Blog: Over adelborsten en windmolens

(12 maart 2019)

Den Helder is een bijzondere stad. Voor de rest van Nederland is het erg ver weg. Terwijl Texel nou juist zo lekker dichtbij en goed bereikbaar is. Brengen we de afstand tot een bepaald doel dan in relatie met ons gevoel bij die plek? Daar lijkt het wel op.

Den Helder lijdt aan een slecht imago, maar heeft een rijke (militaire) historie. Prachtige en grote forten vormen een ring om de stad en het bij de meeste Nederlanders bekende Willemsoord, rechts van de weg als je naar de veerboot rijdt, ontwikkelt zich stap voor stap tot een hip en levendig gebied met veel rijksmonumenten.

Schip in Den Helder

Adelborsten en admiraals

In de jaren 80 deed de marine een stap terug uit Den helder en de verwachting was lange tijd dat dit een voorbode zou zijn van nog meer ontmanteling. In 2018 was er echter sprake van voortschrijdend inzicht en heeft Defensie besloten terug te keren naar Den Helder. Nieuwe adelborsten, admiraals en slagschepen dienen zich aan. En dat in een decor van oude vestingwerken en monumentale gebouwen. Een openluchtmuseum in een stad en haven vol moderne technologie en bedrijvigheid. Maar bijna niemand weet het. En dat is begrijpelijk. Als de meest waardevolle plekken nauwelijks toegankelijk en niet logisch met elkaar verbonden zijn, dan wordt het lastig om er als toerist te komen. 

Wind in de zeilen

Maar het lijkt erop dat Den Helder de wind weer in de zeilen heeft. Plotseling is er belangstelling voor huisvesting van marinepersoneel en studenten. Plannen voor het afstoten van bepaalde rijksgronden verdwijnen weer in de koelkast. Den Helder lijkt daar op het eerste gezicht niet of nauwelijks invloed op te hebben. Maar schijn bedriegt. De stad ziet heel goed in dat zij in een symbiotisch proces moet samenleven en -werken met de marine. Het militaire erfgoed dat Defensie heeft neergezet, is een verrijking voor de stad. Kazernes, forten en dijken vormen een samenhangend geheel dat -mits goed met elkaar verbonden- een kwaliteitsdrager zou kunnen vormen voor de toekomst. Recreanten, bewoners en de marine vormen samen met de florerende waterindustrie en de offshore-ondernemingen een apart geheel, met een bijzonder dna. De kans die nu ontstaat doordat de marine weer wil groeien op deze plek, moet aanleiding zijn om de stad meer te vervlechten met haar militaire historie én toekomst. Hoe mooi zou het zijn op Willemsoord te kunnen wonen?

Willemsoord

Deze kans zou moeten worden aangegrepen door zowel de stad als de haven, het Rijk en de provincie Noord-Holland. Voor alle partijen is winst te behalen als iedereen transparant zijn of haar belang op tafel legt. Erfgoed speelt hierin een belangrijke rol. De gedeeltelijke toegankelijkheid van de forten en Willemsoord kan van Den Helder een aantrekkelijke recreatieve bestemming maken. Vooral als er ook op dit soort bijzondere locaties overnacht kan worden. En als alles goed met elkaar verbonden kan worden.

Wind op zee

De aanwezigheid van de marine en de offshore-industrie hebben ook een duidelijke link met rijksbeleid. De winning van olie en gas zal steeds verder terug lopen. Kan Den Helder de uitvalsbasis worden voor nieuwe windparken op zee? En kan dat aanleiding zijn voor investeringen in de infrastructuur van de stad?

Uiteindelijk wil bijna iedereen wonen in een gebied met een hoge technologische standaard, voldoende voorzieningen, natuur en cultuur. Den Helder lijkt op dit lijstje hoger te scoren dan je zou vermoeden.

Peter Oussoren
Loods herbestemming monumenten

Uitgelicht