Zwanenwater & Pettemerduinen

Het duingebied Zwanenwater & Pettemerduinen bestaat uit 2 duinenrijen met daartussen gevarieerde vochtige duinvalleien en 2 grote duinmeren. Dit zijn de grootste natuurlijke duinmeren van Europa: het Eerste en Tweede Water.

De meren zijn van groot belang voor vogels, zoals de lepelaar, aalscholver, roerdomp, blauwborst, rietzanger, snorren en baardmannen. Het Zwanenwater is beroemd om de vele soorten orchideeën. Dit filmpje laat zien wat natuurgebied Het Zwanenwater zo bijzonder maakt.

In het unieke duinlandschap komen erg veel planten en dieren voor. Op zanderige plekjes heeft de zandhagedis het naar zijn zin. Daarnaast groeien er zeldzame planten zoals harlekijnorchis en vlozegge.

In het Zwanenwater en de Pettemerduinen komen veel recreanten en natuurliefhebbers om te wandelen en fietsen. Vanaf de hoge toppen van de duinen  genieten zij daar van het uitzicht op zowel de polder als de zee.

Lees meer over de kenmerken van dit gebied op de website van Natura 2000.

Wat is er in dit gebied aan de hand?

  • De dynamiek van wind en zand is weggevallen.
    • Duinen kunnen niet meer ontstaan en zich verjongen. Hierdoor zijn er minder verschillende omgevingen waar planten en dieren zich kunnen vestigen.
    • Omdat kalkrijk zand niet meer overwaait, worden de vochtige duinvalleien te voedselrijk en ontkalken deze.
  • Er daalt te veel stikstof neer. De stikstof komt uit de landbouw, het verkeer, woningen en industrie. Door het teveel aan stikstof groeien open duingraslanden en duinvalleien dicht. Hierdoor krijgen kenmerkende duinsoorten het moeilijk.
  • Plantensoorten die niet in het duingebied thuishoren, zoals de rimpelroos en de Amerikaanse vogelkers, verdringen plantensoorten die van lichte en voedselarme omstandigheden houden. Daarmee verdwijnen ook de insecten en andere dieren de hiervan afhankelijk zijn.
  • Er zitten te veel voedingsstoffen in het water van de meren. Dit komt door de uitwerpselen van de grote hoeveelheid vogels. Hierdoor groeien sommige soorten planten te hard en verdringen zij andere, zeldzame soorten.

Wat gaat de provincie doen?
 

De provincie gaat met u in gesprek  

Via zogeheten ‘gebiedstafels’ praat de provincie graag met geïnteresseerden over de manier waarop stikstofneerslag in Zwanenwater & Pettemerduinen beperkt kan worden. Gemeenten, terreinbeheerders en ondernemers (onder andere agrariërs en recreatieondernemers) sluiten hierbij ook aan.

Ook meepraten? Meldt u zich dan aan via stikstof@noord-holland.nl

Uit de aanmeldingen maakt de provincie een selectie, zodat alle verschillende groepen belanghebbenden met 1 á 2 personen vertegenwoordigd zijn. Alle geïnteresseerden blijven via e-mail, de website en de nieuwsbrief op de hoogte over de uitkomst van de gebiedstafel. 

De provincie analyseert waar andere dossiers de aanpak kunnen versterken

De provincie onderzoekt welke andere gebiedsprocessen in dit gebied lopen en hoe Natura 2000 en stikstof daarin samen kunnen optrekken. Een voorbeeld van zo’n gebiedsproces is het afmaken van het Natuur Netwerk Nederland (NNN).

De provincie laat natuurherstelmaatregelen uitvoeren

De natuurherstelmaatregelen zorgen ervoor dat de natuurlijke processen in het natuurgebied weer op gang komen en blijven:

  • Naast de aanleg van nieuwe stuifplekken worden dichtgegroeide stuifkuilen opengemaakt. Dit gebeurt vooral in en nabij de zeereep
  • In het open duin en het middenduin wordt geplagd
  • Indringers en overheersende planten, zoals de rimpelroos, helmgras, de Amerikaanse vogelkers, de populier en de grauwe wilg, worden verwijderd
  • De plassen in het Zwanenwater worden periodiek gebaggerd
  • Van een deel van het naaldbos in het open duin en middenduin wordt open duingebied gemaakt

Terreinbeherende organisaties voeren het merendeel van de natuurherstelmaatregelen uit. De provincie houdt de uitvoering in de gaten en bespreekt waar de planning van de maatregelen kan worden versneld.

De provincie brengt de stikstofuitstoot in de buurt van het natuurgebied omlaag

Een deel van de stikstof die in Zwanenwater & Pettemerduinen neerdaalt, komt van activiteiten uit de buurt. De provincie gaat in gesprek met ondernemers en bekijkt of zij hen kan helpen bij maatregelen om hun stikstofuitstoot te verkleinen. Bijvoorbeeld door de inzet van (innovatieve) technieken, het verplaatsen van bedrijfsactiviteiten naar locaties verder van Natura 2000-gebieden of het beëindigen van bedrijfsactiviteiten. Deze maatregelen hebben het meeste zin voor locaties op minder dan 1 kilometer afstand van het Natura 2000-gebied of in het gebied zelf.

Wilt u hierover met de provincie in gesprek? Meldt u zich dan via stikstof@noord-holland.nl

Naast gesprekken met ondernemers, zoekt de provincie ook naar maatregelen die zij zelf kan nemen. Bijvoorbeeld door te onderzoeken of het verlagen van de snelheid op provinciale wegen bijdraagt aan de afname van de stikstofneerslag in Zwanenwater & Pettemerduinen.

De provincie zoekt oplossingen voor vastgelopen vergunningsaanvragen

Samen met de gebiedstafel zoekt de provincie naar mogelijkheden voor de vastgelopen vergunningsaanvragen voor woningbouw en andere maatschappelijke projecten. Bijvoorbeeld door in de buurt de stikstofuitstoot te verkleinen. Een deel van die teruggedrongen neerslag is winst voor de natuur. Maar een klein deel wordt geruild tegen belangrijke projecten uit de omgeving (salderen). Door daarnaast ook de planning van deze projecten op elkaar af te stemmen, vindt de tijdelijke stikstofneerslag tijdens de bouw van woningen niet tegelijk plaats en kunnen meer projecten doorgaan.

Wat is de planning?

De planning van dit gebied kunt u vinden op de pagina planning.