Zuid-Kennemerland

In het Natura 2000-gebied Kennemerland-Zuid liggen veel verschillende landschappen. Van 5000 jaar oude strandwallen en jonge binnenduinen tot bossen en landgoederen. Die natuur maakt het gebied bijzonder en geliefd. Om dat voor de toekomst veilig te stellen en de natuur te versterken start voorjaar 2021 een gebiedsaanpak voor deze regio.

De natuur maakt Zuid-Kennemerland aantrekkelijk. Wonen, economische activiteiten en het toerisme nemen toe, wat weer ten koste gaat van die natuur. Natuurgebieden raken door alle activiteiten geïsoleerd. Dat vermindert de verscheidenheid aan planten en dieren. En de stikstofuitstoot van economische activiteiten verslechtert de natuur, vooral in het kwetsbare Natura 2000-gebied Kennemerland-Zuid. Reden om in actie te komen.

Schermafbeelding kaart deelgebied Zuid-Kennemerland
Kijk op de kaart wat er gebeurt in het gebied Zuid-Kennemerland
(pdf, 3 MB)

Video gebiedsaanpak Zuid-Kennemerland
Marijn Bos over de gebiedsaanpak in Zuid-Kennemerland

Projecten

De provincie gaat met betrokken partijen aan de slag met 3 projecten die samenhangen:

Versterken van het Natuurnetwerk Nederland

In 1990 heeft de rijksoverheid plekken aangewezen voor natuurgebieden. In Zuid-Kennemerland is daarvan nog ruim 250 hectare niet ingericht. De provincie wil dit onder de naam Natuurnetwerk Nederland in 2027 afronden. Daarbij kijkt ze ook naar de ontwikkeling van natuur in de binnenduinrand. Dit kan de toeristische druk op de kuststreek verlichten. In 2021 verschijnen een ecologische visie en een uitvoeringsplan. Deze worden met belanghebbenden besproken. 

Vermindering van de stikstofuitstoot

De stikstofpercentages in lucht en bodem rond het Natura 2000-gebied Kennemerland-Zuid zijn te hoog. Dit komt door de uitstoot van stikstofoxiden en ammoniak van onder andere landbouw, verkeer, huishoudens en industrie. De natuur verzwakt hierdoor en de diversiteit aan planten en dieren is afgenomen. Te veel stikstofneerslag in de Natura 2000-gebieden beperkt ook de aanleg van nieuwe huizen en andere economische ontwikkelingen in Kennemerland en de provincie. In 2021 kijken betrokken partijen naar hun bijdrage in de vermindering van de hoeveelheid stikstof. 

Stikstofbronnen Kennemerland-Zuid
In de illustratie is een cirkeldiagram weergegeven met de herkomst en grootte (bronnen) in percentages van de stikstofneerslag in het Natura 2000 gebied Kennemerland-Zuid. Deze stikstofneerslag is afkomstig van bronnen uit zowel het gebied zelf als uit de rest van Nederland. Bron: AERIUS Monitor, oktober 2020.

Herstel van de natuur in het Natura 2000-gebied

In de samenvatting (pdf, 623 Kb) van het beheerplan (pdf, 31 MB) staat waarom het nodig is de natuur te herstellen. Met natuurherstelmaatregelen brengen terreinbeheerders als Staatsbosbeheer, PWN, particulieren en boeren de natuurlijke processen in het natuurgebied weer op gang:

  • Er worden nieuwe stuifplekken aangelegd in de zeereep, het open duin en het middenduin;
  • Grazers helpen tegen verruigde vegetatie in het open duin, middenduin en binnenduin;
  • Naaldbos wordt verwijderd als de bomen de wind, die nodig is voor het stuiven, blokkeren;
  • ‘Indringers’ als de Amerikaanse vogelkers en andere vreemde (struik)gewassen worden verwijderd;
  • Plassen krijgen flauwere oevers en worden minder diep zodat er meer verschillende plantensoorten kunnen groeien;
  • Beschermde soorten zoals de meervleermuis en nauwe korfslak worden gemonitord.

De provincie houdt de uitvoering in de gaten en bespreekt waar de planning van de maatregelen kan worden versneld. De 3 projecten zijn verbonden. Want door aanleg van het Natuurnetwerk wordt de kwetsbare natuur rond het Natura 2000-gebied beschermd en hersteld. De vermindering van de stikstofuitstoot beperkt de neerslag van stikstof in de gebieden, waardoor de natuur kan herstellen en sterker wordt. 

Gebiedsaanpak

De provincie heeft in februari 2021 de gebiedsaanpak gestart. De projectleider nodigt de betrokken partijen uit voor zogenaamde gebiedstafels. Er zijn tafels voor het Natuurnetwerk, de Natura 2000-maatregelen en de stikstofaanpak. Deze komen met enige regelmaat samen in de overkoepelende gebiedstafel van Kennemerland-Zuid. Op provinciaal en landelijk niveau zijn er ook stikstoftafels. De afspraken en uitkomsten daarvan worden meegenomen in de lokale gebiedstafel.

Op de hoogte gehouden worden van de voortgang van de gebiedsaanpak? Meldt u zich via dit inschrijfformulier aan voor de (onregelmatig verschijnende) informatiemails van de projectleider. 

Planning

De eerste overkoepelende gebiedstafel Zuid-Kennemerland is gestart. Vertegenwoordigers van gemeenten, waterschappen, landbouw en ondernemers spraken met elkaar over het Natuurnetwerk, de aanpak van Natura 2000 en de stikstof. Hierin is een voorstel besproken voor de planning voor de komende jaren en de wijze van samenwerken. Zie ook de presentatie van die bijeenkomst (pdf, 2 Mb). 

Dit voorjaar spreken partijen en de provincie verder over de stikstofaanpak. Wat kan elke sector bijdragen aan het verminderen van de uitstoot? Met natuurbeheerders, gemeenten en lokale belanghebbenden maakt de provincie afspraken over uitvoering van herstelmaatregelen in de natuurgebieden.

Sweco
Jan Kollen van adviesbureau Sweco over de natuurkansen in Zuid-Kennemerland

In mei is het ecologische adviesrapport (pdf, 4MB) uitgekomen en besproken met eigenaren en pachters die in het Natuurnetwerk vallen. Het rapport beschrijft welk soort natuur waar in het Natuurnetwerk de meeste kansen. Er is ook een samenvatting van het adviesrapport (pdf, 2 MB) en een advies over agrarisch medegebruik (pdf, 1,47 MB). Eigenaren en pachters die hierover willen praten kunnen een gesprek aanvragen met de projectmanager via de mail natuurnetwerk.ZKL@noord-holland.nl. Wij nemen dan contact met u op voor een afspraak. Ook andere reacties over de ecologisch visie zijn welkom via dit mailadres. Verder heeft de provincie afgelopen zomer een web-enquête gehouden. In totaal delen 3.239 respondenten hun mening over de huidige en wenselijke natuurbeleving in de regio. Bekijk hier de samenvatting van de resultaten (pdf, 2,28 MB). De volledige rapportage kan via natuurnetwerk.ZKL@noord-holland.nl worden aangevraagd.

De provincie werkt momenteel toe naar een uitvoeringsstrategie voor het Natuurnetwerk. Kort gezegd: hoe komen partijen, waaronder de provincie, tot het bereiken van de afgesproken doelen? De resultaten uit de enquête, het ecologisch adviesrapport en de lopende gesprekken dienen als input voor de uitvoeringsstrategie. De eerste versie van dit plan bespreekt de provincie samen met belangenpartijen. Dit zal naar verwachting dit najaar zijn. 

De planning is het gebiedsproces uiterlijk in 2027 af te ronden. De voortgang van de gebiedsaanpak is op deze website te volgen. Kijk op de kaart (pdf, 3,8 MB) wat er gebeurt in uw gebied. Of vul uw adres in op deze viewer en u ziet in welk gebied u woont.