Provinciale Atlas: ontwikkeling Noord-Holland vanaf 16e eeuw tot en met eergisteren

(29 januari 2021)

De provincie Noord-Holland bezit een bijzondere historische beeldcollectie: de Provinciale Atlas.

Het Noord-Hollands Archief beheert en presenteert de beeldcollectie van de provincie Noord-Holland die bestaat uit meer dan 82.000 prenten, (technische) tekeningen, kaarten en foto’s vanaf de 16e eeuw. Via de website kan iedereen in de collectie zoeken en afbeeldingen bekijken. 

De Provinciale Atlas Noord-Holland geeft een visuele afspiegeling van de geschiedenis van de provincie Noord-Holland. Oude stads- en landschapsbeelden, kaarten, moderne foto’s: allemaal geven ze een uniek beeld van hoe het verleden eruit zag. Het merendeel van de objecten is online te bekijken in de beeldbank en voor iedereen vrij te gebruiken. 

Kaart
(Kaart uit collectie van de Provinciale Atlas waarop hoofdzakelijk Holland en Zeeland, met gedeeltelijk Utrecht, Gelderland en Brabant uit circa 1570 )

Opbouw van de collectie

De eerste kaarten kocht de provincie 155 jaar geleden. Het waren kaarten uit 1560 van Noord-Hollandse steden zoals Alkmaar, Medemblik en Muiden. De collectie is sindsdien enorm uitgebreid met onder andere topografische prenten en tekeningen, foto's, en prentbriefkaarten. In 2020 werd de collectie aangevuld met diverse prenten van onder andere het interieur van de kerk in Edam,  het Jan Roothoofts Hofje en het Oudevrouwen en –mannen Gasthuys in Alkmaar en de Muiderpoort. 

Foto-opdracht

Ieder jaar worden ook hedendaagse beelden aan de collectie toegevoegd via een documentaire foto-opdracht. Fotograaf Heleen Peeters brengt dit jaar de stolpboerderijen van Noord-Holland in beeld. Eerder werden er foto’s gemaakt rond de thema’s hergebruik van erfgoed, biodiversiteit en energietransitie 

1 beeld, veel verhalen

De Provinciale Atlas bevat ook een aantal afbeeldingen van het provinciehuis, Paviljoen Welgelegen. Gedeputeerde Zita Pels vertelt in het magazine “Uitgelicht” welke verhalen een van deze prenten allemaal vertelt. 

Bekijk ook een filmpje waarin conservator Alexander de Bruin vertelt over de Atlas.
 

Uitgelicht