Wateroverlast en watertekort
Rijk, provincies, waterschappen en gemeenten werken samen om overlast van of een tekort aan grond- en oppervlaktewater te beperken.
Grondwater
Wie is waarvoor verantwoordelijk als het gaat om grondwater? Huiseigenaren, gemeenten, waterschappen, terreinbeheerders, drinkwaterbedrijven en de provincie hebben rol. Hieronder staat omschreven wie maatregelen kan nemen, wie het aanspreekpunt is en hoe samen wordt gewerkt aan het beperken en voorkomen van wateroverlast.

Huiseigenaren
Elke huiseigenaar met grond is verantwoordelijk voor de grondwaterstand op het eigen perceel. Om wateroverlast tegen te gaan, kunnen zij:
- het water wegpompen van het terrein en afvoeren naar de sloot en/of
- de kelder waterdicht maken en/of
- de kruipruimte isoleren of ondieper maken
Gemeenten
Gemeenten zijn het eerste aanspreekpunt voor inwoners voor vragen over grondwater. Gemeenten zijn verantwoordelijk voor de afvoer van het hemelwater (regenwater) en voor de afvoer van afvalwater (riolering). Bij blijvende grondwateroverlast in de openbare ruimte, zoals straten, pleinen en parken, nemen zij passende maatregelen.
Waterschappen beheren het oppervlaktewater (zoals meren, plassen) en stellen de waterstanden vast. Ze denken mee met gemeenten en terreinbeheerders (denk aan Natuurmonumenten, Staatsbosbeheer, Landschap Noord-Holland) over manieren om grondwateroverlast te beperken en te voorkomen. Ook geven ze vergunningen voor het afvoeren van grondwater, of moet je een melding maken van een activiteit geen vergunning of ontheffing nodig is.
Drinkwaterbedrijven en natuurbeheerders (terreinbeherende organisaties)
Drinkwaterbedrijven stellen het drinkwater veilig. Dit houdt in: het droog houden van drinkwatergebouwen en zo min mogelijk negatieve impact op de zoetwaterbel onder de duinen.
Natuurbeheerders:
- Zorgen voor gezonde natuur. Als zij maatregelen nemen voor hoog water dan zien ze erop toe dat de negatieve impact op de natuur zo klein mogelijk is.
- Zorgen voor passende recreatie. Ook tijdens natte perioden zorgen de beheerders dat bezoekers de gebieden kunnen bezoeken. Bijvoorbeeld via alternatieve routes door op sommige plekke wegen en paden aan te passen en daarmee toekomstbestendig te maken. Ook kunnen zij samen met de provincie een langetermijnplan opstellen.
- Houden wegen en paden begaanbaar voor de veiligheidsdiensten.
Provincie Noord-Holland
De provincie is eigenaar van grote delen van het duingebied tussen Heemskerk en Bergen (in beheer van PWN) en is verantwoordelijk voor provinciale wegen.
- Provinciale weg: Als de weg (bijna) onderwater komt te staan, kan de provincie water weggepompen zodat veilig over de weg kan worden gereden of wordt gekeken naar permanentere maatregelen.
- Fietspaden: Met terreinbeheerders stelt de provincie maatregelen op voor de fietspaden in de duinen. Dit houdt in:
- Het ophogen van bepaalde fietspaden of
- Het verzorgen van een alternatieve fietsroute of
- Communicatie dat sommige paden niet begaanbaar zijn
- Drinkwater: De provincie geeft daarnaast toestemming voor het halen van water uit de grond of het laten opnemen van water in de grond voor de bereiding van drinkwater.
Meer informatie
Meer informatie over verantwoordelijke partijen, taken en bevoegdheden is ook te vinden op de website van Informatiepunt Leefomgeving:
Wateroverlast
Afgelopen jaren is het watersysteem in Noord-Holland aangepast om de pieken in neerslag op te vangen en wateroverlast te voorkomen of zoveel mogelijk te beperken. Rijk, provincies, waterschappen en gemeenten hebben daarvoor afspraken gemaakt in het Nationaal Bestuursakkoord Water.
Uit onderzoek naar de zogeheten 'bovenregionale stresstest' wateroverlast, die wij hebben uitgevoerd voor het Amsterdam-Rijnkanaal/Noordzeekanaalgebied, blijkt dat bij een extreme bui (150-300 millimeter in 48 uur) de laagste delen van een polder tot 3 weken onder water blijven staan. In steden kan langdurige wateroverlast ontstaan en straten kunnen onderlopen. Dat onderzoek is uitgevoerd door 4 waterschappen en Rijkswaterstaat, in samenwerking met de provincies Noord-Holland, Utrecht en Zuid-Holland. De inzichten uit het onderzoek helpen te bepalen welke maatregelen nodig zijn om de gevolgen te beperken
Watertekort
In Noord-Holland is er op dit moment voldoende zoet water voor bijvoorbeeld natuur, landbouw en industrie. Maar door klimaatverandering, bodemdaling en zeespiegelstijging komt de zoetwatervoorziening steeds meer onder druk te staan.
De provincie heeft samen met het Rijk, waterbeheerders en -gebruikers een strategie uitgewerkt om zoetwatertekort in de toekomst zoveel mogelijk te beperken. Zie het Deltaprogramma Zoetwater. Daarnaast stimuleert de provincie bewustwording, waterbesparing en waterbuffering bij de gebruikers.