Wormer- en Jisperveld & Kalverpolder

De 2 laagveengebieden Kalverpolder en Wormer- en Jisperveld liggen onder de zeespiegel. Parallel aan de lange percelen liggen kilometerslange lintdorpen waar nog steeds boerderijen uit de middeleeuwen staan.

Beide natuurgebieden hebben een eigen karakter:

  • Wormer- en Jisperveld is het grootste aaneengesloten veenweidegebied van West-Europa. In het weids open landschap ligt een netwerk van sloten, weilanden, rietkragen en ondiepe plassen. Het is een belangrijk leefgebied voor de roerdomp, kemphaan, rietzanger, smient, slobeend en grutto. In de sloten komen bijzondere vissoorten voor. Ook kun je er meervleermuizen tegenkomen. 
  • De Kalverpolder is vooral bekend van de Zaanse Schans. Naast een rijke geschiedenis is het gebied ook belangrijk door de bijzondere planten die er groeien, zoals het harige wilgenroosje, en de dieren die daar afhankelijk van zijn zoals de libelle, vroege glazenmaker en de noordse woelmuis.

Lees meer over de kenmerken van dit gebied op de website van Natura 2000.

Wat is er in dit gebied aan de hand?

  • De waterkwaliteit is niet goed. Dit komt onder andere doordat er te veel stikstof neerdaalt en uitspoelt van het land. De stikstof komt uit de landbouw, het verkeer, woningen en industrie. Door het teveel aan stikstof komen te veel voedingsstoffen in het water. Ook komt te weinig brak water in het veenweidelandschap. Hierdoor groeit het gebied te snel dicht tot hoogveenbos.
  • De stikstof komt niet alleen in het water maar ook op het land terecht. De stikstof zorgt ervoor dat de appelbes (een exoot), braam en andere struiken hard groeien. Hierdoor krijgen kenmerkende planten voor het veenmosrietland en de vochtige heide het moeilijk.
  • Omdat er niet nog meer stikstof bij mag komen, krijgen bouwprojecten in de regio geen vergunningen meer en zit de woningbouw op slot.
  • Het boerenland wordt te vaak gemaaid en het waterpeil ligt te laag. Dit is slecht voor de kemphaan, die hoog gras en drassig land nodig heeft voor voedsel en bescherming tegen roofdieren.
  • Er zijn te weinig goede broedplaatsen voor de roerdomp. Ook hebben de roerdompen last van een groeiende groep kleine mantelmeeuwen.

Wat gaat de provincie doen?
 

De provincie analyseert waar andere dossiers de aanpak kunnen versterken

In de regio Wormer- en Jisperveld & Kalverpolder lopen al andere gebiedsprocessen waar Natura 2000 en stikstof zoveel mogelijk samen mee optrekt. Voorbeelden daarvan zijn Vitaal Platteland (VP) Laag Holland en het afmaken van het Natuur Netwerk Nederland (NNN).

De provincie gaat met u in gesprek

Graag praat de provincie met geïnteresseerden over de manier waarop stikstofneerslag in Wormer- en Jisperveld & Kalverpolder beperkt kan worden, in samenhang met de andere gebiedsprocessen. De provincie zorgt dat alle verschillende groepen belanghebbenden vertegenwoordigd zijn in deze gesprekken. 

Ook meepraten? Meldt u zich dan aan via stikstof@noord-holland.nl

Alle geïnteresseerden blijven via mail, website en de nieuwsbrief op de hoogte over de uitkomst van het gebiedsproces. 

De provincie laat natuurherstelmaatregelen uitvoeren

De natuurherstelmaatregelen zorgen dat de veenmosrietlanden, de ruigten en zomen, het hoogveenbos en vochtige heide behouden en uitgebreid worden:

  • Nieuwe veenmosrietlanden worden aangelegd
  • Op veenmosrietlanden worden bomen, struiken en de bovenste bovenlaag met voedingsstoffen verwijderd. Ook wordt meer gemaaid.
  • In vochtige heide worden appelbessen, bramen en berken verwijderd.
  • Er wordt drassig land aangelegd voor de kemphaan.
  • Er worden nieuwe broedplekken voor de roerdomp aangelegd en oude worden verbeterd.

Terreinbeherende organisaties voeren het merendeel van de natuurherstelmaatregelen uit. De provincie houdt de uitvoering in de gaten en bespreekt waar de planning van de maatregelen kan worden versneld.

De provincie brengt de stikstofuitstoot in de buurt van het natuurgebied omlaag

Een deel van de stikstof die in Wormer- en Jisperveld & Kalverpolder neerdaalt, komt van activiteiten uit de buurt. De provincie gaat in gesprek met ondernemers en bekijkt of zij hen kan helpen bij maatregelen om hun stikstofuitstoot te verkleinen. Bijvoorbeeld door de inzet van (innovatieve) technieken, het verplaatsen van bedrijfsactiviteiten naar locaties verder van Natura 2000-gebieden of het beëindigen van bedrijfsactiviteiten. Deze maatregelen hebben het meeste zin voor locaties op minder dan 1 kilometer afstand van het Natura 2000-gebied of in het gebied zelf.

Wilt u hierover met de provincie in gesprek? Meldt u zich dan via stikstof@noord-holland.nl. 

Naast gesprekken met ondernemers, zoekt de provincie ook naar maatregelen die zij zelf kan nemen, Bijvoorbeeld door te onderzoeken of het verlagen van de snelheid op provinciale wegen bijdraagt aan de afname van de stikstofneerslag in Wormer- en Jisperveld & Kalverpolder.

De provincie zoekt oplossingen voor vastgelopen vergunningsaanvragen

Samen met de gesprekspartners zoekt de provincie naar mogelijkheden voor de vastgelopen vergunningsaanvragen voor woningbouw en andere maatschappelijke projecten. Bijvoorbeeld door in de buurt de stikstofuitstoot te verkleinen. Een deel van die teruggedrongen neerslag is winst voor de natuur. Maar een klein deel wordt geruild tegen belangrijke projecten uit de omgeving (salderen). Door daarnaast ook de planning van deze projecten op elkaar af te stemmen, vindt de tijdelijke stikstofneerslag tijdens de bouw van woningen niet tegelijk plaats en kunnen meer projecten door gaan.

Wat is de planning?

De planning van dit gebied kunt u vinden op de pagina planning.

Hoe gaat het met de natuur?

  • De extra beheermaatregelen die sinds enkele jaren worden genomen, leveren goed resultaat op. Dit geldt bijvoorbeeld voor het verwijderen van appelbes, cranberry, braam en andere struiken in veenmosrietlanden.
  • Resultaten van ingrijpender maatregelen die erop gericht zijn om nieuwe verlanding op gang te helpen, zoals het plaggen, worden later verwacht. Op enkele plekken zijn al goede ontwikkelingen te zien.
  • In een van de nieuwe gemaakte broedplekken broedt de Roerdomp inmiddels.