2000 jaar munt- en geldcultuur in beeld dankzij detectorvondsten

(17 december 2021)

Herman Zomerdijk (1947-2014) was een van de eerste metaaldetectorzoekers van Nederland. Mede dankzij zijn onvermoeibare zoektocht ontstond een beeld van ruim 2000 jaar munt- en geldcultuur in Noord-Holland.

Gedurende zijn leven verzamelde de bollenkweker uit Bakkum zo’n 3000 objecten die nu beschreven zijn in het boek ‘Kennemerland in metaalvondsten. Het levenswerk van detectorzoeker Herman Zomerdijk werd onlangs gepresenteerd in archeologiemuseum Huis van Hilde. 

Tweedehands detector

Herman was al vroeg gefascineerd door archeologie. Als klein jongetje zat hij bij zijn vader op de bollenzeef om te kijken of er munten of ander historisch materiaal tussen zat. In het begin van de jaren 70 had hij, als een van de eersten in Nederland, een tweedehands detector van het Engelse leger op de kop getikt, oorspronkelijk bedoeld om landmijnen op te sporen. Tot zijn dood in 2014 struinde hij vele uren per dag met zijn detector langs de kust en over geploegde akkers en verzamelde zo uiteindelijk een representatieve staalkaart van munten en andere metaalobjecten van Noord-Kennemerland. 

2000 jaar munt- en geldcultuur

Wat dreef deze man?, vroeg menigeen zich af. Maar mede dankzij zijn onvermoeibare zoektocht op de bollenvelden en op het strand tussen Heemskerk en Egmond, is een beeld van ruim 2000 jaar munt- en geldcultuur in Noord-Holland ontstaan. Ook de manier waarop Zomerdijk werkte is een voorbeeld te noemen. Want hoewel zijn vrouw wel eens verzuchtte dat hij af en toe zo chaotisch was, in het vastleggen van de vindplaatsen van de munten was hij enorm nauwgezet. Hij raadpleegde vervolgens deskundigen om zijn vondsten te determineren en bewaarde ze in aparte vondstzakjes. 

Herman ZomerdijkHerman Zomerdijk (rechts) en mede-auteur Peter Buis in 2014, gebogen over de kaart van de regio Kennemerland waarop Herman zijn vondsten markeerde. 

Speciale vitrine in Huis van Hilde

Toen Zomerdijk ongeneeslijk ziek bleek heeft provincie Noord-Holland, bij wijze van uitzondering, zijn unieke collectie aangekocht. In de vaste tentoonstelling van Archeologiemuseum Huis van Hilde in Castricum zijn bijna 30 vondsten, vooral munten, uit de collectie van Zomerdijk opgenomen. Meest bijzonder zijn de munten uit de 8e en 9e eeuw, gevonden in Bakkum-Noord, uit de tijd van de kerstening en de heerschappij van de Vikingen. Vanaf 15 december is een speciale vitrine in Huis van Hilde gewijd aan de vondsten van Herman Zomerdijk. Deze vitrine is te zien in de museumwinkel en is gratis te bekijken tijdens openingstijden. 

De publicatie ‘Kennemerland in metaalvondsten. Het levenswerk van detectorzoeker Herman Zomerdijk’ is voor €17,50 te koop in de museumwinkel van Huis van Hilde. De digitale versie van de publicatie is voor iedereen toegankelijk via de website van Huis van Hilde.  

Goed om te weten

Provincie Noord-Holland vindt het belangrijk dat alle archeologische vondsten, ook die van detectoramateurs, geregistreerd worden. Zoeken met een metaaldetector mag wel, maar alleen als je de vondsten officieel meldt; je blijft dan gewoon zelf eigenaar. Melden is wettelijk verplicht zodat kennis over alle archeologische vondsten benut kan worden in onderzoek en beleidsvorming. Wil je weten wat je moet doen met jouw vondst? Bekijk het protocol vondstmeldingen

Uitgelicht