“Versnelling woningbouw is een gezamenlijke opgave”

(27 november 2020)

Om de woningbouw te versnellen benoemde de provincie Lex Brans (65) in augustus tot bouwambassadeur. Wat doet hij precies en voor welke uitdaging staat hij?

Brans omschrijft zijn functie zo: “Een bouwambassadeur is een diplomaat die je eigenlijk nooit ziet.” Hij geeft dan ook liever advies achter de schermen dan een interview op de voorgrond. “Het gaat namelijk niet om de bouwambassadeur”, zegt Brans, “maar om de mensen die het werk doen. Dat zijn gemeenten en marktpartijen. Zij hebben veel te doen.”Bouwambassadeur Lex Brans

Wat moet er allemaal gebeuren? 

“De noodzakelijke versnelling van de woningbouw moet tussen nu en 2030 plaatsvinden. In die periode willen we 175.000 woningen bouwen in de Metropoolregio Amsterdam (MRA) en zo’n 40.000 in de rest van Noord-Holland. Dat is onder meer ingewikkeld omdat we duurzaam en klimaatadaptatief moeten bouwen. Maar dit is wel hét moment. De coronacrisis biedt kansen om snel door te pakken. Daarbij zijn investeringen in de bereikbaarheid onontkoombaar, maar ik ga ervanuit dat die er komen. Deze regio is immers 1 van de cruciale economische motoren van Nederland.”

Waarom is huizen bouwen eigenlijk zo ingewikkeld?

“Omdat een bouwproces ongelooflijk lang duurt. De complexiteit van bouwen is dat er heel veel partijen bij betrokken zijn en dat er veel regelgeving is. Van stikstof tot PFAS, van geluid tot groen landschap, van duurzaamheid tot klimaatadaptiviteit; alles moet tegelijk worden meegenomen en in elkaar vallen. Door procedures te verkorten proberen we waar mogelijk trajecten in te korten. Gemeenten en bouwbedrijven kunnen dan vooral focussen op woningproductie. Zo kan het sneller gaan op plekken waar de nood het hoogst is.”

Waaruit bestaan uw werkzaamheden precies? 

“Vooral uit overleggen. Ik voer veel gesprekken met gemeenten en ontwikkelaars om erachter te komen wat de provincie kan doen om te helpen. Denk aan ondersteuning met papierwerk voor vergunningen of subsidie. Of hulp bij de bestuurlijke voorbereiding van een bouwplan. Versnelling is een opgave die we samen doen.”

Wat doet de provincie al allemaal?

“We spannen ons onder meer in door deel te nemen aan de ontwikkeling van de MRA én daarbuiten. Voor de gebieden buiten de MRA hebben we bijvoorbeeld heel praktisch allerlei overlegtafels ingesteld. Sommige sectoraal, maar ook met alle deelnemers in de keten. Zo hebben we overleg met gemeenten en praten we in de zogenoemde versnellingstafel met vertegenwoordigers vanuit de wetenschap, bouwondernemers en het Ministerie over mogelijke oplossingen voor het versnellen van de woningbouwproductie. Hoofdtoon is: hand aan de ploeg, we moeten dit samen oplossen. Daarnaast hebben we het team Bouwen en Wonen. En daarbinnen het kernteam Versnelling Woningbouw dat een heel steunpakket levert om de voortgang aan overheidskant te ondersteunen: flexpools, kennisuitwisseling, werkateliers over gebiedsontwikkeling.”  

Nieuwbouw IJburg

Wat heeft u in uw eerste maanden voor elkaar gekregen?

“Ik ben heel blij dat in de Haarlemmermeer nu de voorbereiding echt op gang is gekomen van een groot project: Bols Pionier. In zeer korte tijd heeft de provincie een bijdrage beschikbaar gesteld voor infrastructuur. Daardoor legt het Rijk nu geld bij vanuit de Bouwimpuls en kan jaren eerder gestart worden. Daarnaast hebben we afgesproken om op heel korte termijn voor Alkmaar en Hoorn werkateliers te houden om het bouwprogramma te versterken. Dit gebeurt in het kader van het project Bereikbare Steden. We gaan daar wellicht meer woningen plannen en dat zo doen dat het voor de inwoners van die steden ook echt betekenisvol is wat gedaan wordt. Verder heb ik in mijn eerste maanden heel veel kennismakingen gehad en leuke inspirerende gesprekken gevoerd.”

Wemelt het binnenkort van de bouwkranen in heel Noord-Holland?

“Nou, dit is geen kwestie van simpelweg ‘woningen stampen’. Als we dat doen, creëren we de stadsvernieuwingswijken van de komende jaren 50. We moeten de steden verder ontwikkelen vanuit het karakter en het hart dat ze al hebben. Inwoners willen zich herkennen in wat wordt gemaakt. Daarom praten we ook veel over de identiteit. Bouwen in de binnensteden is om tal van redenen een noodzakelijke opgave, maar alleen mét de mensen zelf. De steden zijn niet van ons. Ze zijn van haar inwoners en van de inwoners die er komen wonen. Laten we er dan ook samen de schouders onder zetten.”

Bekijk ook het interview met Lex Brans in de thema-uitzending van Jouw Noord-Holland over fijn wonen.