Politieke instrumenten Provinciale Staten

(18 april 2019)

Interpellatie, technische vragen, motie of amendement. Het is slechts een greep uit het aantal politieke instrumenten die Statenleden tot hun beschikking hebben om hun kaderstellende, controlerende en vertegenwoordigende rol te vervullen.

Naslagwerk Politieke instrumenten Provinciale Staten, 2019

Maar hoe gebruik je nu welk instrument? Daar gingen de Statenleden mee aan de slag tijdens het inwerkprogramma onder leiding van Avelien Haan en Rieks Osinga van de Thorbecke Academie. Daarnaast ontvingen de Statenleden van de griffie het nieuwe naslagwerk ‘Politieke instrumenten Provinciale Staten, 2019’ (pdf, 228kB).

Kaders stellen

De meeste tijd, zo geeft Avelien Haan aan, gaat in de praktijk op aan de controlerende rol. Het zou volgens haar dan ook goed zijn om juist meer kaders te stellen. Veel Statenleden gaan immers de politiek in om iets te veranderen. Moties, amendementen, het initiatiefvoorstel en budgetrecht zijn belangrijke instrumenten om de kaderstellende rol te vervullen. 

Vertegenwoordigen

Daarnaast verkennen de Statenleden ook de vertegenwoordigende rol. Hoe vervul je deze rol? De Statenleden geven hier verschillende antwoorden: PS leggen regelmatig werkbezoeken af. Maar ook de verkiezingsprogramma’s kunnen leidend zijn. En als je tussentijds burgers meer invloed wilt geven is het referendum een mogelijkheid. Het belang van bewoners en participatie is, zo geeft Avelien aan, met de jaren alleen maar toegenomen. Ook de wetgever houdt hier steeds meer rekening mee zoals je ziet bij de omgevingswet en straks ook de energietransitie. Dat heeft ook gevolgen voor de provincie. En wat betekent dit voor je vertegenwoordigende rol? Belangrijke politieke instrumenten om de vertegenwoordigende rol te kunnen uitoefenen zijn, naast werkbezoeken, debatteren en stemmen in de Staten en de media.

Controleren

Ook de controlerende rol is belangrijk. Hiermee controleren Provinciale Staten Gedeputeerde Staten. En nemen ze de verantwoordelijkheid voor de kaders die zijn gesteld. Belangrijke politieke instrumenten om deze rol goed te kunnen vervullen zijn: vragen stellen, interpellatie, onderzoek en financiële controle.

Meer informatie over het gebruik van de verschillende politieke instrumenten is beschikbaar in het naslagwerk Politieke instrumenten Provinciale Staten, 2019 (pdf, 228 kB).