Willem Arondéus opgenomen in Walk of Pride

De Walk of Pride is een geschenk aan de stad ter gelegenheid van WorldPride 2026. Dit evenement wordt van 25 juli tot en met 8 augustus voor het eerst in de geschiedenis in Amsterdam gehouden. In deze stad werd precies 25 jaar geleden het allereerste huwelijk wereldwijd tussen mensen van gelijk geslacht gesloten.

Bezoekers lopen met de Walk of Pride langs ruim 50 bronzen tegels die verhalen vertellen van mensen die zich hebben ingezet voor gelijke rechten en acceptatie.

Nalatenschap Arondéus

Arondéus (1894-1943) neemt in deze wandelroute een prominente plaats in. Op jonge leeftijd kwam hij openlijk voor zijn homoseksuele geaardheid uit, begin vorige eeuw een ongewone en gedurfde houding.

De provincie Noord-Holland heeft een bijzondere band met deze verzetsheld, beeldend kunstenaar en schrijver. Zo is zijn werk nog altijd zichtbaar in het provinciehuis in Haarlem. In de Statenzaal hangen wandkleden die hij in 1932 ontwierp, met ornamenten rond de wapens van Noord-Hollandse gemeenten. Daarmee is zijn nalatenschap van letterlijk verankerd in het hart van het provinciebestuur.

Daarnaast houdt de provincie de nagedachtenis van Arondéus levend met de jaarlijkse Willem Arondéuslezing. Provinciale Staten nodigen sinds 2005 elk jaar iemand uit de wereld van kunst, journalistiek of religie uit om rond 5 mei stil te staan bij het thema vrijheid, of de vrijheid om te kunnen zijn wie je bent.

Aanslag op het Amsterdamse bevolkingsregister

In 1941 riep Arondéus op tot een boycot van de Kultuurkamer, waarbij kunstenaars, schrijvers, muzikanten en podiumartiesten zich van de bezetter moesten aansluiten als zij hun beroep wilden blijven uitoefenen. Met een kleine groep vertrouwelingen uit de kunstwereld begon Arondéus in 1942 met het namaken van identiteitsbewijzen voor Joodse onderduikers, zodat die zonder de ‘J’ op hun persoonsbewijs de oorlog misschien konden overleven. Om te voorkomen dat de bezetter de nummers van de vervalste persoonsbewijzen kon controleren in de administratie in het Amsterdamse bevolkingsregister werd een plan bedacht om dit register op te blazen.

Onder leiding van Willem Arondéus en Gerrit van der Veen pleegt de verzetsgroep in de nacht van 27 maart 1943 een aanslag op dit bevolkingsregister. Enkele dagen daarna werden Arondéus en bijna alle andere betrokkenen opgepakt. Op 1 juli 1943 werden 12 verzetsstrijders, waaronder Arondéus, doodgeschoten in de duinen bij Overveen. "Zeg de mensen dat homoseksuelen geen zwakkelingen zijn", vertelde Arondéus voor zijn executie aan zijn advocate.

Provincie trotse sponsor WorldPride

De provincie Noord-Holland is trotse sponsor van WorldPride en vaart zaterdag 1 augustus mee in de feestelijke botenparade in Amsterdam. Het thema van de Canal Parade is dit jaar #UNITY. Onder dat motto vaart de provincie mee met de boot ‘Twelve hearts, one pride’. Om de verbinding tussen provincies te laten zien, varen uit elke andere provincie 2 inwoners mee met de provincieboot.

Op de website van de provincie zijn binnenkort enkele bijzondere verhalen van deelnemers uit de lhbtqia+-community te lezen.