Polder Westzaan

Het laagveen in Polder Westzaan bestaat uit zoete en zoute (brakke) omgevingen. Deze overgangen zijn uniek in Nederland en Europa. Er is veel variatie, met moerasgebieden, weidegebieden en open water.

Daardoor leven er ook veel bijzondere dieren, zoals moerasvogels en de noordse woelmuis in de rietlanden, weidevogels op de dichtbevolkte graslanden en de bittervoorn en kleine modderkruiper in de wateren.

Polder Westzaan is een historisch veenweidegebied aan de westrand van Zaanstad. Europese topnatuur, boerderijen en wandel-, fiets-, kano- en vaarroutes komen hier samen. Meer en meer wordt het landelijk gebied een integraal onderdeel van de gehele stad. Rondom de open veenweidepolder, voornamelijk beheerd door agrariërs en Staatsbosbeheer, wonen zo’n 160.000 Zaankanters.

Lees meer over de kenmerken van dit gebied op de website van Natura 2000.

Wat is er in dit gebied aan de hand?

De inwoners van de groeiende stad hebben in toenemende mate behoefte aan de rust en de open ruimte van de groene long die het landelijke gebied in zich heeft. Er liggen diverse kansen voor verbindingen tussen stad en landelijk gebied.  Daarnaast vragen een aantal vraagstukken aandacht zoals: behoud en versterking Natura 2000-gebied, waterberging, klimaatproblematiek en terugdringing stikstofbelasting en bodemdaling.  

Daarmee staan provincie Noord-Holland, gemeente Zaanstad en agrariërs, inwoners, recreanten en allerlei betrokken organisaties voor de interessante uitdaging om samen aan de slag te gaan met het ontwerpen van een gedragen gebiedsvisie voor de toekomst van Polder Westzaan.

Herkomst van stikstofneerslag

Cirkeldiagram Polder Westzaan
In de illustratie is een cirkeldiagram weergegeven met de herkomst en grootte (bronnen) in percentages van de stikstofneerslag in het Natura 2000 gebied polder Westzaan. Deze stikstofneerslag is afkomstig van bronnen uit zowel het gebied zelf als uit de rest van Nederland. Het betreft: 34% landbouw; 28% buitenland; 12% overige sectoren; 9% wegverkeer; 5% scheepvaart; 5% ammoniak van zee; 4% industrie; 2% vervoer en overig verkeer (alle percentages zijn afgerond op hele procenten). Bron: AERIUS Monitor, oktober 2020.

Wat gaan de provincie en gemeente Zaanstad doen?

Provincie Noord-Holland en gemeente Zaanstad zijn voorjaar 2021 samen als initiatiefnemers gestart met een proces om te komen tot een gedragen, integrale toekomstvisie voor Polder Westzaan in 2040.

Hoe ziet Polder Westzaan er uit in 2040? 

Wie werken, wonen en recreëren daar en op welke manier? Dat zijn vragen die in de toekomstvisie voor het gebied beantwoord moeten worden. Vragen die ook aan de orde komen in onderstaand filmpje.

Still video (Klik op de afbeelding om de video te starten) 

Gebiedsatelier

In maart 2021 is gestart met een verkenning. Een eerste gebiedsatelier met agrariërs, inwoners, recreanten, natuurorganisaties, Staatsbosbeheer en Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier vindt plaats op 1 juli 2021. In dit gebiedsatelier wordt met hen besproken waar overeenstemming van doelen en belangen te vinden is. Hoewel gelukkig de coronamaatregelen meer en meer versoepeld worden, kunnen bij dit atelier maar een beperkt aantal mensen aanwezig zijn. Daartoe worden mensen gericht uitgenodigd. 

Na de zomervakantie komen nog meer gebiedsateliers over uiteenlopende thema’s. 

Uw bijdrage wordt op prijs gesteld

  • Natuurlijk kunt  ook u uw bijdrage leveren. Dat kan op verschillende manieren:
  • Door aanwezig te zijn bij de inloopavond die op 1 september 2021 wordt gehouden (tijd en locatie nog niet bekend). Hopelijk kan dit een live-bijeenkomst zijn. Zo niet, dan wordt het een online-inloopavond. Op deze avond kunt u uw ideeën kenbaar maken.
  • Via een mail naar gebiedsvisiewestzaan@zaanstad.nl.

Wat gebeurt er met uw inbreng? 

Alle bijdragen worden ingebracht en serieus bekeken of ze een plek kunnen krijgen in het ontwerp van de toekomstvisie voor Polder Westzaan.  

Besluitvorming

Het is het streven om eind 2021 de gebiedsvisie ter besluitvorming voor te leggen aan de gemeenteraad van Zaanstad en Provinciale Staten van Noord-Holland.

Vragen?

Indien u vragen heeft, dan kunt u een mail sturen naar: gebiedsvisiewestzaan@zaanstad.nl

Nog meer informatie over natuur en stikstof in Polder Westzaan 


De provincie laat natuurherstelmaatregelen uitvoeren

De natuurherstelmaatregelen zorgen dat de veenmosrietlanden en het hoogveenbos behouden blijven en dat ruigten en zomen en vochtige heide uitgebreid worden:

  • In een deel van het gebied wordt licht zout water ingelaten, waardoor het gebied verbrakt
  • Nieuwe veenmosrietlanden worden aangelegd
  • Op veenmosrietlanden worden bomen, struiken en de bovenste bovenlaag met voedingsstoffen verwijderdIn vochtige heide worden appelbessen, bramen en berken verwijderd.

Staatsbosbeheer, de terreinbeherende organisatie in het gebied, voert het merendeel van de natuurherstelmaatregelen uit. De provincie houdt de uitvoering in de gaten en bespreekt waar de planning van de maatregelen kan worden versneld.

De provincie brengt de stikstofuitstoot in de buurt van het natuurgebied omlaag

Een deel van de stikstof die in Polder Westzaan neerdaalt, komt van activiteiten uit de buurt. De provincie gaat in gesprek met ondernemers en bekijkt of zij hen kan helpen bij maatregelen om hun stikstofuitstoot te verkleinen. Bijvoorbeeld door de inzet van (innovatieve) technieken, het verplaatsen van bedrijfsactiviteiten naar locaties verder van Natura 2000-gebieden of het beëindigen van bedrijfsactiviteiten. Deze maatregelen hebben het meeste zin voor locaties op minder dan 1 kilometer afstand van het Natura 2000-gebied of in het gebied zelf.

Hoe gaat het met de natuur?

  • De extra beheermaatregelen die sinds enkele jaren worden genomen, leveren goed resultaat op. Dit geldt bijvoorbeeld voor het verwijderen van appelbes, braam en andere struiken in veenmosrietlanden.
  • Resultaten van ingrijpender maatregelen die erop gericht zijn om nieuwe verlanding op gang te helpen, zoals het plaggen, worden later verwacht.
  • Verbrakking van delen van de polder voor de typische brakke veenvegetatie is in voorbereiding. De brakke vegetatie gaat ondertussen achteruit.