Bestuurders rond Schiphol luiden noodklok

(24 juni 2020)

De bestuurders van 4 provincies en 56 gemeenten, verenigd in de Bestuurlijke Regie Schiphol, reageren bezorgd en teleurgesteld op de Luchtvaartnota.

Toename van het aantal vluchten betekent een toename van de overlast, een verslechtering van de leefbaarheid en maakt woningbouw en andere ruimtelijke ontwikkelingen op veel plekken onmogelijk. In een gezamenlijke zienswijze, die zij hebben aangeboden aan de minister van Infrastructuur en Milieu spreken zij hun zorg uit over het feit dat de Luchtvaartnota geen visie biedt op leefbaarheid, gezondheid en woningbouw en hoe luchtvaart past binnen (inter)nationale bereikbaarheidsopgaven.

Gedeputeerde Jeroen Olthof (voorzitter van de Bestuurlijke Regie Schiphol): “Deze Luchtvaartnota gaat alleen over de ontwikkelingen van de luchtvaart. Maar luchtvaart staat in deze dichtbevolkte regio niet op zich. De impact op leefbaarheid, veiligheid, internationale bereikbaarheid en ruimtelijke plannen wordt niet in beeld gebracht. We blijven met heel veel vragen zitten.” De regionale bestuurders roepen de Minister op om samen met de regio deze consequenties goed in beeld te brengen. Pas dan kun je onderbouwde keuzes maken. Olthof: “Het doel is dat Schiphol zich in balans met de omgeving ontwikkelt, waarbij alles wat er in deze dynamische regio speelt, zorgvuldig wordt meegewogen.”

In hun zienswijze stellen de 56 gedeputeerden en wethouders van betrokken provincies en gemeenten onder andere de volgende punten aan de orde:

Stiller en schoner moet niet gelijk staan aan vaker

Het kabinet hanteert de benadering dat hinder één op één kan worden opgelost met stillere en schonere vliegtuigen. Olthof: “Stiller en schoner is natuurlijk prima, maar als dat ook vaker betekent, neemt de overlast allen maar toe. Juist deze toename in intensiteit en het gebrek aan rustmomenten is het grote zorgpunt van inwoners.”

Visie op internationale mobiliteit

De regionale bestuurders vinden het opvallend dat in de Luchtvaartnota de keuze om te vliegen niet onderbouwd wordt door een brede visie op internationale bereikbaarheid. Er is geen aandacht voor de vraag of betere spoorvoorzieningen het aantal korte afstandsvluchten binnen Europa kunnen beperken. Als dat zo is, zou dat consequenties kunnen hebben voor de omgeving en ontwikkeling van Schiphol.

Woningbouw

De luchtvaart legt een grote claim op schaarse ruimte, terwijl ook andere publieke belangen ruimte vragen, bijvoorbeeld de woningbouwopgave en de energietransitie. In de Luchtvaartnota wordt met deze vraagstukken geen relatie gelegd. Tot welke problemen dat gebrek aan samenhang leidt blijkt uit de onlangs ter inzage gelegde Aanvullingsregeling Geluid Omgevingswet. Door de voorgestelde werkwijze in deze regeling gaat vliegtuiglawaai zo zwaar meetellen in de afwegingen voor ruimtelijke plannen, dat in een groot gebied rondom Schiphol alleen vanwege vliegtuiglawaai de woningbouw stil dreigt te vallen. Desondanks is er volgens de luchtvaartnota ruimte voor groei. De bestuurders wijzen erop dat deze rekenregels over het cumuleren van geluid moeten worden aangepast en hebben ook hierover een zienswijze ingediend.

CO2-uitstoot

Het valt de bestuurders op dat de CO2 doelen die aan Schiphol gesteld worden aanzienlijk minder ambitieus zijn dan voor andere sectoren. In 2050 zou Schiphol 10 keer meer mogen uitstoten: een forse afwijking van het klimaatakkoord die de vraag oproept waarom de luchtvaart niet, zoals afgesproken, als elke andere sector wordt behandeld.

Integrale visie op veiligheid

De bestuurders missen in het hoofdstuk over veiligheid de relatie met gezondheid. De huidige pandemie laat zien dat veiligheid veel breder zou moeten worden opgevat. Gezondheid maakt daar onderdeel van uit. Het gaat daarbij zowel om veilig gebruik (gezondheidsvereisten aan passagiers, operationele aanpassingen, vliegverbod op landen) als om een veilige en gezonde leefomgeving (welke normen worden er vanuit gezondheidsoogpunt aan de sector gesteld).