Opening nieuwe tijdelijke tentoonstelling: 'Beemstermolen. Toptechniek van Wereldformaat'

(15 januari 2020)

In Huis van Hilde in Castricum is vanaf 18 januari 2020 de nieuwe tijdelijke tentoonstelling 'Beemstermolen. Toptechniek van wereldformaat' te zien.

De tentoonstelling toont de archeologische bevindingen van de drooglegging van de Beemster waarbij gebruikt werd gemaakt van zogenaamde Draaioorder molens. De tentoonstelling is een samenwerking met de Provinciale Atlas Noord-Holland van het Noord-Hollands archief en Huis van Hilde en is te bezichtigen van 18 januari tot en met 13 april 2020.

Tegel Beemster poldermolen

De tentoonstelling

De Beemster spreekt tot de verbeelding. Ruim 400 jaar geleden is dit hele binnenmeer leeggepompt. Dit werd gedaan met 43 molens in slechts 5 jaar tijd: tussen 1607 en 1612. Na de introductie van stoomgemalen zijn de oorspronkelijke molens eind 19e eeuw gesloopt. Bij archeologische opgravingen langs de N244 is een droogpompmolen opgegraven. Ook werden spullen gevonden van molenaars en hun families. In de tentoonstelling komt de bezoeker erachter waarom de Beemster werd leeggepompt, hoe de techniek van de molens functioneerde en zijn er tal van gebruiksvoorwerpen te bezichtigen die door de molenaarsfamilies werden gebruikt en die in dit gebied werden gevonden. Ook zijn prachtige prenten en tekeningen en afbeeldingen te bewonderen uit de Provinciale Atlas Noord-Holland.

Rapport ‘een Beemster poldermolen’

Wel 50 poldermolens waren in de 17de eeuw nodig om het Beemstermeer droog te malen. Al deze molens verdwenen in de loop van de tijd. Het maakte het onderzoek naar de resten van de Draaioordermolen in Zuidoostbeemster bijzonder. Deze rapportage behandelt het archeologisch onderzoek dat de provincie heeft laten uitvoeren in verband met de verbreding van de N244. De helft van de plattegrond van een poldermolen die behoorde tot de Draaioorder molengang kon worden onderzocht en gedocumenteerd. Resten van een bakstenen voor-en achterwaterloop werden gevonden met een sterk gesleten bakstenen vloer. Verder kwam veel hout aan het licht dat diende als funderingspalen en als beschoeiing van de onderzijde van de molen. Het erf rond de molen kon worden teruggevonden met sporen van een bijgebouw en kuilen met slachtafval. Uit de molengang zelf kwamen veel vondsten die inzicht geven in het leven van de molenaarsfamilies die deze molen hebben bewoond.

Publieksbrochure ‘Vier op een rij’

De brochure vertelt het achtergrondverhaal van de tentoonstelling over het droogmalen van het Beemstermeer. Aan bod komen de (inmiddels grotendeels verdwenen) buitenplaatsen, de Draaioorder molengang, de techniek van de poldermolens, de waardering van UNESCO, de gedane opgravingen en het leven van de molenaarsfamilie op de molen. De brochure is door de provincie ontwikkeld om de achtergrond van de opgraving van de Beemster poldermolen op een publieksvriendelijke manier toe te lichten. Doel van Huis van Hilde is immers om niet alleen vondsten op te slaan en te beheren maar ook of juist de kennis die wordt opgedaan door deze vondsten en archeologisch onderzoek uit te dragen naar een breed publiek. De publieksbrochure is kosteloos te downloaden en is voor 1 euro te koop in de winkel van Huis van Hilde en het bezoekerscentrum van de Beemster.

Provinciale Atlas

De afbeeldingen uit deze tentoonstelling komen uit de Provinciale Atlas Noord-Holland. Deze collectie van de provincie Noord-Holland bestaat uit meer dan 80.000 kaarten, prenten, tekeningen, foto’s en prentbriefkaarten en samen zijn deze objecten het visuele geheugen van Noord-Holland. De collectie is voor iedereen vrij te bekijken en te gebruiken via het Noord-Hollands Archief in Haarlem.

Erfgoed van de maand

In de rubriek Erfgoed van de maand staat elke maand een bijzonder gebied, gebouw, vindplaats of historische plek in de provincie centraal. Deze maand is dat Droogmakerij de Beemster.