Vogels voor vee: provincie koopt landbouwbedrijf bij Uitdam

(19 april 2021)

De provincie koopt een melkveebedrijf met paardenpension bij Uitdam.

De aankoop is onderdeel van het inrichten van het Natuurnetwerk in Waterland-Oost. Zo worden de belangrijke weidevogelgebieden van het gebied beschermd. De aankoop geeft ook perspectief voor de agrarische ondernemer die niet kan uitbreiden. Hij kan elders verder ondernemen dankzij een volledige schadeloosstelling door de provincie. 

Waterland weiland

De provincie besloot vorige maand om boeren in de gevoelige natuurgebieden van Waterland-Oost volledige schadeloosstelling te geven als zij meewerken aan de omvorming tot natuur. Met een volledige schadeloosstelling blijft de grondeigenaar of pachter in dezelfde financiële positie bij het beschikbaar stellen van grond voor het Natuurnetwerk. Het verschilt daarbij niet of hij of zij kiest voor verhuizing naar agrarische gebieden, zelf natuur realiseert of grond verkoopt.

Vernatting verwacht

De heer Anthon Dirksen uit Uitdam heeft voor het laatste gekozen. Zijn vader begon het bedrijf 54 jaar geleden. Het is inmiddels een gecombineerd veebedrijf met zo’n 70 koeien en een paardenpension. Een deel is op eigen grond, een ander deel is pacht van Staatsbosbeheer. De familie gebruikt de volledige schadeloosstelling om in Noord-Brabant een paardenpension op te zetten. De aangekochte percelen worden deels omgevormd tot natuurgrond. Landbouw blijft mogelijk, maar natuur staat voorop. Een ander deel van de grond wordt beheerd in afwachting van het inrichtingsplan. Dit wordt na de zomer met de streek besproken en eind 2021 vastgesteld.

De familie benaderde zelf de provincie, maar Dirksen staat er nog wel dubbel tegenover. “Ik denk dat het heel moeilijk wordt hier met het vee. De provincie heeft in deze hoek van Waterland plannen voor vernatting van de grond. Veel mensen willen er hier nog niet aan. Maar als je de stap zet, moet je ook doorzetten. Liever praten. Nu ben ik tevreden, en de provincie ook. “Wat ik het meest ga missen? De ruimte om om je heen te kijken. Brabant is meer bos. Maar we gaan een nieuwe uitdaging aan. Ik hoef me niet te vervelen”.

De gedeputeerde Natuur en Landschap, Esther Rommel, is blij met de aankoop van de boerderij van de heer Dirksen. “Het mes snijdt aan 2 kanten. Zijn bedrijf kan verder groeien en de natuur in Waterland krijgt een impuls. Dat wil zeker niet zeggen dat alle boeren weg moeten. We gaan naar een ander evenwicht kijken tussen ondernemen, natuur en beheer. Dat proces is al op veel plaatsen gaande. De provincie zal daarop inspelen. Daarvoor hebben we ook de kennis en ervaring van de huidige boeren nodig.”

Behoud de weidevogels 

De provincie wil de komende jaren het Natuurnetwerk Nederland afmaken. Een extern bureau schreeft de afgelopen maanden een ecologisch rapport over Waterland-Oost. Dat beschrijft de huidige situatie van natuur, lucht en bodem. En het geeft adviezen voor verbetering van die natuur. In het rapport wordt duidelijk dat het niet goed gaat met de weidevogels. Ook de Stichting Behoud Waterland schreef hierover onlangs nog een brandbrief naar de provincie. 

Het ecologisch rapport wordt de komende maanden met de streek besproken. Het is een basis onder een aantal inrichtingsplannen die al spelen in de streek. Denk aan De Munt, Peereboom, Opperwoud en De Nes en IJdoorn. In een aantal van die gebieden wordt gesproken over het verhogen van het grondwater en het verbeteren van de waterkwaliteit. Dat heeft gevolgen voor de landbouw in het gebied. Als dat doorgaat, zullen zij die veranderingen in de bedrijfsvoering moeten inpassen. In de Peereboom vinden daarover al gesprekken plaats met betrokken boeren.

Natuurnetwerk

Het Natuurnetwerk Nederland beschermt natuur die waardevol is voor mens, plant en dier. De grenzen ervan zijn al in 1990 getekend. 994 hectare in Waterland-Oost is al ingericht en beheerd als natuur. Voor 2027 komt daar nog 250 hectare bij. Dit gebeurt met een aanpak waarbij veenweilanden, waterkwaliteit, biodiversiteit en gezonde agrarische bedrijven elkaar versterken.