Regionale bestuurskracht Zaanstreek-Waterland

De regio Zaanstreek-Waterland bestaat uit 8 gemeenten: Beemster, Edam-Volendam, Landsmeer, Oostzaan, Purmerend, Waterland, Wormerland en Zaanstad.

Bestuurlijke Regio indeling Zaanstreek-Waterland
Vergroot kaart Zaanstreek-Waterland (pdf, 3,7 Mb)

Stand van zaken

In de regio Zaanstreek-Waterland wordt al enige jaren discussie gevoerd over de bestuurlijke toekomst. In 2016 is de nieuwe gemeente Edam-Volendam ontstaan. De gemeenten Wormerland en Oostzaan werken sinds 2010 als OVER-gemeenten samen. De afgelopen jaren hebben zij partners gezocht om hun samenwerkingsvorm robuuster te maken. Tot op heden nog zonder resultaat. Uit rapporten is gebleken dat Landsmeer en Waterland bestuurskrachtversterking nodig hebben. Een poging om als 5 gemeenten Edam-Volendam, Landsmeer, Oostzaan, Waterland en Wormerland in de zogenaamde G5 nauwer te gaan samenwerken, is in 2017 gestrand.

De provincie vindt het van belang dat de gemeenten hun keuzes voor samenwerking en bestuurskrachtversterking maken in een regionale context. De ontwikkelingen moeten elkaar niet in de weg zitten, maar bijdragen aan bestuurskrachtigere gemeenten en een sterkere regio. Restproblematiek moet worden voorkomen. De provincie blijft de gemeenten daarom stimuleren om in hun processen de regionale context in het oog te houden.

Op 23 en 30 mei 2018 heeft de provincie bijeenkomsten georganiseerd voor de colleges en gemeenteraden van Edam-Volendam, Landsmeer, Oostzaan, Waterland en Wormerland. De opbrengst van beide bijeenkomsten is verwoord in een brief ddie is verstuurd naar de 5 colleges en raden. In het voorjaar van 2019 vonden gesprekken plaats met de gemeenteraden van Landsmeer, Waterland en Edam-Volendam over de stand van zaken. Over deze gesprekken stuurden GS deze brief.

De gemeenteraad van Landsmeer heeft op 23 mei 2019 besloten een bestuurlijke fusie na te streven, in ieder geval met Waterland en mogelijk ook met Oostzaan en Wormerland. Als een bestuurlijke fusie niet haalbaar blijkt, is onder voorwaarden een ambtelijke fusie voor de raad bespreekbaar. Meer informatie over het proces van de gemeente Landsmeer.

In de gemeente Waterland is in 3 fases gewerkt aan een raadsbesluit in februari 2020. Op 22 oktober 2019 besloot het college de gemeenteraad twee varianten voor te leggen:

  1. een besluit tot een bestuurlijke fusie met Edam-Volendam en Landsmeer per 1-1-2023
  2. zelfstandig blijven en het nemen van de financiële verantwoordelijkheid door het structureel beschikbaar stellen van een bedrag van 1 miljoen euro.

Het college had een duidelijke voorkeur voor een bestuurlijke fusie met Edam-Volendam en Landsmeer, maar daarvoor bleek in de gemeenteraad te weinig draagvlak. Op 27 februari 2020 besloot de gemeenteraad van Waterland om geen bestuurlijke en ambtelijke fusie na te streven, maar een bestendig zelfstandig Waterland. Meer informatie over het proces van de gemeente Waterland.

De gemeenten Oostzaan en Wormerland hebben een evaluatie laten uitvoeren van hun samenwerking. Dit onderzoek moest antwoord geven op de vraag of de intensivering van de samenwerking van de OVER-gemeenten voldoende is voor een duurzame zelfstandige toekomst van Oostzaan en Wormerland. Eind januari 2020 is het eindrapport opgeleverd.

Beemster-Purmerend

Sinds 2014 werken de gemeenten Beemster en Purmerend intensief samen; Beemster heeft sinds 2014 al haar ambtenaren ondergebracht bij Purmerend. Purmerend heeft circa 700 fte, Beemster nu nog slechts enkele fte als secretariaat. Op 9 januari 2018 heeft de gemeenteraad van Beemster besloten dat zij een bestuurlijke fusie met Purmerend wil realiseren in de raadsperiode 2018-2022. Op 27 september 2018 heeft de gemeenteraad van Purmerend ingestemd met de intentie om te fuseren met de gemeente Beemster per 1 januari 2022. Op 26 september 2019 hebben beide gemeenteraden ingestemd met het herindelingsontwerp. Het herindelingsontwerp lag van 1 oktober tot 27 november ter inzage. Het herindelingsadvies is op 27 februari 2020 door beide gemeenteraden vastgesteld en daarna door de colleges naar de provincie opgestuurd. GS stellen een zienswijze vast en sturen het herindelingsadvies met de zienswijze daarop naar de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. De minister maakt van het advies een wetsontwerp dat behandeld wordt in de ministerraad, de Raad van State, de Tweede Kamer en de Eerste Kamer. Meer informatie over dit fusieproces.

Meer informatie

Voor meer informatie kunt u contact opnemen met Marleen den Haak, telefoon: (023) 514 42 51, e-mailadres: haakm@noord-holland.nl.