Willem Arondéuslezing

Jaarlijks nodigen Provinciale Staten van Noord-Holland iemand uit de wereld van kunst, wetenschap of religie uit de Willem Arondéuslezing te houden. Met de lezing willen Provinciale Staten de herinnering aan kunstenaar en verzetsstrijder Willem Arondéus levend houden.

Videostill van Ewoud Kieft tijdens de Willem Arondéuslezing 2020.
Klik op de foto om de Willem Arondéuslezing 2020 van Ewoud Kieft terug te kijken (YouTube)
.

Willem Arondéus (1894-1943) was een moedig en eigenzinnig mens. Al op jonge leeftijd kwam hij openlijk voor zijn homoseksuele geaardheid uit. In die dagen - begin vorige eeuw - een ongewone en gedurfde houding die indruiste tegen de heersende opvattingen, ook in de liberale kunstenaarskring waarin Arondéus verkeerde. In de Statenzaal van het provinciehuis in Haarlem hangen door hem vervaardigde wandkleden. Tijdens de bezettingsjaren ‘40-’45 was hij actief in het verzet.

Aanslag op het Amsterdamse bevolkingsregister

Met een kleine groep van vertrouwelingen uit de kunstwereld, onder wie Gerrit van der Veen en Frieda Belinfante, maakte Willem Arondéus al in 1942 identiteitsbewijzen na voor Joodse onderduikers, zodat die zonder de ‘J’ op hun persoonsbewijs, de oorlog misschien konden overleven. Het grote plan van de groep was om het Amsterdamse bevolkingsregister te vernietigen, zodat de Duitsers niet meer zouden kunnen nagaan wie Joods was en wie niet. Onder leiding van Gerrit van der Veen en Willem Arondéus pleegt de verzetsgroep in de nacht van 27 maart 1943 een aanslag op het bevolkingsregister. Een paar dagen na de aanslag werden Willem Arondéus en bijna alle andere betrokkenen opgepakt. Op 1 juli 1943 werden 12 verzetsstrijders, waaronder Arondéus, doodgeschoten in de duinen.

Willem Arondéuslezing 2020

Schrijver en historicus Ewoud Kieft sprak woensdag 9 september de lezing (pdf, 350 kB) uit. Hij vertelde onder meer over zijn worsteling om de aantrekkingskracht van het nazisme te begrijpen.

Vanwege de coronamaatregelen was de lezing, die normaliter rond 5 mei wordt gehouden, verplaatst naar 9 september. Helaas was dit jaar bij de lezing slechts plaats voor 200 bezoekers, vanwege coronarichtlijnen. Toch kon iedereen de lezing volgen, want NH-media zond de lezing weer live uit op TV. De lezing is ondertiteld en iedereen kan de opname van de Willem Arondéuslezing 2020 online terugzien.

Ewoud Kiefthttps://www.noord-holland.nl/Bestuur/Provinciale_Staten/Willem_Arondeuslezing

Auteur en historicus Ewoud Kieft sprak de Willem Arondéuslezing van 2020 (pdf, 350 kB) uit. Kieft schreef onder andere Oorlogsenthousiasme (2015), over het verlangen naar oorlog aan het begin van de 20ste eeuw, en Het Verboden Boek (2017), over de aantrekkingskracht van het nazisme. Hij promoveerde bij de Universiteit Utrecht en het NIOD op een onderzoek naar opkomend nationalisme en religieuze radicalisering aan de vooravond van de Eerste Wereldoorlog. In mei 2020 verscheen Kiefts eerste roman, De Onvolmaakten, waarin hij een blik werpt op de toekomst en de intieme en gespannen verstandhouding onderzoekt tussen mens en kunstmatige intelligentie, tussen conformisme en verzet en tussen controledrang en keuzevrijheid.

15 jaar Willem Arondéuslezing

In 2020 jaar hielden Provinciale Staten de Willem Arondéuslezing voor de 15 keer. Ter nagedachtenis aan Arondéus riepen Provinciale Staten in 2005 een lezing in het leven. Hiermee houden eigenzinnige Nederlanders jaarlijks de herinnering aan hem levend.

Lees meer over Willem Arondéus en over de sprekers van de afgelopen jaren in het artikel ‘Eigenzinnige sprekers gedenken heldhaftige verzetsstrijder’.

Willem Arondëus