Groot onderhoud Willem 1-sluis
De provincie Noord-Holland voert tussen 2026 en 2028 werkzaamheden uit aan de Willem I-sluis in Amsterdam. Daarbij worden onder meer de sluisdeuren vervangen, de remmingswerken vernieuwd en de provincie vervangt het metselwerk in de grote kolk.
Ook sluit de provincie de sluis aan op de bediencentrale in Heerhugowaard. Een belangrijk onderdeel van het project is dat de kleine kolk weer wordt opengesteld voor de scheepvaart. Met al deze werkzaamheden is de monumentale sluis binnenkort weer in goede staat en blijft deze veilig en goed te gebruiken.
De Willem 1-sluis ligt in Amsterdam-Noord, tegenover Amsterdam Centraal Station, en vormt de verbinding tussen het IJ en het Noordhollandsch Kanaal. De schutsluis is belangrijk voor de recreatievaart, maar ook de beroepsvaart maakt gebruik van de sluis. De sluis is daarnaast belangrijk voor het waterbeheer boven Amsterdam. Het complex bestaat uit twee kolken: een grote en een kleine. Een kolk is het deel van een sluis waar schepen in liggen terwijl het waterpeil wordt aangepast. Op dit moment is alleen de grote kolk in gebruik.
De sluis heeft een lange geschiedenis. De Willem 1-sluis is aangelegd in 1824 als onderdeel van het Noordhollandsch Kanaal, dat zorgde voor een nieuwe vaarroute van en naar Amsterdam. Als dubbele sluis was het een bijzonder en vernieuwend ontwerp. De provincie Noord-Holland is sinds 1995 verantwoordelijk voor het beheer. Sinds 2009 heeft de sluis de status van rijksmonument.
De Willem 1-sluis is toe aan een opknapbeurt. Tussen 2026 en 2028 voert de provincie daarom groot onderhoud uit. De sluisdeuren worden vervangen door reservedeuren en de huidige deuren worden gerestaureerd, de remmingswerken worden vernieuwd en er vinden herstel- en schoonmaakwerkzaamheden aan het metselwerk plaats. Ook worden maatregelen genomen om indringing van zout water te beperken.
Tegelijkertijd wordt de sluis aangesloten op de bediencentrale van de provincie in Heerhugowaard. Hierdoor kan de sluis straks op afstand worden bediend. Dit maakt het beheer efficiënter, veiliger en zorgt voor een betere doorstroming van de scheepvaart.
Een belangrijk onderdeel van het project is de heropening van de kleine kolk. Deze kolk is al jaren buiten gebruik, maar kan na de werkzaamheden weer worden ingezet voor de scheepvaart. Daarmee neemt de capaciteit en flexibiliteit van de sluis toe.
Tijdens de werkzaamheden blijft er aandacht voor de omgeving en de natuur. Zo wordt rekening gehouden met beschermde soorten, zoals vleermuizen en muurflora, en blijft vismigratie mogelijk.
Tijdens de werkzaamheden wordt geprobeerd de hinder zo veel mogelijk te beperken. Veel werkzaamheden worden uitgevoerd vanaf het water. Daardoor kan de scheepvaart het grootste deel van de tijd gebruik blijven maken van de sluis.
Hinder voor scheepvaart
Wel is de grote kolk naar verwachting ongeveer 12 - 16 weken gestremd. Scheepvaart moet tijdens deze stremming omvaren. Zij wordt hierover tijdig geïnformeerd via de gebruikelijke kanalen.
Hinder voor voetgangers
Voor voetgangers heeft het werk ook impact. De looproute over de sluis is tijdens de werkzaamheden ongeveer een jaar afgesloten. Voetgangers kunnen in deze periode gebruikmaken van een omleidingsroute via de Hollandse Iepbrug.
Afsluiting looproute voor fietsers
Op dit moment mogen fietsers, met de fiets aan de hand, de looproute over de sluis nemen. Tijdens en na de renovatie is dit niet meer mogelijk. De provincie kiest hiervoor vanwege de veiligheid. Fietsers kunnen dan gebruik maken van de nabijgelegen Iepbrug om aan de overkant te komen.
De werkzaamheden vinden plaats in 2026 en 2027.
Voorbereiding (2026)
In 2026 worden voorbereidende werkzaamheden uitgevoerd, zoals onderzoeken naar de omgeving en natuur. In het najaar 2026 worden remmingwerken en dukdalven vervangen. Het verwijderde hout wordt zoveel mogelijk hergebruikt bij andere projecten.
Van 1 april 2027 tot 1 september 2027
De kleine kolk klaar maken om te kunnen bedienen (zowel lokaal door een sluiswachter als op afstand). Scheepvaart: geen hinder. Voetgangers/fietsers: sluiscomplex afgesloten, omleiding over de Hollandse Iepbrug.
Van 1 september 2027 tot 1 november 2027
Vervanging van de sluisdeuren van de grote kolk van de Willem 1 sluis. Scheepvaart: grote kolk is gestremd, maar kleine kolk beschikbaar. Grote schepen omvaren via de Zaan. Voetgangers en fietsers: sluiscomplex afgesloten en omleiding over de Hollandse Iepbrug.
Van 1 november 2027 tot 1 mei 2028
De grote kolk wordt aangepast zodat het gehele sluizencomplex op afstand bedienbaar kan worden gemaakt. Scheepvaart: grote kolk is gestremd en kleine kolk beschikbaar. Grotere schepen moeten omvaren over de Zaan. Voor voetgangers en fietsers geld: het sluizencomplex is afgesloten er is een omleiding via de Hollandse Iepbrug.
Na afloop van de werkzaamheden is de sluis aangesloten op de bediencentrale en kan ook de kleine kolk weer worden gebruikt.
Neem bij vragen over het project Groot onderhoud Willem 1-sluis contact op met het servicepunt van de provincie Noord-Holland: 0800 - 020 06 00 (gratis). Of stuur een e-mail naar: servicepunt@noord-holland.nl.
Kijk voor actuele informatie over de brugbediening, hoogte en breedte van bruggen en sluizen of andere bijzonderheden op vaarweginformatie.nl.