Indrukwekkende beelden en verhalen tijdens ‘De Tweede Wereldoorlog in 50 foto’s’

(16 januari 2020)

Verschillende sprekers presenteerden op 15 januari in het provinciehuis 50 Noord-Hollandse foto’s over de Tweede Wereldoorlog. De foto’s zijn verzameld uit privécollecties en stadsarchieven.

Tijdens de bijeenkomst 'De Tweede Wereldoorlog in 50 foto's' werden de verhalen achter de foto's verteld.

Het publiek had de haast onmogelijke taak om een selectie te maken van hun 25 favorieten. Deze foto’s maken kans om te worden opgenomen in het Nederlandse canon ‘De Tweede Wereldoorlog in 100 foto’s’. Deze landelijke tentoonstelling wordt op 30 maart geopend in de entreehal van de Tweede Kamer. Alle provincies en de overzeese Nederlandse gebieden doen mee aan deze nationale tentoonstelling.

Vluchten voor bommenwerpers

“Mijn vader, moeder en broer hoorden een overdonderend geluid en renden naar buiten om te kijken. Ik lag nog in de woonkamer in mijn wiegje. Zodra mijn vader de bommenwerpers zag rende hij naar binnen. Waarschijnlijk om mij te halen. Hij was in de hal op het moment dat de bom ons huis raakte. Ik vloog door de impact met wieg en al door de ruit en kwam 5 à 6 meter verder in de tuin terecht. Mijn wieg was zo plat als een dubbeltje. Alleen de helft van ons huis stond nog overeind. Een paar uur later vonden de buren mij tussen het puin. Ik had alleen een paar schrammen en verder niets. Ook mijn moeder en broertje waren amper gewond. Mijn vader overleefde het helaas niet. Hij was pas 27 jaar oud.” Geëmotioneerd vertelt Louis Smak over de foto van zijn ouderlijk huis. Althans, wat ervan over was vlak na het bombardement. Het publiek luistert ademloos naar zijn verhaal. Je kunt een speld horen vallen. Het verhaal van Smak is 1 van de vele indrukwekkende verhalen die tijdens de 5 stemrondes voorbijkomen op de bijeenkomst ‘De Tweede Wereldoorlog in 50 foto’s’.

Jong en oud bekeken de foto's en luisterden naar de achterliggende verhalen.

Noord-Hollandse familieverhalen

Bijna 500 mannen, vrouwen en middelbare school- en bassischoolleerlingen bezoeken de bijeenkomst. Ze bekijken foto’s en luisteren naar de persoonlijke verhalen erachter. Op 1 van de foto’s worden verzetsstrijders in Haarlem toegejuicht. Veel aanwezigen hebben ook een persoonlijke link met de Tweede Wereldoorlog, omdat bijvoorbeeld familieleden of vrienden een rol speelden tijdens de oorlog en de bevrijding. Deze verhalen worden van generatie op generatie doorverteld. Zo vertelt middelbare scholier Demi van Erp van het Lyceum aan Zee uit Den Helder hoe haar Joodse overgrootvader de dans ontsprong. “In tegenstelling tot andere familieleden die werden afgevoerd was hij van waarde voor de Duitsers. Hij was namelijk een hele goede bokser en won de Joodse Olympische Spelen.”

“Vrijheid is verantwoordelijkheid”

Dieuwertje Blok begeleidt de bijeenkomst. De presentatrice blijkt enorm populair, vooral bij de kinderen en jongvolwassenen. Ze vertelt aan een groep scholieren wat vrijheid voor haar betekent. “Vrijheid is verantwoordelijkheid. Samen blijven we verantwoordelijk om elkaar als mens te zien en niet als groepering. Het is belangrijk om al op de kleinste zaadjes te letten. Zo moeten we niet denken in bijvoorbeeld Groningers of Brabanders. We moeten elkaar gewoon zien als mens. En voor die vrijheid moeten we blijven vechten. Zo blijft vrijheid iets dat we doorgeven.”

Presentatrice Diewertje Blok vertelt een groep scholieren wat vrijheid voor haar betekent

5 thema's

Veel historische verenigingen en archieven doen mee aan het fotoproject. Aan de hand van 5 thema’s geven de foto’s een kijkje in het leven van Noord-Hollanders tijdens de Tweede Wereldoorlog: Militaire strijd & Bevrijding, Vervolging en uitsluiting van Joden, Sinti, Roma en andersdenkenden, Duitse aanwezigheid, Collaboratie & aanpassing, Verzet & repressie en het Dagelijks leven. Een speciale werkgroep van experts bepaalde welke foto’s de canon vormen. De werkgroep bestaat uit vertegenwoordigers van de provincie Noord-Holland, het Verzetsmuseum, het Noord-Hollands Archief, het Joods Cultureel Kwartier en het NIOD.

Bekijk de foto's

De 25 gekozen foto’s zijn te bekijken op de pagina 75 jaar vrijheid. Alle geselecteerde foto’s zijn terug te zien op de website van De Tweede Wereldoorlog in 50 foto's.

Veel bezoekers vertelden over hun eigen ervaringen tijdens de Tweede Wereldoorlog.