Citopia: leerlingen ontwerpen de stad van morgen

Tijdens de projectweek ontwierpen zij samen een toekomstbestendige stad op een denkbeeldig eiland voor de kust van Noord-Holland.

Ontwerpers van de stad van morgen

Geen gewone schoolopdracht, maar een stad vanaf nul ontwerpen. Tijdens Citopia kropen de leerlingen in de rol van stedenbouwers, uitvinders en bestuurders. Hun opdracht: bedenken hoe inwoners op Citopia prettig, veilig en duurzaam kunnen wonen, werken en leven.

Daarbij kwamen grote vragen aan bod. Waar komt de energie vandaan? Hoe reizen mensen door de stad? Waar bouwen we woningen? Hoe zorgen we voor voldoende voedsel? En hoe blijft de stad prettig als het extreem warm wordt of als er veel regen valt?

Start op het provinciekantoor

Op maandag 21 september kwamen de leerlingen naar het provinciekantoor aan het Houtplein in Haarlem voor de opening van de projectweek. Gedeputeerde Anouk Gielen vertelde over de keuzes waar Noord-Holland nu al voor staat. De provincie groeit en de ruimte is beperkt. Er is ruimte nodig voor woningen, natuur, energie, bereikbaarheid en bescherming tegen extreem weer. Die opgaven passen niet altijd vanzelf naast elkaar.

Citopia maakte die keuzes zichtbaar. Het denkbeeldige eiland is ongeveer 2 keer zo groot als Texel. Dat klinkt ruim, maar voor een complete stad is de beschikbare ruimte snel gevuld. De leerlingen onderzochten daarom hoe functies slim kunnen samengaan en welke keuzes nodig zijn als niet alles tegelijk kan.

De leerlingen mochten daarbij groot denken: er was geen budgetlimiet en vrijwel alles was mogelijk. Zo kregen zij ruimte om creatieve en vernieuwende oplossingen te bedenken voor de stad van de toekomst.

“Denk groot. Niets is te gek voor Citopia”, gaf Gielen de leerlingen mee. “We zijn benieuwd naar jullie ideeën voor de stad van de toekomst.”

6 thema’s

Na de opening kregen de leerlingen korte gastlessen over 6 onderwerpen: energie, wonen, spullen, voedsel, reizen en extreem weer. Medewerkers van de provincie Noord-Holland verzorgden de lessen. Zij vertelden vanuit hun eigen werk over de vraagstukken en keuzes die bij de verschillende thema’s spelen.

De leerlingen verzamelden ideeën, stelden vragen en werkten vervolgens op school in groepjes verder aan hun eigen ontwerp. De groepen kozen zelf hoe zij hun stad lieten zien. Dat kon bijvoorbeeld met een poster, een maquette of een andere creatieve uitwerking. De themakaarten en voorbeeldkaarten hielpen hen om oplossingen te bedenken en keuzes te maken.

Citopia-markt

Op vrijdag 25 september presenteerden 9 groepjes hun ontwerpen tijdens de Citopia-markt. Van 13.00 tot 15.00 uur lichtten zij hun plannen toe aan een jury van deskundige provinciemedewerkers en aan elkaar. Alle groepjes hadden een eigen tafel en waar zij hun idee lieten zien.

De jury selecteerde 3 ontwerpen voor een presentatie aan de hele groep. De eerste groep presenteerde Jam, een stad waarin energie en water betaalbaar en toegankelijk moeten zijn voor iedereen. De leerlingen bedachten onder meer coöperaties en een ondergronds watersysteem.

De tweede groep presenteerde Dan it!. Voor dit ontwerp lieten de leerlingen zich inspireren door Tokio, Parijs en New York. Zij dachten na over verschillende huishoudens, tweedehandsproducten in winkels en elektrisch vervoer, zoals auto’s, treinen, ambulances, brandweerwagens en fietsen. De energie kwam uit zon en wind. Voor voedsel kozen zij voor boerderijen waar inwoners zelf voedsel kunnen verbouwen.

De laatste groep presenteerde Mac City, met veel natuur, windmolens, vliegende auto’s en eigen voorzieningen, zoals boerderijen, een grot, metro’s en monumenten.

Na beraad koos de jury Dan it!  winnend ontwerp. De jury waardeerde dat de leerlingen goed hadden nagedacht over de ruimtelijke inrichting van hun stad. Ook de inspiratie uit bestaande wereldsteden maakte indruk. De winnaars kregen een speciaal certificaat en een tegoedbon voor een kartwedstrijd.

Lesprogramma voor scholen

Na deze projectweek komt het lesprogramma beschikbaar op de provinciewebsite, zodat meer scholen ermee aan de slag kunnen. Met Citopia maken jongeren op een creatieve manier kennis met duurzaamheidsvraagstukken in stedelijke gebieden. Tegelijk oefenen zij met samenwerken, keuzes maken en verantwoordelijkheid nemen voor hun leefomgeving.