Gezondheid in de IJmond

Inwoners in de IJmond maken zich zorgen over de effecten van de activiteiten van Tata Steel op de gezondheid. Het is belangrijk om in beeld te brengen welke stoffen voorkomen in de IJmond en in hoeverre deze stoffen ongezond zijn. Dit betekent onderzoek doen en de gezondheidseffecten van de stoffen inventariseren zodat daarmee maatregelen genomen kunnen worden.

Het is van belang om de gezondheidseffecten van de staalindustrie goed in beeld te hebben. De gezamenlijke overheden willen met alle gezondheidsonderzoeken een beeld krijgen van de gezondheidssituatie in de IJmond. Op basis daarvan kunnen de overheden samenhangende maatregelen nemen die de gezondheid bevorderen.

Lopende onderzoeken en inventarisaties

Er worden diverse onderzoeken en inventarisaties uitgevoerd naar de gezondheid in de IJmond. Een overzicht van lopende onderzoeken en inventarisaties:

Gezondheidsonderzoek RIVM

De provincie en de IJmondgemeenten hebben het RIVM gezamenlijk opdracht gegeven voor een breed gezondheidsonderzoek in de IJmond. Dit onderzoek is gebaseerd op ongeveer 300 vragen van bewoners die zijn gesteld na het eerste RIVM-onderzoek naar de zogenoemde grafietregens. Een groot deel van die vragen is reeds beantwoord. Voor vragen die nader onderzocht moeten worden heeft het RIVM opdracht gekregen voor een gezondheidsonderzoek. Het onderzoek bestaat uit meerdere fases en duurt van 2020-2022. Voor de uitvoering van het onderzoek wordt onder meer gewerkt met een klankbordgroep met bewonersvertegenwoordiging. Op 24 juni 2020 nam het RIVM alvast veegmonsters in Wijk aan Zee. De metingen worden betrokken bij het gezondheidsonderzoek. Het resultaat van de veegmonsters staan in de brief van het RIVM.

Hollandse Luchten

Hollandse Luchten is een experimenteel project waarbij met citizen sensing wordt onderzocht hoe tegen lage kosten luchtkwaliteit in kaart kan worden gebracht. De meetresultaten worden als open data gepubliceerd. Het is ook een experiment om ervaring op te doen met samenwerken tussen bewoners, lokale initiatieven en overheden. De proeffase loopt tot juni 2020.

Verkennende meting ultrafijn stof RIVM

Het RIVM heeft in december 2019 en januari 2020 gemeten hoeveel ultrafijn stof voorkomt in de lucht in de IJmond. Op de website van het RIVM staan de resultaten van de metingen. 

Gezondheidsmonitoring GGD

Iedere 4 jaar voert de GGD Kennemerland een Gezondheidsmonitor IJmond uit. De gezondheidsmonitor brengt trends in kaart en vraagt onder meer naar ervaren hinder en gezondheidsbeleving.

Luchtmeetnet

In de IJmond staat een luchtmeetnet van 5 vaste luchtmeetstations met hoogwaardige meetapparatuur. Onder meer fijnstof, geur (H2S), zwaveldioxide (SO2), stikstofoxiden (NO/NO2) en verschillende zware metalen worden doorlopend gemeten. Jaarlijks wordt een rapportage opgesteld.

Inventarisatie (potentieel) Zeer Zorgwekkende Stoffen (ZZS)

ZZS is de verzamelnaam van meer dan 1.500 stoffen die bijvoorbeeld DNA kunnen beschadigen, kankerverwekkend zijn of schadelijk zijn voor de voortplanting. De basis van het overheidsbeleid voor ZZS is vastgelegd in het Activiteitenbesluit. Het Activiteitenbesluit verplicht bedrijven hun lozingen en uitstoot van ZZS naar lucht en water te voorkomen. Als dat niet haalbaar is, dan moeten de emissies zoveel mogelijk worden beperkt (minimalisatieverplichting). Via een uitvraag aan bedrijven worden de emissies van (potentieel) ZZS geïnventariseerd, ook bij Tata Steel. De uitvraag is nodig om te toetsen of de vergunning moet worden aangepast. De inventarisatie moet 1 januari 2021 zijn afgerond.

Geurgegevens eNose-netwerk Tata Steel en provincie

De provincie Noord-Holland en Tata Steel zijn een pilot gestart om gegevens uit te wisselen van de verschillende elektronische neuzen (eNoses) die in de omgeving staan. Dit helpt om geurbronnen op te sporen, zodat meer gerichte maatregelen genomen kunnen worden om geuroverlast te voorkomen. De pilot is 1 mei 2020 gestart en duurt een jaar. Zie ook: Geurgegevens eNose-netwerk.

Overzicht rapporten gezondheid in de IJmond

Er zijn al meerdere onderzoeken en publicaties die aandacht besteden aan de gezondheid en de luchtkwaliteit in de IJmond. Op de website van het RIVM is een overzicht te vinden van publicaties van het RIVM en de GGD, soms in samenwerking met andere partners.

Eerdere onderzoeken

Een overzicht van afgeronde onderzoeken en inventarisaties:

GGD Kankerincidentie onderzoek

De GGD-Kennemerland onderzocht hoeveel kanker voorkomt in de 9 gemeenten in de regio Kennemerland. Daarover verscheen de Kankerincidentie-rapportage 2004-2018 (pdf, 1,94 MB).

Onderzoek uitstoot fijnstof

In 2010 en 2011 deed DCMR milieudienst Rijnmond onderzoek naar de uitstoot van fijnstof in de IJmond. Dit zijn de onderzoeksrapporten: