief gestuurd. Waar Harsco overigens niet op heeft gereageerd.

Stofoverlast

De inspecteurs van de OD NZKG controleren regelmatig bij Harsco. Wat we na al onze controles hebben geconstateerd is dat het de ene keer goed gaat en de andere keren niet. Hierdoor komt er veel stof vrij. Het is ook nog eens zo dat er sinds november 2018 geen grafiet meer is vrijgekomen. De dwangsommen worden voor stof opgelegd. In de vergunning van Harsco staat dat stofoverlast niet is toegestaan. Grafiet valt dus ook hieronder. Andersom niet. Stof is dus niet altijd grafiet. Dat wil niet zeggen dat er geen overlast is, maar ik wil in mijn updates zo duidelijk mogelijk zijn over de situatie bij Tata/Harsco en wat die overtredingen inhouden.
 
Mijn doel is nog steeds dat de overlast zo snel mogelijk stopt. En om die overlast te stoppen hebben we meerdere instrumenten ingezet. Een last onder dwangsom is daar een voorbeeld van. Maar alleen boetes opleggen zal niet helpen. Er moet een structurele oplossing komen, zoals het realiseren van de hal voor de Rozaslak. Dat is een maatregel die zal werken. Wij zullen er in ieder geval alles aan doen om het proces voor de vergunning te versnellen, zodat deze hal er eerder komt dan de oorspronkelijke planning (april 2020). Daarnaast ben ik in gesprek met Tata/Harsco voor een hal voor de converterslak. Zodra daar meer duidelijkheid over is zal ik dat melden.

Tata en Harsco aan zet

Alle maatregelen die ik hierboven benoem bespreek ik ook met alle betrokken partijen. Ik spreek Tata/Harsco regelmatig. Maar in mijn rol als bevoegd gezag werk ik ook nauw samen met de OD NZKG. We bespreken wekelijks de voortgang van alle lopende zaken. Ik moet er bij zeggen dat de resultaten bij Harsco in positieve zin licht zichtbaar zijn. We constateren minder overlast en overtredingen. Maar we zijn er nog niet. Harsco moet verder aan de slag, tot de hal er staat en tot het einddoel is bereikt: geen overlast meer voor de omgeving.

Werkbezoek

Op 14 februari heb ik ook een werkbezoek gebracht aan Harsco om met eigen ogen te zien waar alle (stof)overlast vandaan komt. Het is een indrukwekkend groot terrein waar veel gebeurt. Je moet het met eigen ogen zien om er een beter beeld van te krijgen. Tata organiseert ook regelmatig rondleidingen voor de bewoners en bestuurders uit de buurt. Dus voor iedereen die met eigen ogen (van dichtbij) wil zien hoe die werkprocessen eruit zien moet daar zeker gebruik van maken.

Verscherpt toezicht Harsco

In mijn vorige weblog heb ik kunnen melden dat we Harsco onder verscherpt toezicht hebben gesteld. Dit houdt in dat we overtredingen eerder signaleren, gemaakte afspraken beter monitoren en Harsco beter en sneller in beweging kunnen brengen om de noodzakelijke maatregelen te nemen. Als bevoegd gezag zal ik in mijn gesprekken met de directie van Tata/Harsco hier scherp op blijven met het stoppen van de stofoverlast als einddoel. Zij zijn aan zet om er alles aan te doen de overlast te laten stoppen.

Fiscaal aftrekbaar

Sinds het nieuws mij heeft bereikt dat de dwangsommen fiscaal aftrekbaar zijn heb ik aangegeven dit maatschappelijk ongewenst te vinden. Ik heb de staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat (I&W) hierover geïnformeerd en gevraagd om actie. We hebben dit ook in IPO-verband (Interprovinciaal Overleg) opgepakt, omdat alle provincies hier mee te maken hebben. De minister van Financiën heeft inmiddels laten weten dit te gaan onderzoeken. Tevens is deze week in de Tweede Kamer een motie (heel ruim) aangenomen over het wegnemen van het fiscale verschil tussen een boete en een dwangsom. De brede steun hiervoor stemt mij tevreden.

IJmondgesprekken

In gesprek blijven met alle betrokken partijen vind ik mijn hoogste prioriteit. Alle afspraken rondom dit dossier krijgen altijd voorrang in mijn agenda. Zo kom ik regelmatig bijeen met de vertegenwoordigers van de IJmondgemeenten. Ik stem regelmatig met ze af en betrek ze in mijn bevindingen en vervolgstappen. Maar ik vraag ook wat ze van mij nodig hebben. Direct communiceren met de inwoners vind ik nog steeds het meest belangrijk. Dat kan natuurlijk via de volksvertegenwoordigers, maar langsgaan in Wijk aan Zee en praten met bewoners(groepen) doe ik het liefst. Zo weten inwoners uit eerste hand wat de stand van zaken is en wat er nog moet en gaat gebeuren.

Gezondheidsonderzoek

Voor de inwoners van de IJmondgemeenten is het beantwoorden van hun vragen over hun gezondheid het allerbelangrijkste. Daarom hebben wij het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) gevraagd een gezondheidsonderzoek uit te voeren. Het RIVM is inmiddels gestart met dit proces. Zij gaan in gesprek met de inwoners en bewonersgroepen om de vragen die zij zullen beantwoorden scherp te krijgen en zijn bezig met het opzetten van een klankbordgroep. Omdat het RIVM al langer onderzoek doet naar de gezondheidseffecten in de IJmondregio kunnen al veel vragen snel beantwoord worden. Op die vragen waar niet direct antwoord op is, zal in de tweede fase verder grondig onderzoek worden ingezet. We maken dus een verdeling in 2 fases om veelgestelde vragen zo snel mogelijk te kunnen beantwoorden en eventuele zorgen weg te nemen. Het RIVM zal dit ook communiceren op hun website.

Uitgelicht

Portretfoto Adnan Tekin