Experts praten Statenleden bij over klimaat

(07 december 2021)

In de Statenzaal van het provinciehuis klonken maandag even ernstige als ambitieuze woorden over het klimaat. De strekking: Er moet meer gebeuren.

Als uitwerking van een motie organiseerden Gedeputeerde Staten een expertsessie. Hierin praatten onder andere Marjan Minnesma van Urgenda en Robert Tieman van VNO-NCW West de leden van Provinciale Staten bij over het klimaat. De Statenleden stelden vragen en gingen met de experts in gesprek.  

Centraal stond het ‘Fit for 55’ pakket van 13 wetsvoorstellen. Hiermee wil de Europese Commissie bereiken dat de uitstoot van broeikassengassen in 2030 55 procent lager is dan in 1990. Dit is een stijging van 6 procent ten opzichte van het huidige doel. Een noodzakelijke stap voor een klimaatneutraal Europa in 2050.

Inspanningen omhoog

“Het is een ongekende opgave om de opwarming van de aarde onder controle te krijgen”, zei gedeputeerde Klimaat en Energie Edward Stigter in zijn welkomstwoord. “Iedereen ziet de noodzaak ervan in dat onze inspanningen omhoog moeten. De provincie zal daar alles aan doen. Ik zet me hard in voor de verhoogde doelstellingen, maar we moeten wel met het Rijk in gesprek over de randvoorwaarden.”  

Windmolens

“Ga voor meer”

Urgenda won al eens een rechtszaak tegen de staat omdat de regering niet genoeg deed aan klimaat. Directeur Minnesma hield de Statenleden maandag voor dat “we ver boven onze doelen moeten gaan zitten om jonge mensen een leefbare toekomst te bieden. Zelfs 55 procent reductie is veel te weinig. Dat percentage wordt nog wel een paar keer opgeschroefd. Ga dus niet voor het absolute minimum, maar voor méér. Het belangrijkste is dat we erop mikken dat de opwarming beperkt blijft tot 1,5 graden.” 

Besparingsklappers die snel resultaat opleveren moeten komen uit de industrie en het bedrijfsleven. Minnesma verwees naar het Actieplan Elektromotoren in het 54-puntenplan van Urgenda. Hiermee kunnen bedrijven hun CO2-uitstoot met 2 megaton terugdringen. Elektromotoren verbruiken bijna 70 procent van alle industriële elektriciteit. Overschakelen op nieuwe en zeer efficiënte varianten biedt grote kansen. Maar daarvoor hebben bedrijven financieringshulp nodig. En daar ziet Minnesma een rol weggelegd voor de provincie. 

Kansen

Ze benoemde ook andere kansen. Van “meer mens- en slagkracht voor omgevingsdiensten om energieverbruik aan te pakken” tot “oude zonnepanelen inzamelen en weggeven aan mensen met een kleine beurs”. “We neigen logischerwijs naar grootschalige aanpak, maar voor kleinschalig is duidelijk meer draagvlak. Zo is op energiegebied ontzettend veel mogelijk als je iets gaat doen op oppervlakten waar mensen niet zoveel aanstoot aan nemen. Denk aan zonnepanelen op parkeergaragedaken. De provincie moet dat soort plannen concreter gaan maken. Dat geldt ook voor elektrisch rijden en de deelauto als openbaar vervoer. En we hoeven echt niet allemaal een eigen laadpaal, maar wel voldoende snelladers in de omgeving.”  

Zonnepanelen

Energie-efficiëntie

Robert Tieman van VNO-NCW benoemde het ‘laaghangende fruit’, zoals “energie-efficiëntie als uitgangspunt.” Goede controles kunnen bedrijven die kant op helpen, zei hij. “Energie die je niet gebruikt, hoef je ook niet te verduurzamen.” Hij schetste ook een breder beeld: “Schiphol en KLM gaan aan de bak. 63 procent van de brandstof moet straks duurzame luchtvaartbrandstof zijn. In de havens zie je al andere – synthetische – brandstoffen ontstaan. En er worden Europese subsidiemiljoenen verstrekt aan samenwerkingsverbanden van bedrijven. Het is interessant als de provincie hierbij kan aansluiten om deze initiatieven verder te brengen.” 

Daarnaast besprak Tieman de grootste uitdaging voor het bedrijfsleven: het personeelstekort. “Daar lopen we keihard tegenaan. Misschien moet het aantal opleidingen waaraan niet echt behoefte is, worden begrensd. Er is maatwerk nodig, geen mismatch. Welke mogelijkheid heeft de provincie om aan knoppen te zitten?” “We moeten de techniek stoerder maken”, vulde Minnesma aan. “Met wervingscampagnes à la die van defensie bijvoorbeeld. Zo kiezen jongeren straks misschien makkelijker voor een technisch beroep. We hebben ze hard nodig.” 

Actieprogramma

Naast Tieman en Minnesma spraken Maarten van Poelgeest (voorzitter Uitvoeringsoverleg Klimaat Akkoord Gebouwde Omgeving) en Ayolt de Groot (clusterleider Klimaatwet en -strategie bij de directie Klimaat bij EZK). Aan het eind van de middag namen de Statenleden zich voor het Actieprogramma Klimaat van de provincie door te lichten om te zien hoe de Fit for 55 ambities zich daartoe verhouden.