Vrijkomende stikstof naar woningbouw en energietransitie

(07 juli 2021)

De provincie Noord-Holland opent 2 stikstofbanken voor woningbouw en voor energietransitie, circulaire economie en verduurzaming industrie.

Daarmee kan vrijgemaakte stikstofruimte gespaard worden voor nieuwe en noodzakelijke initiatieven in deze sectoren.

Vrijkomende stikstof

“Dat is goed nieuws”, vertelt gedeputeerde Esther Rommel (Natuur en Landschap). “Kleinere woningbouwprojecten kunnen we inmiddels vergunnen, maar grote woningbouwprojecten zijn nog niet mogelijk door de toename aan stikstof. Ook de verduurzaming in de industrie gaat nog te langzaam.”

De gedeputeerde vervolgt: “Als de banken vrijgemaakte stikstofruimte op de plank hebben, kunnen we aan de slag. Die ruimte komt er onder andere wanneer er zich een kans voordoet om een bedrijf op te kopen dat stikstof uitstoot. Daarbij wil ik benadrukken dat van elke opgekochte vergunning we 30% uit de markt halen. Dat spelen we vrij om de natuur - die zo onder druk staat - te helpen.”

Gebiedsgerichte aanpak

De provincie praat momenteel in verschillende regio’s die dichtbij Natura 2000-gebieden liggen over maatregelen die stikstofuitstoot moeten verminderen. Boeren, natuurorganisaties, bedrijven en gemeenten zitten aan tafel. Zij bespreken in deze gebiedsgerichte aanpak hoe elke sector aanpassingen moet doen om stikstof te verminderen, zodat de natuur weer kan opleven en de doelstellingen voor beperking van stikstofuitstoot kunnen worden gehaald. Dat staat voorop.

Met de komst van een microdepositiebank en twee doelbanken kan vrijgemaakte en vrijvallende ruimte ook goed worden bewaard en gericht worden ingezet voor doelen, die naast de bescherming van de natuur van belang zijn. Als voor de bevordering van een ontwikkeling maar heel weinig ruimte nodig is, kan van de gespaarde ruimte gebruik worden gemaakt en kan worden voorkomen dat er lukraak bedrijven worden opgekocht. Pas als een bedrijf aanpassingen doorvoert - waardoor er minder stikstofuitstoot is - of stopt, kan de provincie de vrijgekomen stikstof uit de vergunning op de bank zetten. In het najaar, als er dan voldoende stikstofruimte is ingebracht, kan de stikstof worden opgenomen. 

Veehouderijen

Ook heeft Noord-Holland besloten dat stikstofvergunningen van veehouderijen gekocht kunnen worden om vervolgens in te zetten voor nieuwe ontwikkelingen. In andere provincies was dit al mogelijk. Gedeputeerde Rommel wilde echter eerst voorzorgsmaatregelen treffen om te voorkomen dat agrarische bedrijven massaal werden opgekocht. “Dat hebben we in overleg met onze agrarische sector gedaan”, legt Rommel uit, “want vrijwilligheid voert daarbij nog steeds de boventoon.”

Gezamenlijke bank

Naast de 2 banken voor Noord-Holland, openen alle 12 provincies samen een zogenaamde microdepositiebank. Hierin registeren zij stikstofruimte die ‘vrijvalt’ bij extern salderen. Extern salderen houdt in dat een bedrijf dat (deels) stopt, stikstofruimte uit zijn vergunning overdraagt aan een partij die juist stikstof nodig heeft. De stikstofruimte die overgedragen is, is gebonden aan een specifieke locatie. Het gaat om stikstofneerslag op specifieke locaties in Natura 2000-gebieden, die om het (deels) stoppende bedrijf heen liggen. De ontvangende partij bevindt zich echter niet op exact dezelfde locatie als de stoppende partij. Hierdoor zal niet alle overgedragen stikstofruimte benut kunnen worden door de ontvangende partij: deze ruimte valt vrij en wordt vervolgens opgenomen en geregistreerd in de microdepositiebank.

Partijen die stikstofruimte nodig hebben voor een project, kunnen via deze bank hele kleine porties opnemen. Het gaat om maximaal 0,05 mol stikstofneerslag per hectare.