Natuurbeheer

De provincie is ook verantwoordelijk voor het beheer van de natuur. Dit kan betekenen dat de provincie de natuur haar gang laat gaan of maatregelen treft, zoals begrazing, hooien, maaien of kappen. In het Natuurbeheerplan staan de natuurdoelen aangegeven en de subsidiemogelijkheden voor (agrarische) natuur.

Wijzigingen Natuurbeheerplan

Gedeputeerde Staten hebben op 19 mei 2020 het ontwerp-wijzigingsbesluit Natuurbeheerplan 2020 vastgesteld. Dit ontwerp-wijzigingsbesluit Natuurbeheerplan 2020 heeft van 28 mei tot en met 8 juli 2020 ter inzage gelegen. Van alle ingediende zienswijzen wordt een Nota van Beantwoording gemaakt. Eind september stellen Gedeputeerde Staten deze nota vast. De wijzigingen worden opgenomen in het PNO, waar het natuurbeheerplan deel van uitmaakt. Het nieuwe PNO 2021-2025 wordt in november door Provinciale Staten vastgesteld.

Op de viewer staan de kaarten van het ontwerp-wijzigingsbesluit. Hier staat ook het Natuurbeheerplan 2020.

Het Natuurbeheerplan bestaat uit een aantal kaarten en maakt deel uit van het Programma Natuurontwikkeling. Op deze kaarten staat aangegeven voor welk soort natuurbeheer subsidie beschikbaar wordt gesteld. Het Stelsel Natuur- en Landschapsbeheer (SNL) regelt deze subsidies. Het Natuurbeheerplan is tot stand gekomen in overleg met belanghebbenden uit de omgeving, zoals (agrarische) ondernemers, gemeenten en natuur-, recreatie- en waterbeheerders.

Pilot Natuurnetwerk in drie gebieden

Eind 2021 stopt de subsidie voor agrarisch natuurbeheer binnen het Natuurnetwerk Nederland [LINK naar NNN-pagina in oprichting]. In een pilot [LINK NAAR NIEUWE PROJECTPAGINA PILOTS ANB] zoeken LTO, agrarische collectieven, terreinbeherende organisaties en provincie naar de passende en duurzame manier om het Natuurnetwerk te realiseren. Deze zomer vinden er eerste individuele gesprekken met agrariërs binnen de pilot plaats in de Mijzenpolder, Eilandspolder-West en Wormer en Jisperveld (zie Keukentafelgesprekken natuurbeheer van start).

Weidevogels

Noord-Holland is van oudsher een echte weidevogelprovincie. Ondanks de afname van de weidevogelpopulatie, is deze nog steeds van internationaal belang. Van het totaal aantal grutto’s in Europa broedt zelfs 15% in Noord-Holland. De grutto is in 2015 zelfs door de Nederlanders gekozen tot ‘nationale vogel’ en staat symbool voor biodiversiteit in het landelijk gebied.

Weidevogel

De provincie draagt bij aan de bescherming van weidevogels. Dit doen we onder meer door subsidie te verlenen aan natuurorganisaties en agrarische collectieven voor het beheer van weidevogelgebieden. Zij zorgen ervoor dat het gebied geschikt blijft voor weidevogels. De provincie vraagt van de verschillende beheerders van de gebieden dat zij samenwerken. Het leefgebied van een weidevogel beperkt zich immers niet tot dat van een enkele agrariër of grondeigenaar.

Voor het behoud van weidevogels is een aantal zaken van belang:

  • Grote en open gebieden
  • Weinig verstoring van de vogels
  • Optimaal graslandgebruik en waterpeil
  • Deelname van voldoende agrariërs aan weidevogelbeheer in agrarische gebieden
  • Actief beheer van natuur door natuurbeheerders

De grutto, een weidevogel, in vlucht
 

Actieplan weidevogels

De provincie heeft een actieplan behoud van de weidevogels. Dit plan bestaat uit de volgende 10 punten:

  1. Planologische bescherming
    De planologische bescherming van de weidevogelkerngebieden is onderdeel van het nieuwe beschermingsregime Bijzonder Provinciaal Landschap (BPL) en via het bestaande beschermingsregime Natuurnetwerk Nederland (NNN). BPL en NNN zijn in de Ontwerp-Omgevingsverordering NH2020 opgenomen. 
  2. Natuurnetwerk Nederland afmaken en topgebieden ondersteunen
    Het afmaken van het NNN betekent onder andere dat er hectares landschap binnen het Natuurnetwerk Nederland worden ingericht op manieren die geschikt zijn voor weidevogels. Daarnaast worden de topgebieden voor weidevogels versterkt door het ondersteunen van initiatieven die gunstig zijn voor de groei van het aantal weidevogels. 
  3. Verkennen, verbinden en kennis delen
    De provincie wil de samenwerking tussen partners verder versterken. Provincie en beheerders hebben  waardevolle kennis, zoals monitorgegevens, ervaringen uit veldbezoeken en signalen uit het veld. Die kennis en ervaring beter met elkaar delen helpt om de leefomstandigheden voor weidevogels verder te verbeteren. De provincie investeert ook in onderzoek en kennisoverdracht.
  4. Vernatting
    Vernatting van graslanden helpt bij het behoud van weidevogels. Bijvoorbeeld door  het creëren van plasdrasplekken. Er is onderzoek gedaan zodat de negatieve effecten (uitspoeling van fosfaat en het ontstaan van pitrus) van plasdrasplekken beperkt of voorkomen kan worden. Ook in 2020 geven we hier extra aandacht aan. 
  5. Kruidenrijk gras
    Het kruidenrijk gras is van belang voor het vinden van voedsel, het schuilen en het broeden van weidevogels. Er is onderzoek gedaan naar de effecten van kruidenrijk gras. Agrariërs hebben behoefte aan begeleiding bij de aanleg en het beheer van kruidenrijk gras en bodembeheer. Daarom helpen wij bij het inzetten van coaches voor agrariërs. Daarnaast wordt er een veldbijeenkomst georganiseerd voor beheerders van kruidenrijk gras om kennis te delen en hun netwerk te vergroten.
  6. Ruige mest
    Weidevogels gedijen beter bij beperkte hoeveelheden van ruige mest dan bij drijfmest. Er wordt daarom naar oplossingen gezocht om ruige mest in plaats van drijfmest te gebruiken. 
  7. Predatiebeheer
    Te weinig kuikens van weidevogels worden groot.  Dit komt onder andere door predatoren die eieren en/of kuikens opeten. Daarom leveren we een bijdrage aan landelijk onderzoek naar predatoren. Daarnaast starten we een gezamenlijk project met beheerders waarin kennis en ervaringen over predatiebeheer worden gebundeld. Bijvoorbeeld over het proces van aanvragen van ontheffingen voor de Wet Natuurbescherming.
  8. Beheer door particuliere natuurbeheerders
    Naast terrein beherende organisaties en agrarische collectieven zijn particuliere natuurbeheerders van groot belang bij het weidevogelbeheer. We willen deze natuurbeheerders daarom in 2020 meer gereedschappen bieden, zoals een opleiding natuurbeheer en coaching. 
  9. Voorlichting gemeenten
    De provincie wil gemeenten meer voorlichting geven over het Natuurnetwerk Nederland, over de kernkwaliteiten van het Bijzonder Provinciaal Landschap en over de Wet natuurbescherming zodat zij kunnen bijdragen aan een betere bescherming van de weidevogels. In de tweede helft van 2020 zullen wij een project doen met Landschap Noord-Holland en Vogelbescherming Nederland om gemeenten en inwoners actiever te betrekken bij het behouden van weidevogels in Noord-Holland. Dit gaat in samenwerking met onder andere de agrarische collectieven die in de gemeenten met weidevogelbeheer bezig zijn.
  10. Beheer is mensenwerk 
    Weidevogels kunnen niet zonder de enorme inzet van agrarische beheerders, natuurbeheerders, experts, vrijwilligers, gebiedspartijen en faunabeheer. Wij blijven hen ondersteunen met onder andere cursussen die worden aangeboden aan vrijwilligers die zich inzetten voor de bescherming en monitoring van weidevogels. 

We doen het niet alleen, maar samen

De provincie werkt in dit actieplan niet alleen, maar samen met verschillende partners. Alleen dan kunnen we de weidevogels behouden. En we beperken ons niet alleen tot weidevogels. De afgelopen jaren is het agrarisch natuurbeheer verbreed naar akkervogels en worden met bloemrijke akkerranden, vogelakkers en wintervoedselveldjes maatregelen getroffen waar kieviten, scholeksters en akkervogels zoals de gele kwikstaart van profiteren. Uit onderzoek blijkt dat dit beheer ook bijdraagt aan meer vlinders. Kortom: wij beperken onze inzet niet tot enkel weidevogels maar werken met onze partners aan herstel van biodiversiteit in brede zin. 

Meer informatie

Voor meer informatie over het Natuurbeheerplan kunt u contact opnemen met Marjolein Anneveldt-Pot, tel. 023-514 3684 of potm@noord-holland.nl.

Voor meer informatie over het beleid voor weidevogels kunt u contact opnemen met Wendy Ates-Janssens, tel. 023-5143784 of janssensw@noord-holland.nl.