Special Olympics: waar sport verbindt en vriendschappen ontstaan

Iedereen doet mee

Het is zaterdagochtend 13 juni en de spelen zijn net begonnen. Naast sporters uit verschillende provincies doen ook deelnemers mee van de eilanden Saba, Sint-Eustacius, Bonaire en Sint-Maarten. Jayden (14) is 1 van de deelnemers uit Saba. Hij reisde samen met zijn moeder naar Haarlem voor het bocce-toernooi. “We zijn woensdagochtend al gekomen”, aldus Jayden. Na het sportweekend blijven ze nog een paar dagen om met familie te zijn. “We plakken onze vakantie eraan vast”, legt zijn moeder uit. Jayden traint elke week. Anderhalve week geleden speelde hij nog een toernooi tegen Sint-Eustatius en Sint-Maarten, als voorbereiding op dit weekend.

Gezonde spanning

Tegelijk wordt er in de sporthal gejudood. In de ochtend volgen de sporters lessen, spelletjes en oefeningen om hun niveau te bepalen. In de middag zijn de wedstrijden. Jelle uit Barendrecht is er helemaal klaar voor. Het was best even rijden naar de sporthal, maar hij kijkt uit naar de wedstrijd. “Ik wil mijn nieuwe move uitproberen. Dat is om iemand snel uit balans te krijgen. Ik train elke week in Barendrecht en 1 keer per maand op Papendal.”

De wereld van G-judo, ofwel judo beoefend door mensen met een mentale beperking, is klein. Zowel ouders als judoka’s kennen elkaar. Zo komt Rico even bij Jelle melden dat hij binnenkort naar Sarajevo mag, in Bosnië. “In september doe ik daar mee aan de Special Olympics. Het is de eerste keer dat ik in het buitenland ga judoën. Ik judo al sinds 2013 en ga over twee weken op voor mijn zwarte band.” Hij wijst naar zijn bruine band. “Gisteren was ik nog zenuwachtig. Toen heb ik muziek geluisterd. Nu gaat het goed en heb ik er zin in.”

Broodjes en tactiek

Op de tennisbaan staat Lucas Matthes, ambassadeur en deelnemer van de Special Olympics, klaar voor zijn tweede wedstrijd. “De eerste hebben we 2-1 verloren. Maar we gaan gewoon weer ons best doen.” Zijn voorbereiding was goed, vertelt hij. Zoals Lucas in een vorig interview vertelde, bereidt hij zich voor op de Spelen door veel te sporten, gezond te eten en de hamburgers even te laten staan. Maar is het ook gelukt geen hamburgers te eten? Hij glimlacht: “Ik heb mijn best gedaan” en stapt de baan weer op. Hij en zijn buddy zijn goed op elkaar ingespeeld. De tweede wedstrijd winnen ze met 2-1.

Het voetbaltoernooi vindt, zoals eerder genoemd in het interview met Hans van der Straaten, plaats bij de Koninklijke HFC. Daar wordt de dag onderbroken met een lunchpauze. De organisatie deelt lunchpakketten uit met broodjes kaas, een krentenbol, een appel en wat lekkers. De teams zitten bij elkaar en maken onderling grapjes. Ook worden de wedstrijden van de ochtend besproken en proberen coaches tactieken voor de middag te bedenken.

Een Noord-Hollands team valt op vanwege hun Ajax-tenues. Dit is het team Only Friends uit Amsterdam. Only Friends is een sportclub voor jonge mensen met een beperking, ook wel G-sporters genoemd. De club heeft 800 leden en 300 vrijwilligers. De voetbalteams spelen in Ajax-tenues, omdat Ajax hen sponsort. “Wij zijn de G-divisie van Ajax,” vertelt de coach. “Naast voetbal zijn er nog veel andere sporten mogelijk bij Only Friends. Van wielrennen tot voetbal, we bieden veel aan. Alle leden mogen 2 sporten kiezen. Het is in Amsterdam dé vereniging waar alle G-sporters zich kunnen melden.”

Bewegen op eigen niveau

Tijdens deze Special Olympics zijn er ook demonstratiesporten, zoals het Motor Activity Training Program (MATP). In het interview met fysiotherapeut Ardine Schemmekes, legt Schemmekes uit dat dit programma deelnemers stimuleert om te bewegen op hun eigen niveau. De sporters zijn veelal meervoudig beperkt. 

Voor dit onderdeel zet Ardine samen met haar collega’s een parcours uit. De deelnemers gaan door een ‘wasstraat’ met sensorische prikkels. Het parcours heeft een glittergordijn, sponsjes, ballonnen en een bellenblaaspistool, gevolgd door gooi- en schopspelletjes. Een van de sporters geniet duidelijk van de activiteit en gaat steeds meer communiceren. Eerst knippert ze alleen met haar ogen wanneer haar rolstoel een voetbal raakt. Even later knijpt ze met haar handen en vormt ze woorden met haar mond.

Terugblik

Gedeputeerde Jeroen Olthof kijkt met een goed gevoel terug op het weekend. “Ik ben trots dat we als provincie aan dit evenement kunnen bijdragen. Sport hoort voor iedereen toegankelijk te zijn. In Noord-Holland hebben we veel mooie verenigingen en zijn er veel sporters die op hun eigen manier het beste uit zichzelf halen. Daarbij gaat sport niet alleen over prestaties, maar juist ook over saamhorigheid, plezier en samenwerking.”

Ook de eerder geïnterviewde projectdirecteur SONS Haarlem 2026, Niels Cannegieter, kijkt met trots terug op het evenement. “Iedereen heeft het naar zijn zin gehad en daar zijn we enorm trots op.” Wat hem vooral bijblijft, is het geluk van de sporters. “Deelnemers herkenden ons en kwamen knuffelen van blijdschap. Anderen werden emotioneel toen het voorbij was. En tijdens de feestavond daagde ambassadeur Lucas ons uit voor een dansbattle. Dat zijn de momenten die je onthoudt.” Juist die momenten maken, samen met de inzet van sportverenigingen en 1.500 vrijwilligers, het weekend compleet.