De bever zo goed als terug in Noord-Holland

(30 april 2021)

Op 3 verschillende plekken in Noord-Holland zijn bevers gespot. De terugkeer van het knaagdier in de provincie is nu heel dichtbij.

Een vette glanzende vacht, een geschubde platte staart en kleine oogjes en oren die tijdens het zwemmen net boven het water uitsteken. De foto’s en filmpjes die Michael Baars de afgelopen dagen van wandelaars ontving laten er geen twijfel over bestaan: de bever is terug in Noord-Holland. Verspreid over de provincie en in het gebied van waterschap Amstel, Gooi en Vecht zijn er 3 jonge individuen gespot die zich naar verwachting de komende maand permanent gaan vestigen. 

Foto bever
Bever gespot door een wandelaar

Ontdekkingstocht

Baars kijkt als regiocoördinator van de otter- en beverwerkgroep bij de Zoogdiervereniging al een lange tijd uit naar dit moment. De naar schatting 3.500 bevers in Nederland hebben namelijk overal burchten gebouwd, behalve in Noord-Holland. Sinds de herintroductie van het dier in 1988 (in de Biesbosch weliswaar) moest de provincie het doen met een paar zwervende bevers op ontdekkingstocht. Bij de huidige 3 heeft Baars goede hoop binnenkort de eerste tekenen van een burcht te zien.  

“We vermoeden dat het jonge bevers van 2 à 3 jaar zijn die door hun ouders zijn weggestuurd uit een territorium in Flevoland. We hadden al verwacht dat ze na de grote oversteek zouden belanden in Muiderberg en de Diemer Vijfhoek. Dat er ook eentje ter hoogte van Velsen is gezien, kwam als een verrassing”, aldus Baars. Stel er zit tussen het drietal in ieder geval een mannetje en een vrouwtje, dan is de kans dat zij elkaar treffen om zich voort te planten best aanwezig. “De bever geeft namelijk een bepaalde geur af, genaamd bevergeil. Voor andere bevers is het dan een piece of cake om ze te vinden.”

Migreren

Nico Jonker, ecoloog bij de provincie Noord-Holland, is ook blij dat de bever eindelijk zijn weg naar de provincie heeft gevonden. Dat het zo lang duurde, snapt hij wel. “De dieren verspreiden zich het makkelijkst via rivieren. Noord-Holland ligt niet aan een grote rivier en is daardoor een stuk geïsoleerder.” Ook de drukte in de provincie speelt mee. Schepen en auto’s vormen allemaal een gevaar. 

Daarom werkt de provincie Noord-Holland aan faunapassages, verbindingszones en maatregelen om de natuur te ‘ontsnipperen’. Jonker: “Op die manier kunnen de dieren veilig van natuurgebied naar natuurgebied migreren. In het Amsterdam-Rijnkanaal hebben we bijvoorbeeld een soort hellinkjes gemaakt waardoor de bevers uit het water kunnen klimmen. Je moet je voorstellen dat het Amsterdam-Rijnkanaal voor hen gelijk staat aan een Berlijnse Muur van een paar kilometer lang.”

Bever
Zwemmende bever

Knaagwerk 

Eenmaal aangekomen in Noord-Holland is het wel goed toeven voor de bever, verwacht de ecoloog. “Zeker de Diemer Vijfhoek met het water, moeras en moerasbos is een echt beverwalhalla. Als er maar genoeg te knagen is aan bomen, want dat doen bevers. Dat is hun voornaamste voedsel en daar maken ze hun burchten van.” 

Als de grote knaagdieren zich eenmaal in Noord-Holland hebben gevestigd, zal dat niet onopgemerkt blijven. De burchten – die bestaan uit op elkaar gestapelde takken, modder en waterplanten – kunnen vele vierkante meters in beslag nemen en soms wel 2 meter hoog worden. Voor de biodiversiteit is dit knaagwerk heel belangrijk. Jonker: “De bever is echt een vormgever van het landschap. In de rivierengebieden bouwen ze enorme dammen en zie je hele meren ontstaan. In Noord-Holland hebben we die niet, maar ook hier brengen ze veel variatie aan door aan bomen te knagen. Daar trekken dan weer nieuwe planten en dieren op af. Als mens kan je dat niet evenaren.”