Afspraken om grutto's beter te beschermen

Dat is nodig, want het gaat al jaren niet goed met de grutto. Grutto's hebben steeds minder geschikte leefgebieden en vallen vaak ten prooi aan roofdieren. De overheden willen zorgen dat het aantal grutto's in Nederland toeneemt.

Anouk Gielen, gedeputeerde van natuur: "De grutto is een prachtige oer-hollandse vogel die een belangrijke graadmeter is voor een gezond, biodivers landschap. Het is onze verantwoordelijkheid om deze soort te beschermen en bovendien vraagt de Europese Commissie erom. Goed nieuws dus dat de grutto-provincies afspraken hebben gemaakt met het Rijk om het aantal grutto's te laten groeien. Nu gaan we samen met onze gebiedspartners daadkrachtig aan de slag met de uitvoering van de plannen, zoals het aanleggen van natuurvriendelijke oevers en graslanden kruidenrijker maken."

Maatregelen voor de grutto

Voor grutto’s is een aantal zaken van belang: grote en open gebieden, weinig verstoring en optimaal grasland en waterpeil. De partijen willen zorgen voor 35 gebieden in Nederland die minimaal 2.000 ha groot zijn, waarvan 1.000 optimaal ingericht voor de grutto. 

Dit moeten open gebieden zijn, met een hoog waterpeil en goede waterkwaliteit. In deze gebieden geldt aangepast agrarisch beheer en een actieve aanpak van roofdieren. Langjarige vergoeding voor boeren is belangrijk, zodat zij beloond worden voor hun vrijwillige inzet. In Noord-Holland zijn Laag-Holland, West-Friesland, Zeevang en Amstelland belangrijke leefgebieden voor de grutto.

De plannen zijn een reactie op de opdracht van de Europese commissie aan Nederland om de grutto beter te beschermen en haar leefgebieden te verbeteren.  De maatregelen zijn niet alleen goed voor de grutto. Ook insecten en amfibieën profiteren van natuurvriendelijke oevers. En met de investeringen in de veenweidegebieden wordt cultureel erfgoed behouden. 

Per gebied wordt een uitvoeringsprogramma gemaakt. Voor de uitvoering van de plannen is een goede samenwerking met gebiedspartijen heel belangrijk, zoals de waterschappen, agrarische collectieven, boeren, terreinbeheerders, zuivelketens, banken, gemeenten en Vogelbescherming Nederland. 

7 grutto-provincies

In 2021 werden maatregelen voor de bescherming van grutto’s samengebracht in het Aanvalsplan Grutto. De overheden hebben nu met elkaar afgesproken deze plannen te gaan uitvoeren. De betrokken provincies zijn Friesland, Gelderland, Groningen, Noord-Holland, Overijssel, Utrecht en Zuid-Holland. De gedeputeerden en de minister van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur ondertekenden op 6 juli 2026 het afsprakenkader.

De grutto, onze nationale vogel 

Noord-Holland is van oudsher een echte boerenlandvogelprovincie. Van het totaal aantal grutto’s in Europa broedt zelfs 15% in Noord-Holland. De grutto is in 2015 zelfs door de Nederlanders gekozen tot ‘nationale vogel’ en staat symbool voor biodiversiteit in het landelijk gebied. 

De provincie draagt bij aan de bescherming van boerenlandvogels. Dit doet zij onder meer door subsidie te verlenen aan natuurorganisaties en agrarische collectieven voor het beheer van boerenlandvogelgebieden.