Ilperveld, Varkensland, Oostzanerveld en Twiske

Ten noorden van Amsterdam bepalen de waterrijke polders Ilperveld, Varkensland en Oostzanerveld de horizon. Watersnip, grutto, en kievit broeden hier graag op de bloemrijke graslanden.

In de trektijd zijn de weiden een toevluchts¬oord voor onder andere smienten en wulpen. Ontelbare sloten en slootjes doorsnijden het gebied. Daar waar het water helder is, kun je de beschermde bittervoorn, kleine modderkruiper en rivierdonderpad verwachten. 

Het aangrenzende recreatie- en natuurgebied Twiske is in trek bij zwemmers, duikers, surfers en natuurliefhebbers. Het bestaat voor een derde uit water, waardoor in de stillere deelgebieden moeras-, riet- en watervogels op hun plek zijn. Om al dat water liggen weiden, bosjes en moerasland.

Schermafbeelding kaart gebied Ilperveld, Varkensland, Oostzanerveld en Twiske
Kijk op de kaart wat er gebeurt in het gebied Ilperveld, Varkensland, Oostzanerveld en Twiske
(pdf, 6 MB)

Wat er gebeurt

Natuurnetwerk Nederland

In 1990 heeft de rijksoverheid plekken aangewezen voor natuurgebieden. In Ilperveld, Varkensland, Oostzanerveld en Twiske (“IVOT”) is van de 2880 hectare nog zo’n 340 hectare te realiseren. De provincie wil dit onder de naam Natuurnetwerk Nederland in 2027 afronden. De ambitie hierbij is om de natuurgebieden Ilperveld, Varkensland, Oostzanerveld en Twiske via ecologische verbindingen beter onderling te verbinden alsook met omliggende gebieden.

Herstel van de natuur in het Natura 2000-gebied

Naast de doelstelling om natuur uit te breiden, is er ook de ambitie om bestaande natuur te herstellen. Goede waterkwaliteit is van cruciaal belang voor het ontstaan van nieuwe verlandingen en daarmee voor het veenweidelandschap. Eén van de maatregelen die reeds is getroffen is de aanleg van 8 kilometer natuurvriendelijke oevers in het Ilperveld. Daarnaast wordt er onderzoek gedaan naar de mogelijkheden voor verbetering van de waterkwaliteit. In het beheerplan (pdf, 73 MB) staat verder toegelicht waarom het nodig is de natuur te herstellen en welke maatregelen daarvoor worden ingezet.

Terugdringen neerslag stikstof

De stikstofpercentages in de lucht, bodem en water in en rond IVOT zijn te hoog. Dit komt door de uitstoot van stikstofoxiden en ammoniak. Belangrijke bronnen hiervoor zijn de landbouw (34%), het buitenland (29%), wegverkeer (10%), scheepvaart (5%), industrie (4%), ammoniak van zee (4%), vervoer en overig verkeer en overige sectoren (12%).

Diagram stikstofneerslag in het Natura 2000-gebied Ilperveld Varkensland Oostzanerveld & Twiske
Herkomst en grootte (bronnen) in percentages van de stikstofneerslag in het Natura 2000 gebied Ilperveld, Varkensland, Oostzanerveld & Twiske. Bron: AERIUS Monitor, oktober 2020.

Door de neerslag van stikstof verzwakt de natuur. Partijen zullen worden verzocht te kijken naar hun bijdrage in de vermindering van de hoeveelheid stikstof.  

Andere opgaven

Naast het uitbreiden, verbinden en herstellen van natuur en het reduceren van stikstof, zijn er nog andere belangrijke opgaven in het gebied. Hierbij valt onder andere te denken aan het voorkomen en terugdringen van bodemdaling en de (financiële) verduurzaming van de landbouw. Het is belangrijk om deze opgaven in onderlinge samenhang te benaderen om tot structurele oplossingen te komen. Hiertoe wenst de Provincie Noord-Holland in samenwerking met belanghebbenden die fysiek in IVOT aanwezig zijn en/of invloed hebben op IVOT, tot een integraal gebiedsprogramma te komen. 

Meer informatie

Projectleider voor de gebiedsaanpak is Jenneke Bijl-Segers. Zij is bereikbaar voor vragen en tips voor kansen in het gebied via jenneke.segers@noord-holland.nl.