Woonafspraken

Iedereen in Noord-Holland wil fijn wonen en leven. De vraag naar betaalbare woningen in Noord-Holland is groot en blijft toenemen. Daarom wil de provincie de woningbouwproductie versnellen. Tegelijk wil de provincie de transitie maken naar een volledig klimaatneutrale en circulaire bouw. Hierover maakt de provincie goede afspraken.

Provinciaal woonbeleid

Hoe de provincie dat doet, is vastgelegd in de volgende documenten:

  • De woonagenda 2020 – 2025 (pdf, 5 MB): De provincie Noord-Holland wil dat er de komende jaren veel betaalbare en duurzame woningen beschikbaar komen. Zij gaat gemeenten met raad en daad helpen om de flinke ambitie op het gebied van wonen waar te maken. Dat staat in de definitieve Woonagenda die is vastgesteld door het college van Gedeputeerde Staten. De woonagenda geeft ook richting aan regionale woonafspraken: hierin worden de regionale woningbouwdoelen afgesproken.
  • Het Masterplan Wonen: De komende jaren helpt de provincie gemeenten om sneller meer betaalbare woningen te bouwen om het woningtekort in Noord-Holland terug te dringen. Voor 2030 moeten er 165.000 nieuwe woningen worden bijgebouwd. Om dit te bereiken, hebben Gedeputeerde Staten het Masterplan Wonen opgesteld.
  • de Omgevingsvisie NH 2050: De provincie wil balans tussen economische groei en leefbaarheid. Dit betekent dat in heel Noord-Holland een basiskwaliteit van de leefomgeving wordt gegarandeerd. Er zijn randvoorwaarden opgesteld over hoe om te gaan met klimaatverandering. De provincie ontwikkelt zoveel mogelijk natuurinclusief en met behoud van (karakteristieke) landschappen, brengt ruimtelijke economische ontwikkelingen rond infrastructuur samen en houdt rekening met de ondergrond.
  • De Omgevingsverordening: In de Omgevingsverordening NH2020 zijn regels samengevoegd op het gebied van natuur, milieu, mobiliteit, erfgoed, ruimte en water. Hierdoor is het makkelijker geworden om te zien welke regels waar gelden. 

Regionale afspraken

Om samen te werken aan sterke(re) regio’s, moeten gemeenten in de regio’s het samen eens worden over bijvoorbeeld nieuwe woningbouw en de bestaande woningvoorraad. Daarom worden er regionale afspraken gemaakt. De regionale woonafspraken bestaan uit:   

  • Woonakkoorden tussen regio en provincie
  • Regionale woningbouwprogrammeringen met afspraken over woningbouwplannen van de regio (zowel aantallen als segmenten, typen en prijscategorieën)

Woonakkoorden tussen regio’s en provincie

De provincie en de Noord-Hollandse gemeenten hebben per regio afspraken gemaakt over nieuwbouw en bestaande bouw. Deze afspraken zijn vastgelegd in zogenoemde ‘woonakkoorden’. Alle woonakkoorden zijn te vinden op deze pagina. De akkoorden bevatten de toekomstige uitdagingen, acties en afspraken voor de komende 5 jaar. Er zijn afspraken over het aantal woningen en het vinden van geschikte woningen voor allerlei mensen, met of zonder zorgvraag. Maar ook over klimaatneutraal en circulair bouwen (aardgasvrij en met oog voor het veranderende klimaat) in de buurt van OV-knooppunten en met behoud van de groene en gezonde leefomgeving. En over het verduurzamen van bestaande woningen. 

Regionale woningbouwprogrammeringen

In de regionale woningbouwprogrammeringen maken de samenwerkende gemeenten onderling afspraken over de ontwikkeling, transformatie en herstructurering van woningbouwlocaties. Ook wordt er gekeken naar de hoeveelheid woningen in de plannen, de kwaliteit en de fasering.  

Gemeenten maken regionale afspraken over woningbouw die aansluiten op de woningbehoefte en passen binnen de mogelijkheden (zie ook demografische ontwikkeling). Zij wegen zorgvuldig af wat de beste plek is om te bouwen binnen de gemeentelijke, regionale en provinciale kaders. Gemeenten houden daarbij rekening met bereikbaarheid, werkgelegenheid, gezondheid, waterberging, natuur en ruimte. De provincie is betrokken bij de programmeringen, maar hoeft vanwege haar rol de afspraken zelf niet te ondertekenen. 

Afspraken Rijk, provincies en gemeenten 

In uitwerking op de Nationale Woon- en Bouwagenda van het Rijk, heeft het Rijk de provincie verzocht om een ‘indicatief bod’ uit te brengen. Dit bod geeft aan hoeveel woningen gemeenten en provincie Noord-Holland denken te kunnen bouwen in Noord-Holland tot en met 2030. Dit aantal draagt bij aan de nationale woningbouwopgave van 900.000 woningen tot en met 2030. Op basis van het indicatieve bod wordt in de periode juni tot oktober 2022 samen met de regio’s en gemeenten gekeken of het haalbaar is om 184.000 woningen te bouwen tot en met 2030. De bedoeling is dat er in oktober tussen Rijk en provincie(s) afspraken worden gemaakt over de woningbouwdoelstelling tot en met 2030. Vervolgens wordt dit in het 4e kwartaal in de Woondeals voor de Metropoolregio Amsterdam (MRA) en Noord Holland Noord (NHN) uitgewerkt.

Het indicatieve bod van Noord-Holland gaat uit van dezelfde opgaven die ook in de MRA en in NHN als regionaal uitgangspunt voor de woningbouw gelden. Dit betekent dat het bod in de MRA in lijn is met de Verstedelijkingsstrategie MRA en het aanbod van de MRA voor het Bestuurlijk Overleg Leefomgeving. Dit bod is 17.500 per jaar, waarvan 14.000 in Noord-Holland. Voor Noord-Holland Noord betekent dit, in lijn met de Woondeal NHN, 40.000 woningen tot 2030. Dit zijn 4.000 woningen per jaar. 

Gemeenten in Noord-Holland hebben meer dan voldoende plannen om tot dit aantal nieuwe woningen te  komen, maar het is een forse opgave om deze aantallen ook daadwerkelijk te halen. Dat kan alleen als het Rijk helpt bij het creëren van de in het bod opgenomen randvoorwaarden voor realisatie van de afgesproken woningen. Denk daarbij aan de beschikbaarheid van geld, ambtelijke capaciteit en wettelijke vereisten voor stikstof en geluid. Maar bij nieuwe woningen moet ook rekeningen gehouden worden met bijvoorbeeld bereikbaarheid, betaalbaarheid, energietransitie en waterveiligheid.  

Kaart en data

De provincie volgt de voortgang van de woningbouwproductie, die voortkomt uit bovengenoemde programmering en plannen, nauwgezet. Bijvoorbeeld met de jaarlijkse Monitor Woningbouw, maar ook via de bouwambassadeur en de kernteams versnelling.

  • Jaarlijks publiceert de provincie de Monitor Woningbouw
  • Op de planviewer (digitale kaart) staan de locaties van woningbouwplannen van gemeenten. De samenhang met ander beleid is via verschillende ‘lagen’ eenvoudig aan en uit te zetten
  • Via www.plancapaciteit.nl zijn de (potentiële) woningbouwlocaties van gemeenten in Noord-Holland te zien
  • In het Dashboard Wonen worden actuele gegevens verzameld over woningbouw op gemeenteniveau, regioniveau en provinciaalniveau. Het blikt terug op de woningbouw(productie) zien en de ontwikkeling van huishoudens en blikt vooruit op woningbehoefte, plancapaciteit en bouwvergunningen.