Over het project

Om deze natuur te versterken worden drie natuurbruggen aangelegd die gezamenlijk meer dan 7000 hectare uniek natuurgebied verbindt. Naast de natuurbrug Zeepoort over de Zeeweg in Bloemendaal, gaat het om de natuurbruggen Zandpoort (Zandpoort) en Duinpoort (Duinpoort).

In de gemeente Bloemendaal komt een natuurbrug over de Zeeweg, ter hoogte van het Wed, daar waar de weg een hoog duin doorkruist. Vanaf Haarlem gezien is dit vlak voor de bocht naar links, kort na het bezoekerscentrum de Kennemerduinen.

ligging natuurbruggen Nationaal Park Zuid-Kennemerland

Doel natuurbrug

Deze natuurbrug is een belangrijke in een schakel van 3 natuurbruggen in het Nationaal Park Zuid-Kennemerland. Nergens anders in Europa is een dergelijk duinlandschap in een dergelijk goede staat. Maar de versnippering die in het gebied is ontstaan door de aanleg van wegen bedreigt deze goede staat van het systeem. Versnippering van het natuurgebied leidt tot verkleining en isolatie van leefgebieden van organismen en toename van zogeheten randeffecten. Gezamenlijk bedreigen ze in sterke mate de biodiversiteit en daarmee de kwaliteit van het gehele natuurgebied. Deze natuurbrug herstelt datgene dat ooit door de aanleg van wegen en spoorwegen is beschadigd. Als de bruggen er zijn, kan de natuur zich gaan herstellen. Dat is in het belang van allerlei dieren én de mensen.

Samen met de Waterleidingduinen ontstaat nu een aaneengesloten natuurgebied van 7000 hectare. Uniek in de Randstad! Dat is niet alleen belangrijk voor planten en dieren; ook de mensen die hier wonen, hebben profijt van zo’n prachtig natuurgebied in hun nabijheid. Deze natuur ook van groot belang voor de aantrekkelijkheid en het vestigingsklimaat van de regio Amsterdam en Haarlem alsmede de lokale economie. De natuur van het Nationaal Park en waterleidingduinen draagt bij aan het leefklimaat van de inwoners van de verstedelijkte regio.

Door de bruggen krijgen planten en dieren, zoals ree, wezel, hazelworm, zandhagedis, rugstreeppad, duinroos en allerlei vlindersoorten een groter aaneengesloten leefgebied en meer mogelijkheden om zich voort te planten en te verspreiden. Deze uitwisseling is noodzakelijk voor een gezond voortbestaan van fauna en flora. Deze brug heeft alleen een natuurfunctie; mensen kunnen er geen gebruik van maken. Dit geldt ook voor de natuurbrug over het spoor. De natuurbrug is bedoeld voor flora en fauna, met name voor kleinere dieren (zoals insecten) is het belangrijk dat het brugdek bestaat uit duinvegetatie. Dieren die zeer gebaat zijn bij de aanleg van de natuurbrug zijn bijvoorbeeld: de zandhagedis, hazelworm, enkele bijzondere vlindersoorten, het konijn, de bunzing, de rugstreeppad, de egel, vos, damhert, wezel, hermelijn, hazelworm, zandloopkever en de nauwe korfslak. De uitwisseling tussen populaties zal verbeteren, waardoor de kans op uitsterven in het gebied afneemt. Ook veel plantensoorten zullen profijt hebben van de natuurbrug. De hoeveelheid damherten in het gebied zal niet toe of afnemen door de natuurbrug.

Verkeersveiligheid

Herten zullen in plaats van de weg oversteken de natuurbrug gaan gebruiken als ze het hebben gevonden. Daarmee neemt de kans op botsingen af en de verkeersveiligheid toe.

Gevolgen voor de Eerebegraafplaats

De aanleg van de natuurbrug heeft geen gevolgen voor de Eerebegraafplaats.

Landschappelijke inpassing

De Zeeweg in Bloemendaal is een bijzondere weg. Het ontwerp is van de beroemde tuin- en landschapsarchitect L.A. Springer. Typische kenmerken zoals de kronkeling van de weg door het landschap, gescheiden rijbanen voor autoverkeer in combinatie met gescheiden fiets- en wandelpaden en de grote breedte van de weg zorgen voor een optimale beleving van het duinlandschap.

schets van natuurbrug 1  schets van natuurbrug 2  schets onderdoorgang natuurbrug

Om recht te doen aan de unieke ligging van de Zeeweg en de wens van Bloemendaal voor een bijzondere oplossing voor de natuurbrug, is een hoog ambitieniveau gesteld voor de beeldkwaliteit van de brug. De landschappelijke inpassing van de brug was het belangrijkste beoordelingscriterium bij de selectie van de aannemer. Het bovenstaande (voorlopig) ontwerp van Ballast Nedam is hier het resultaat van en werd als best beoordeeld. Ballast Nedam heeft daarom opdracht gekregen voor de bouw van de brug en gaat de komende tijd aan de slag om dit ontwerp verder uitwerken. Naast de vormgeving is er ook rekening gehouden met de verkeersveiligheid en de sociale veiligheid van fietsers en wandelaars.

Kosten

Het totale budget is €5,5 miljoen. Dit budget betreft alle met de brug gepaard gaande kosten.
De Provincie Noord-Holland betaalt €5 miljoen. PWN betaalt € 0,5 miljoen. Bovendien levert PWN het benodigde zand voor de bouw.

Samenwerkende partijen

Natuurbrug Zeepoort wordt gerealiseerd door Ballast Nedam in opdracht van provincie Noord-Holland. De provincie Noord-Holland heeft de brug grotendeels gefinancierd en is opdrachtgever voor de uitvoering. De provincie wordt in de toekomst de beheerder van het constructieve deel van de natuurbrug, het 'kunstwerk'. Samenwerkingspartners zijn:

  • gemeente Bloemendaal: de gemeente Bloemendaal heeft de natuurbrug opgenomen in het bestemmingsplan en heeft daarin ook de locatie vastgelegd. Bloemendaal gaat de omgevingsvergunning verlenen en speelt een belangrijke rol in de selectieprocedure in relatie tot beeldkwaliteit en inpassing in het landschap
  • het drinkwaterbedrijf PWN: PWN heeft een belangrijke bijdrage geleverd aan de eisen ten aanzien van de inrichting van de bovenkant van de natuurbrug en de aanlopen er naar toe. PWN zal in de toekomst de ‘leeflaag’ van de brug en de toelopen in beheer nemen
  • stichting Nationaal Park Zuid-Kennemerland
  • Staatsbosbeheer

Bij de andere twee bruggen (Duinpoort en Zandpoort) zijn ook nog gemeente Zandvoort, ProRail, Waternet en Natuurmonumenten betrokken.

Monitoren

Na opening van de brug wordt onderzocht of de brug goed functioneert. Dit gebeurt onder andere door tellingen. Er wordt geregistreerd hoeveel en welke dieren er gebruik van maken. De natuurbrug in Crailoo blijkt uit een onderzoek door Alterra boven verwachting goed te werken. Uit camerabeelden blijkt ook dat de natuurburg over de Zandvoortselaan al enkele maanden na realisatie volop in gebruik was genomen. Naast korte termijneffecten heeft de brug ook effecten voor verspreiding van planten en dieren op lange termijn.

Uitgelicht