AERIUS-rekenmodel vergelijkbaar met routeplannersysteem

(23 november 2020)

Onlangs verscheen er een nieuwe versie van het nationale instrumentarium voor stikstofdepositie (AERIUS).

De bronnen die zorgen voor emissies en daardoor ook voor de neerslag van stikstof veranderen voortdurend. Daarom wordt AERIUS regelmatig geactualiseerd. In AERIUS 2020 zijn de nieuwste wetenschappelijke inzichten en actuele data verwerkt. Vergelijk het AERIUS-rekenmodel in die zin met een routeplannersysteem. 

Het wegennet verandert voortdurend. Op eenzelfde manier ontwikkelen en veranderen natuur, landschap, vegetaties en de bronnen van stikstof constant. Dat zijn dynamische processen. In beide gevallen worden de gegevens van de werkelijke actuele situatie in de systemen gebracht en daarmee wordt gerekend. Dit leidt tot nieuwe routes of in het geval van AERIUS tot meer of minder stikstofgevoelige natuur. Doe je dat niet, dan kom je niet op de juiste bestemming of wordt de vergunning verstrekt op een oude situatie. 

AERIUS Calculator

Het RIVM gebruikt AERIUS voor de monitoring van de stikstofdepositie. Daarmee wordt de stikstofdepositie in heel Nederland in kaart gebracht. Daarnaast is er een apart onderdeel in AERIUS voor de vergunningverlening. Dit onderdeel, AERIUS Calculator, gebruiken  overheden om de uitstoot van stikstof en de neerslag daarvan op Natura 2000-gebieden te berekenen. De provincie Noord-Holland als bevoegd gezag en Omgevingsdienst Noord-Holland Noord, als uitvoerende instantie, gebruiken AERIUS Calculator als instrument voor vergunningverlening.

Jaarlijkse actualisatie

AERIUS wordt ieder jaar geactualiseerd om nieuwe wetenschappelijke inzichten in AERIUS Calculator te verwerken. Met de actualisatie naar AERIUS Calculator 2020 zijn diverse emissiefactoren, natuurgegevens, rekenmodellen en de achtergronddepositie bijgewerkt. Ook zijn de gegevens over de stikstofgevoelige natuur geactualiseerd, zoals de habitatkaarten van de provincies. Het RIVM gebruikt daarbij informatie van kennisinstituten als het Planbureau voor de Leefomgeving, CBS, TNO en het onderzoeksbureau van Universiteit Wageningen, eigen gegevens en de natuurgegevens van de Natura 2000-gebieden.

Gevolgen toestemmingsverlening

Initiatiefnemers kunnen na de actualisatie andere uitkomsten van de berekeningen krijgen met deze nieuwe versie van Calculator. Als het bevoegd gezag vóór 15 oktober 2020 nog geen definitief toestemmingsbesluit heeft genomen, moet de berekening opnieuw uitgevoerd worden met de nieuwe versie.

Paard in de wei

Natuurgegevens

De natuurgegevens zijn geactualiseerd in AERIUS: de grenzen van de Natura 2000-gebieden, de habitatkartering, de relatie tussen soorten en leefgebieden, en de doelstellingen van habitattypen en soorten. De aanpassingen zorgen voor een nieuwe selectie van rekenpunten in Natura 2000-gebieden, de zogenaamde relevante hexagonen die stikstofgevoelige natuur bevatten. Voor Noord-Holland geldt dat er geen wijzigingen van betekenis zijn voor het jaar 2020.

Emissiefactoren

De standaard emissiefactoren voor wegverkeer, binnenvaart en zeescheepvaart, stallen en mobiele werktuigen zijn geactualiseerd. Voor mobiele werktuigen zijn ook emissiefactoren voor ammoniak en voor stationair draaiende werktuigen toegevoegd. Hierdoor is het mogelijk dat de uitstoot van mobiele werktuigen 100% hoger uit komt in nieuwe berekeningen. 

Achtergronddepositie

Ook is de achtergronddepositiekaart geactualiseerd door gebruik te maken van de nieuwste cijfers van de emissieregistratie en een verbeterde kalibratiemethode. De berekeningen sluiten hiermee beter aan bij de metingen. Als gevolg hiervan wijzigt de jaarlijkse totale depositiewaarde op de relevante hexagonen in Calculator. Deze verschillen zijn vooral het gevolg van een methodewijziging en geven geen beeld van de trend in stikstofdepositie. Hierdoor treedt er een verschuiving op in het landelijke beeld van de depositie. In Zuid-Limburg en het zuidwesten van Nederland zal de jaarlijkse totale depositie iets hoger uitkomen, terwijl het in Noord-Holland wat lager wordt.