Invasieve exoten
De provincie Noord-Holland heeft veel verschillende planten en dieren. Deze diversiteit willen wij graag behouden. Een bedreiging is de groei van invasieve exoten. Dit zijn planten en dieren die hier van nature niet voorkomen en zich snel verspreiden. Ze verdringen inheemse soorten en verstoren de natuur.
Invasieve exoten komen vaak door menselijk handelen in de natuur. Zodra ze in de natuur zijn, verspreiden ze zich snel en veroorzaken schade. De provincie werkt samen met inwoners, gemeenten en natuurbeheerders om deze indringers te bestrijden.
Wat doet de provincie?
De aanpak van invasieve exoten in de provincie Noord-Holland staat in het Programma Invasieve Exoten. Het belangrijkste is om te voorkomen dat deze exoten zich vestigen. Dit geldt vooral voor soorten die op de Europese Unielijst staan. Voor deze soorten geldt een Europees verbod op bezit, handel, kweek, transport en import.Er zijn ook soorten die niet op de Unielijst staan, maar die wel problemen geven.
Wanneer een invasieve exoot zich toch heeft gevestigd, wordt deze in meestal actief bestreden. De aanpak verschilt per soort en situatie. Soms is het verwijderen van een kleine groep planten of dieren genoeg. In andere gevallen worden planten afgedekt of begraasd door schapen. Soms zijn grotere ingrepen nodig. Een voorbeeld is de rimpelroos. Deze Aziatische plant verdringt in de duinen inheemse soorten. Bestrijding vraagt grootschalig afgraven en zeven van het zand. Zonder deze aanpak groeit de plant terug. De provincie geeft subsidie aan grondeigenaren en beheerders voor het verwijderen van invasieve exotische planten.
Draag ook bij
Iedereen kan bijdragen aan het beschermen van de natuur in Noord-Holland. Het melden van planten of dieren die hier niet thuishoren via platforms zoals Waarneming.nl helpt bij het in kaart brengen van invasieve exoten.
Daarnaast zijn er enkele manieren om te voorkomen dat deze soorten zich verspreiden:
- Laat geen uitheemse dieren los in de natuur en zorg dat ze niet kunnen ontsnappen.
- Gooi geen aquarium- of vijverplanten in sloten, beken, rivieren of meren.
- Breng tuinafval naar de groenbak en laat dit niet achter in de natuur.
- Doe Aziatische duizendknopen altijd in de restafvalbak.
Samenwerking
De provincie Noord-Holland pakt samen met gemeenten, waterschappen en natuurorganisaties om invasieve exoten. Sommige soorten vallen onder andere regels en worden door het Rijk of het waterschap aangepakt, zoals de Chinese wolhandkrab en de Amerikaanse rivierkreeft. De provincie richt zich vooral op soorten die onze natuurgebieden bedreigen, zoals de Amerikaanse vogelkers, rimpelroos, watercrassula en de Japanse duizendknoop.
Hoe komen invasieve exoten hier terecht?
Veel invasieve exoten zijn door menselijk handelen in de natuur terechtgekomen. Eenmaal in de natuur kunnen ze zich snel verspreiden en schade aanrichten.
Wat doet de provincie?
De aanpak verschilt per soort en situatie. Soms is het verwijderen van een kleine groep planten of dieren voldoende, maar in andere gevallen zijn grotere ingrepen nodig. Een voorbeeld is de rimpelroos, een Aziatische plant die in de duinen inheemse soorten verdringt. Bestrijding vereist grootschalig afgraven en zeven van het zand, anders groeit de plant terug. In andere gevallen worden planten met de hand verwijderd, afgedekt of begraasd door schapen.
Draag ook bij
Help mee de Noord-Hollandse natuur te beschermen. Zie je een plant of dier dat hier niet thuishoort? Meld het via platforms zoals Waarneming.nl en draag bij aan het in kaart brengen van invasieve exoten. Voorkom verspreiding door alleen inheemse planten te kiezen en geen uitheemse planten en dieren in de natuur achter te laten.
Samenwerking
De provincie Noord-Holland werkt nauw samen met gemeenten, waterschappen en natuurorganisaties om invasieve exoten effectief aan te pakken. Sommige soorten, zoals de Chinese wolhandkrab en de Amerikaanse rivierkreeft, vallen onder andere regelgeving en worden door het Rijk of waterschappen beheerd. De provincie richt zich vooral op soorten die onze natuurgebieden bedreigen, zoals de Amerikaanse vogelkers, rimpelroos, watercrassula en de Japanse duizendknoop.
Bekijk de video over de bestrijding van watercrassula op Texel
Geelpoothoornaar (voorheen Aziatische hoornaar)
De Aziatische hoornaar heeft een nieuwe naam in het Nederlands Soortenregister. Het insect heet nu de Geelpoothoornaar, vernoemd naar zijn kenmerkende felgele pootjes.
Sinds 2023 heeft de Geelpoothoornaar zich gevestigd in Noord-Holland. Sinds 2024 haalt de provincie Noord-Holland bijna alle gemelde nesten weg. Toch neemt het aantal nesten toe. Helemaal uitroeien blijkt dus niet mogelijk. Vanaf 2026 verandert de aanpak: we verwijderen alleen nog nesten die direct gevaar opleveren voor de veiligheid van mensen of de natuur.
De provincie Noord-Holland verwijdert vanaf 2026 de nesten van de Geelpoothoornaar wanneer deze voldoen aan een van de volgende criteria:
- Het nest bevindt zich binnen 500 meter van een Natura 2000-gebied.
- Het nest ligt vlakbij drukbezochte plekken zoals speeltuinen, schoolpleinen, sportvelden, campings en recreatiegebieden.
- Het nest zorgt in de publieke ruimte voor acuut steekgevaar.
Inwoners kunnen helpen door waarnemingen van de Geelpoothoornaar of een nest te melden via Waarneming.nl. Meer informatie over het herkennen van een Geelpoothoornaar staat op de website van de Nederlandse Voedsel en Warenautoriteit (NVWA).