Wat sleep jij mee?
Op weg naar de Waddeneilanden gaat vaak van alles mee: tassen, kleding, fietsen en andere spullen. Maar er kunnen ook per ongeluk planten of dieren meereizen die daar niet thuishoren. Dit zijn invasieve exoten. Deze soorten verdringen de unieke en kwetsbare planten en dieren die op de Wadden leven. Dat kan grote schade aanrichten aan de bijzondere natuur.
Geef waarnemingen door!
Invasieve planten of dieren gezien? Meld dit via de app ‘snApp de exoot’ (Android & iOS) of op waarneming.nl. Deze meldingen helpen experts om snel in te grijpen en de verspreiding te beperken.
Wat is het probleem?
Invasieve exoten zijn planten en dieren die niet van nature in een gebied voorkomen. Ze verspreiden zich verstoren de lokale natuur. Soms verdringen ze de oorspronkelijke soorten en dat is schadelijk voor het ecosysteem. Vaak komen deze exoten door menselijk handelen in de natuur terecht. Dit kan onbewust gebeuren als je van het ene natuurgebied naar het andere reist. Kleine zaden of kiemen kunnen in je schoenen, kleding of kampeerspullen verborgen zitten en zo ongemerkt meeverhuizen.
Soms belanden aquariumplanten in sloten of meren. Mensen zetten ook wel een lettersierschilpadden of exotische vissen uit, wat problemen veroorzaakt. Kleine dieren kunnen zelfs meeliften op handelsroutes in zeecontainers of vrachtwagens.
Een voorbeeld van een invasieve exoot is de ‘watercrassula’. De watercrassula is een waterplant die oorspronkelijk uit Australië komt. In Nederland wordt deze soort gebruikt als aquariumplant. Als de plant in de natuur wordt achtergelaten, kan een klein stukje al uitgroeien tot een plaag.
Op verschillende Waddeneilanden vormt de watercruassula dichte matten op het water, waardoor zonlicht het water niet meer bereikt. Andere soorten, zoals sommige amfibieën en waterplanten, kunnen zo niet overleven. Daarom is snel ingrijpen belangrijk om verdere schade aan de natuur te voorkomen.
Wat kun je doen als bezoeker van de Waddeneilanden?
Bezoekers van de eilanden spelen een rol in het voorkomen van de verspreiding van invasieve exoten. Met enkele eenvoudige acties blijft de natuur beter beschermd.
Maak voertuigen zoals auto's en caravans goed schoon voor vertrek. Klop vloermatten uit, veeg het interieur na en controleer banden en onderkant op modder of plantenresten. Dit voorkomt dat zaden of andere soorten ongemerkt worden meegenomen.
Blijf in natuurgebieden op de paden om te voorkomen dat plantenresten aan schoenen of fietsen blijven hangen. Reinig na elke tocht schoenen, kleding en fietsen, vooral bij verplaatsing tussen natuurgebieden.
Reinig boten en visuitrusting zorgvuldig na gebruik. Zorg dat alles droof is en vrij van vuil voordat een nieuwe locatie wordt bezocht. Zo komen waterplanten of dieren niet in andere wateren terecht.
Wat kan een eilandbewoner of eigenaar van een recreatiewoning doen?
Eilandbewoners kunnen een grote bijdrage leveren aan het voorkomen van de verspreiding van invasieve exoten op de Waddeneilanden. Hier zijn tips voor hoe zij hun eiland kunnen beschermen:
Kies bij het kopen van tuinplanten geen invasieve soorten of soorten die snel woekeren. Vervang invasieve planten die al in je tuin staan door planten die van nature op de Waddeneilanden groeien. Advies hierover is te krijgen bij het lokale tuincentrum of via de zoekfunctie op Floron.nl.
Dieren die niet van nature op de Waddeneilanden leven, kunnen overlast geven. Voorbeelden zijn Een sierschildpadden of een zonnebaarzen of tropische vogels. Laat deze dieren niet in de natuur terechtkomen, omdat zij een bedreiging vormen voor andere diersoorten.
Snoeiafval of tuinafval horen bij de vuilstort en niet in de natuur. Dit geldt ook voor waterplanten, omdat die snel kunnen gaan woekeren in sloten of andere wateren.
Controleer bij vertrek naar of van de eilanden de auto, fiets en uitrusting op modder en plantresten. Zo wordt voorkomen dat zaden van invasieve soorten ongemerkt worden meegenomen.
Als wandelaar, fietser of natuurliefhebber is het belangrijk op de paden te blijven. Zo voorkom je dat plantresten aan schoenen of fiets blijven hangen. Reinig na elk natuurbezoek schoenen, kleding en fiets, vooral bij verplaatsing tussen natuurgebieden.
Wat kunnen natuurorganisaties, VVV en gemeenten doen?
De campagnetoolkit bestellen of vragen stellen kan via communicatie@noord-holland.nl.
Teksten voor website en andere middelen
Alle teksten op deze website mogen worden gebruikt voor communicatie op andere websites.
Beelden social media
Download (.zip) de flyer, posters en beeldmateriaal voor social media.
Wat doet de provincie?
De provincie bestrijdt invasieve exoten. Dit geldt voor de soorten die door de Europese Unie zijn aangewezen. In kwetsbare natuurgebieden, zoals de Waddeneilanden en Natura2000-gebieden, speelt de provincie een belangrijke rol bij het voorkomen en bestrijden van deze soorten.
Samen met gemeenten en natuurbeheerders wordt per gebied gezocht naar de beste aanpak. De provincie ondersteunt ook bij het delen van kennis en biedt financiële hulp. Op deze manier blijft de waardevolle natuur behouden. Meer informatie over de soorten en aanpak staat op de pagina invasieve exoten in Noord-Holland.