Waterland-Oost

Veenweide, biodiversiteit en waterkwaliteit versterken, en gezonde agrarische bedrijven laten functioneren en de ruimte geven. Dat is het doel van het gebiedsproces Waterland-Oost. In het voorjaar 2022 worden daarvoor nieuwe stappen ondernomen.

Een uniek gebied

Natuur en cultuur, verworden tot een uniek gebied waar weidevogel en agrariër samenleven. Helaas gaat het steeds minder goed met het veenlandschap. De diversiteit in planten en dieren en de waterkwaliteit nemen af. En de droogte en bodemdaling leidt tot extra stikstofuitstoot. Reden om in actie te komen.

Schermafbeelding kaart deelgebied Waterland-Oost
Kijk op de kaart wat er gebeurt in het gebied Waterland-Oost
(pdf, 1 MB)

Bescherming noodzakelijk

Vanuit 3 kanten zijn initiatieven aangedragen om de bijzondere natuur in Waterland-Oost te beschermen.

  • In 1990 heeft de rijksoverheid afgesproken het Natuurnetwerk Nederland in te stellen. 30 jaar geleden is een aantal gebieden in Waterland aangewezen om als natuur in te richten. De provincie heeft die taak overgenomen en wil die in 2027 afronden.
  • In 2015 heeft de gebiedscommissie Laag Holland geadviseerd de kwetsbare veennatuur ten oosten van het Goudriaankanaal te concentreren. Hiermee ontstaat een relatief natte strook natuur langs de Markermeerdijk. West van het kanaal komt de nadruk dan meer op landbouw. Zo kunnen zowel natuur als landbouw in Waterland-Oost worden versterkt. De provincie heeft dit advies overgenomen.
  • In het Ambitieprogramma Ruimtelijke Kwaliteit kustzone Hoorn-Amsterdam (APRK) wordt gewerkt aan de kwaliteit en ecologie van het Markermeer, het IJmeer en de aangrenzende Noord-Hollandse kustzone. Het gaat om versterking van de kust in alle facetten, van natuur en visserij tot recreatie en cultuurhistorie. Vanaf 2021 investeert de provincie € 23 miljoen in de projecten in deze kustzone, waaronder Waterland-Oost. 

Werk in de deelgebieden

Afronden van het Natuurnetwerk. Minder versnippering in het gebied. En een sterke kuststrook. 3 reden om aan de slag te gaan. Het doel is een gezond evenwicht te vinden tussen ecologie en economie. De aanleiding voor actie is de terugloop en noodzakelijke bescherming van de natuur, maar daar stopt het niet. Het agrarische belang, beheer, peilgebieden en bescherming van huiskavels zijn essentiële onderdelen voor een gezond Waterland-Oost. Voor het gebied zijn 2 visies opgesteld.

Video uitleg ecologische visie
Video met uitleg over ecologisch adviesrapport

2 visies

De eerste is een ecologisch advies voor heel Waterland-Oost, opgesteld door extern adviesbureau Witteveen+Bos. Er is ook een publiekssamenvatting van dit advies en bovenstaande video met uitleg van de projectleider. De tweede is een agrarische visie (pdf 5Mb). Deze werd opgesteld door Water, Land & Dijken, LTO en Vereniging Behoud Boeren Waterland. Deze visie helpt om te bepalen waar de kansen en knelpunten liggen voor de agrariërs in het gebied. 

De visies zijn een verbindend element in de veelheid aan plannen in het gebied. Van particulieren, agrarische ondernemers en natuurverenigingen, maar ook van Staatsbosbeheer, Natuurmonumenten en de provincie. Waar dat toe leidt, verschilt per deelgebied.

Peereboom, Opperwoud en De Nes

De plannen in deze gebieden zijn het meest uitgewerkt. Het afgelopen jaar heeft de provincie een ontwikkelvisie voor Peerenboom, Opperwoud en De Nes opgesteld. Hierin staat omschreven hoe de natuur kan worden versterkt, waarbij de bescherming van weidevogels en bevordering van vismigratie centraal staat. De ontwikkelvisie is gestoeld op 3 bouwstenen, namelijk gesprekken met eigenaren en beheerders en een agrarische visie (pdf 5Mb) en een ecologisch advies (pdf 14Mb) specifiek voor dit deelgebied. De ontwikkelvisie dient samen met de NNN-begrenzing als kader voor het nog te ontwikkelen inrichtings- en beheerplan voor PON. In het voorjaar van 2022 start de provincie met het opstellen van een inrichtings- en beheerplan samen met eigenaren en beheerders.

De ontwikkelvisie Peereboom, Opperwoud en De Nes is in concept met de belanghebbenden uit het gebied besproken. Eventuele aanvullingen en opmerkingen zijn meegenomen in de uitwerking van de definitieve ontwikkelvisie Peereboom, Opperwoud en De Nes (pdf 3Mb).

De Munt

De gebieden De Munt en De Kinsel zijn waardevol voor weidevogels. Staatsbosbeheer start in 2021 met de uitwerking van plannen om deze gebieden verder te versterken als toplocaties voor weidevogels. Ook wordt gekeken hoe de natuur vanaf de randen nog beter zichtbaar en beleefbaar gemaakt kan worden. 

IJdoorn

In IJdoorn werken Natuurmonumenten en het Ambitieprogramma Ruimtelijke Kwaliteit aan verbetering van de bestaande natuur. Met Rijkswaterstaat wordt gekeken of een andere inrichting van het gebied buiten de dijken kan helpen het Markermeer te verbeteren.

Westelijk deel

Tussen de N247 en het Goudriaankanaal ligt de nadruk op de landbouw. De grondcondities zijn hiervoor een stuk beter dan in het oostelijk deel. De plannen voor dit gebied lopen gelijk op met de agrarische en ecologische visie voor het hele gebied (juli 2021). Daarbij wordt ook aandacht besteed aan de natuurgebiedjes langs de Aën en Dieën.

Aanpak voor 2022

Waterland-Oost

Voor de afronding van het Natuurnetwerk Nederland past de provincie elk half jaar grensaanpassingen toe om te komen tot een aaneengesloten en robuust netwerk. Zo komen percelen met kansen voor de natuur in het netwerk te liggen en percelen met minder natuurwaarde juist buiten het NNN. Het netwerk groeit daarmee niet in omvang, maar wel in kwaliteit.

Op 1 maart 2022 hebben Gedeputeerde Staten een besluit genomen over de voorgestelde grensaanpassingen van het NNN. U bekijkt hier het besluit terug op de besluitenlijst van GS

Bij de terinzageleggingen bekijkt u de stukken die gaan over de grensaanpassingen van onder andere het Natuurnetwerk. Hier staat ook uitgelegd hoe u – met een zogeheten zienswijze - kunt reageren. De reactieperiode is van 7 maart tot en met 17 april 2022. Na de terinzagelegging nemen Gedeputeerde Staten naar verwachting in juni een definitief besluit, waarbij de ingediende reacties in overweging worden genomen. Naar verwachting treden de grensaanpassingen per 1 juli 2022 in werking.

Peereboom, Opperwoud en De Nes

Dit jaar wil de provincie een inrichtings- en beheerplan opstellen samen met eigenaren en beheerders van het gebied. Samen met hen kijken we naar de mogelijkheden voor een passende inrichting en de beheerbaarheid op zowel perceel- als gebiedsniveau. Hiervoor start dit voorjaar een participatietraject onder begeleiding van een extern bureau. De planning is om eind 2022 het inrichtings- en beheerplan af te ronden.

Vragen kunt u mailen via natuurnetwerk.w-o@noord-holland.nl.