Windenergie

Regionale Energiestrategie

Het opwekken van elektriciteit vraagt ruimte. En omdat ruimte in Noord-Holland schaars is, willen we functies zorgvuldig wegen en op elkaar afstemmen. Dat doen we onder andere in de Regionale Energiestrategieën (RES’en). Daarin wordt onder meer gekeken waar grootschalig duurzame elektriciteit kan worden opgewekt met zonne- en windenergie.

In Noord-Holland hebben we samen met onze partners 2 RES’en opgesteld: 1 in de regio Noord en 1 in de regio Zuid. In deze regio’s werken provincie, gemeenten en waterschappen samen met het bedrijfsleven, maatschappelijke organisaties en inwoners om voor zoveel mogelijk draagvlak te zorgen. 

RES en Omgevingsverordening NH2020 en NH2022

In de Omgevingsverordening NH2020 en de Omgevingsverordening NH2022 zijn de zoekgebieden uit de RES’en leidend voor het opwekken van windenergie op land. De afstandseis van 600 meter en een lijnopstelling van 6 windmolens die eerder golden, gelden niet meer. Gemeenten mogen binnen de RES-zoekgebieden windturbines in hun omgevingsplannen opnemen als er zorgvuldig wordt gekeken naar hoe deze passen in de omgeving. Zolang er nog geen nieuwe landelijke regels voor windturbines zijn, moeten ervoor een windpark  met 3 of meer windturbines eigen, locatie-specifieke normen voor geluid, slagschaduw en veiligheid worden opgesteld. Gezondheid maakt een belangrijk onderdeel uit bij de beoordeling voor het toestaan van een windpark, omdat de provincie wil dat mensen in een gezonde leefomgeving kunnen wonen, werken en recreëren. De vergunningen voor windparken met meer dan 5 MW (vanaf ongeveer 2 windturbines) worden verleend door de provincie. 

Buiten de zoekgebieden in de RES’en is een kleine windturbine (tot 15 meter) op agrarische bouwpercelen toegestaan en mogen bestaande windparken worden vervangen of vernieuwd met windturbines die niet afwijken van de oude maten (+/- 10%). De provincie toetst bij het toestaan van de windturbines aan de uitgangspunten die daarover in de Leidraad Landschap en cultuurhistorie en vraagt dit ook van gemeenten bij het opstellen van een omgevingsplan. De Ruimtelijke handreiking wind op land (pdf, 1 MB) biedt hier handvatten voor. In werelderfgoed De Beemster mogen geen windturbines gebouwd worden.

Toestaan windturbines op een locatie

De provincie bouwt zelf geen windparken maar begeleidt en toetst de aanvragen van initiatiefnemers. Sinds 1 januari 2024 doet de provincie dat in de vorm van een projectbesluitprocedure. Binnen deze procedure publiceert de provincie dat er een initiatief is en hoe dat er uitziet. Soms zijn de beoogde plek en het type windturbine al bekend. In dezelfde publicatie of vlak daarna wordt aangegeven hoe omwonenden en belanghebbenden suggesties of ideeën kunnen aanleveren om het initiatief beter aan te laten sluiten aan de omgeving. Daarin staat ook aangegeven hoe de omgeving (voor een deel) eigenaar kan worden van de turbines of op een ander manier kan meeprofiteren van de opwek van energie.

Aan de hand van de suggesties en ideeën uit de omgeving en van deskundigen wordt het initiatief omgebouwd tot een concreet plan dat de provincie toetst aan de regels van het Rijk en andere overheden. Meer informatie: Toelaten windturbines op een locatie.

Bevoegd gezag windturbines

Voor windparken tot 5 megawatt zijn gemeenten bevoegd om een vergunning voor windturbines op een toegestane locatie te verlenen. Van 5 tot 100 megawatt is dat de provincie. Zie ook Toelaten windturbines op een locatie | Informatiepunt Leefomgeving (iplo.nl).

Kleine windturbines en natuur

Voor kleine windturbines (tot 15 meter) is de gemeente bevoegd om de benodigde vergunningen hiervoor af te geven. De provincie heeft bepaald dat een kleine turbine bij agrarische bedrijven ook buiten de aangewezen zoekgebieden mag. Dit staat in de Ruimtelijke handreiking wind op land (pdf, 1 MB).  Lees meer op de pagina Kleine windturbines en natuur.  

Video Jouw Noord-Holland: ruimte voor duurzame energie