Weblog Ilse Zaal: “Voldoende” voor de gemeentebegroting zegt niet alles

(18 december 2020)

De provincie beoordeelt ieder jaar de begrotingen van alle gemeenten in Noord-Holland. Voor vrijwel alle gemeenten geldt dat de begroting voor 2021 aan de eisen voldoet. Voor 1 gemeente heeft de provincie besloten dat er preventief toezicht nodig is, omdat de begroting een tekort vertoont.

November en december zijn drukke maanden voor onze afdeling Interbestuurlijk Toezicht (IBT). De laatste weken van het jaar staan in het teken van het beoordelen van de begrotingen van alle gemeenten in Noord-Holland. 

De provincie houdt toezicht op de manier waarop gemeenten met hun geld omgaan. De gemeenteraad moet zorgen voor een evenwichtige begroting. Als dat evenwicht er niet is, dan kan de provincie een gemeente onder preventief toezicht stellen. Als die gemeenten bijvoorbeeld nieuwe verplichtingen willen aangaan, moeten zij dat vooraf voorleggen aan de provincie. Meer informatie over dit toezicht vindt u uiteraard op onze website

Op orde

Voor 40 gemeenten geldt dat de begroting aan de eisen voldoet. Voor 2 gemeenten is de beoordeling nog niet afgerond. 5 gemeenten staan onder preventief toezicht, maar bij 4 daarvan komt dat doordat zij in een fusieproces zitten. Het is een mooi resultaat: vrijwel alle gemeenten hebben hun financiën op orde. 

Reden tot opluchting en optimisme? Ik vind van niet. 

Wie verder kijkt dan alleen deze cijfers, ziet dat er nog een andere werkelijkheid achter schuilgaat. Veel gemeenten geven al langere tijd aan dat het niet goed gaat met de gemeentelijke financiën. De taken en verantwoordelijkheden binnen het sociaal domein en de gevolgen van het coronavirus zorgen ervoor dat veel gemeenten zich in een lastige situatie bevinden. Daarnaast verwacht men ontwikkelingen die mogelijk de situatie nog verder (kunnen) verslechteren, zoals de herverdeling van het gemeentefonds. Los van de consequenties van het COVID-19 virus stevenen veel gemeenten af op een financiële malaise wanneer van rijkswege de geldkraan niet wordt opengedraaid. 

Over deze situatie heb ik in de zomer een brief gestuurd aan de minister. Er is extra geld nodig zodat gemeenten hun taken goed kunnen blijven uitvoeren en hun inwoners goede voorzieningen kunnen bieden. Een kaalslag van de kwaliteit van gemeentelijke voorzieningen en de invloed hiervan op de inwoners is nauwelijks te voorkomen. 

Met onze gemeenten houden wij ambtelijk én bestuurlijk contact om te kijken hoe wij ons gezamenlijk het beste door deze tijd heen kunnen slaan. De provincie probeert zoveel mogelijk ondersteuning te bieden, bijvoorbeeld met een herstelfonds van 100 miljoen euro en een noodfonds voor cultuur van 10 miljoen euro. 

De minister heeft deze week bekendgemaakt dat er extra geld naar de gemeenten gaat om hen te steunen tijdens de crisis. Dat is goed nieuws! Maar om de financiën weer gezond te krijgen is meer hulp van het Rijk echt noodzakelijk. Ik ben daar nu over in gesprek met andere provincies en het ministerie van Binnenlandse Zaken. 

Ik vertrouw erop dat we in 2021 de gemeente nog meer ondersteuning kunnen bieden zodat hun financiële situatie langdurig stabiel is en weer perspectief biedt.
                            
Begin januari 2021 kunt u het complete overzicht van de beoordelingen vinden op www.noord-holland.nl.

Ilse Zaal
Gedeputeerde interbestuurlijk toezicht (IBT)

Ilse Zaal