Willem Arondéuslezing

Jaarlijks nodigen Provinciale Staten van Noord-Holland iemand uit de wereld van kunst, wetenschap of religie uit om de Willem Arondéuslezing te houden. Met de lezing willen Provinciale Staten de herinnering aan kunstenaar en verzetsstrijder Willem Arondéus levend houden. In 2021 houden Provinciale Staten de Willem Arondéuslezing voor de 16e keer. Het thema van de lezing is ‘vrijheid’. De sprekers worden volledig vrij gelaten om daar invulling aan te geven.

Mounir Samuel 

Journalist, auteur en performance artist Mounir Samuel sprak op 1 september 2021 de Willem Arondéuslezing uit. Normaliter houden Provinciale Staten de lezing rond 5 mei, als Nederland Bevrijdingsdag viert. De lezing was vanwege de coronamaatregelen naar september verplaatst. 

Mounir Samuel

Willem Arondéus

Willem Arondéus (1894-1943) was een moedig en eigenzinnig mens. Al op jonge leeftijd kwam hij openlijk voor zijn homoseksuele geaardheid uit. In die dagen - begin vorige eeuw - een ongewone en gedurfde houding die indruiste tegen de heersende opvattingen, ook in de liberale kunstenaarskring waarin Arondéus verkeerde. In de Statenzaal van het provinciehuis in Haarlem hangen door hem vervaardigde wandkleden. Tijdens de bezettingsjaren ‘40-’45 was hij actief in het verzet.

Lees meer over Willem Arondéus en over de sprekers van de afgelopen jaren in het artikel ‘Eigenzinnige sprekers gedenken heldhaftige verzetsstrijder’.

Willem Arondëus

Aanslag op het Amsterdamse bevolkingsregister

Met een kleine groep van vertrouwelingen uit de kunstwereld, onder wie Gerrit van der Veen en Frieda Belinfante, maakte Willem Arondéus al in 1942 identiteitsbewijzen na voor Joodse onderduikers, zodat die zonder de ‘J’ op hun persoonsbewijs de oorlog misschien konden overleven. Het grote plan van de groep was om het Amsterdamse bevolkingsregister te vernietigen, zodat de Duitsers niet meer zouden kunnen nagaan wie Joods was en wie niet.

Onder leiding van Gerrit van der Veen en Willem Arondéus pleegt de verzetsgroep in de nacht van 27 maart 1943 een aanslag op het bevolkingsregister. Een paar dagen na de aanslag werden Willem Arondéus en bijna alle andere betrokkenen opgepakt. Op 1 juli 1943 werden 12 verzetsstrijders, waaronder Arondéus, doodgeschoten in de duinen.