Vooraf voorkomen van extreme drukte makkelijker door inzet innovatieve oplossingen Scale Up

(03 mei 2022)

Op bepaalde plekken in de Metropoolregio Amsterdam (MRA) kan het behoorlijk druk zijn.

Denk aan toeristische trekpleisters, het strand en recreatie- en winkelgebieden. Als teveel mensen op hetzelfde moment naar dezelfde plek gaan, heeft dat een negatief effect op de bereikbaarheid, leefbaarheid en veiligheid. Dat moet anders, dachten de partners van het MRA-platform Smart Mobility. De provincies Noord-Holland en Flevoland, gemeente Amsterdam en Vervoerregio Amsterdam werkten het afgelopen jaar samen met marktpartijen in het project ‘Scale Up | Bezoekersstromen’. De inzet: innovatieve oplossingen om bezoekersstromen te voorspellen en met gerichte acties te spreiden in tijd, route en vervoersmiddel. En dat is gelukt. Sterker nog: de innovaties zijn zo goed dat alle gemeenten binnen de MRA de oplossingen bij de marktpartijen kunnen inkopen en inzetten. 

Innovatief traject voor totaaloplossing voor hele regio

Het unieke en innovatieve aspect van het project ‘Scale Up | Bezoekersstromen’ is de manier van aanbesteden. Projectleider Anja Reimann licht dit toe: “We hebben het probleem uitgevraagd en niet al vooraf de oplossing bedacht. We wilden gebruik maken van de creativiteit en kennis van de markt. Daarbij zochten we naar een werkbare totaaloplossing voor datagebruik, voorspellen en verleiden. Dat vind je niet bij 1 organisatie, daar is samenwerking voor nodig. Onze vraag aan de markt was daarom gericht aan consortia.” 

Zandvoort nieuw

De oplossingen zijn getest op het strand van Zandvoort en in de Kalverstraat in Amsterdam. Deze testlocaties hebben genoeg informatie opgeleverd om de oplossingen in de hele regio in te kunnen zetten. “Dat is namelijk het andere unieke aan dit project. De 4 overheden hebben het initiatief genomen om oplossingen te zoeken voor het drukteprobleem in de hele regio. Onze eis daarbij was dat deze oplossingen overal ingezet kunnen worden. Zo hoeven gemeenten niet ieder voor zich het wiel uit te vinden. Dat hebben de consortia voor elkaar gekregen. We gaan nu een raamovereenkomst met ze aan, zodat andere overheden de oplossingen ook kunnen inkopen als ze dat willen. Binnenkort informeren we de MRA-gemeenten hierover en daarna begeleiden we ze bij het inkoopproces.” 

Veelbelovende resultaten voor de toekomst

Om de drukte te kunnen voorspellen, hebben de consortia gebruik gemaakt van data. Denk aan weersvoorspellingen, historische data, camera’s, 9292-reisverzoeken, fietstellers en parkeerdata. De nadruk van de proeven lag vooral op het verleiden van mensen om op een ander tijdstip te reizen door waarschuwingen en alternatieven in reisplanners en op social media. “Na de proef in Zandvoort konden we al concluderen dat de techniek achter de oplossingen werkte. Tijdens de proef in de Kalverstraat konden we zien dat beide oplossingen de piekdrukte ook daadwerkelijk hebben afgevlakt. Rond 60% van de mensen die achteraf een enquête hebben ingevuld, gaf aan dat hij of zij op een ander tijdstip heeft gereisd. Dat is precies waar we het voor doen!” 

Gemeente Amsterdam zet het onderdeel verleiden al in tijdens Koningsdag. “We weten dat het druk wordt, dus dat hoeven we niet te voorspellen met data. Wel willen we mensen verleiden om die dag andere keuzes te maken. Bijvoorbeeld iemand uit Brabant eerder laten uitstappen omdat zijn reisdoel ook via een ander station of looproute te bereiken is of mensen die de drukke Jordaan in gaan een alternatief te geven.”

Unieke samenwerking als succesfactor

Scale Up is een unieke samenwerking tussen overheden, marktpartijen én kennispartners. “Dankzij de ingebrachte kennis van onze partners NS, GVB, Johan Cruijff ArenA, AMS Institute en Floriade zijn de resultaten van het project nog beter geworden. Met de financiële bijdrage van het ministerie van Economische Zaken en Klimaat (EZK) hebben we de proeven in Zandvoort en Amsterdam kunnen doen. Dankzij de inzet van al deze partijen is het ons gelukt om het project met succes af te ronden en concreet aan de slag te gaan met het voorkomen van extreme drukte in de regio”, concludeert Anja Reimann trots. 

De 2 consortia zijn: LYNXX B.V., REISinformatiegroep B.V. (9292) en HERE Europe B.V. en corsortium: Sweco B.V., Scenwise, Livecrowd, PTV Nederland, TomTom, ViNotion.