Natuurnetwerk Nederland (NNN)
Het Natuurnetwerk Nederland (NNN) helpt om bijzondere landschappen, planten en dieren te beschermen, te beheren en te ontwikkelen. Door het afronden van het natuurnetwerk zijn natuurgebieden beter bestand tegen stikstofuitstoot, slechte waterkwaliteit, verstoring en verdroging. De natuur wordt daarmee minder kwetsbaar.
Inhoudsopgave
Het NNN is de voortzetting van de Ecologische Hoofdstructuur. Deze werd in 1990 door het Rijk op kaart getekend. Het doel is om natuurgebieden robuuster te maken en te verbinden. Planten en dieren krijgen daarmee meer kans zich te verspreiden en voort te planten en hebben daarmee minder kans op uitsterven. Het helpt om de diversiteit aan soorten in stand te houden.
Controleer via de NNN-adreszoeker of een adres in het NNN ligt.
De provincie heeft 5 gebieden gekozen waar met prioriteit geld wordt ingezet voor het afronden van het Natuurnetwerk Nederland (NNN): de Oostelijke Vechtplassen, Westzaan, Oostzanerveld, Weidse Polders en Zuid-Kennemerland. Er is ook geld beschikbaar voor natuursubsidies en grondaankopen buiten deze gebieden. Hiervoor is het NNN-kansenloket.
Subsidies natuurontwikkeling
Grondeigenaren met grond binnen het NNN kunnen bijdragen aan de ontwikkeling en het beheer van het natuurnetwerk. Er is subsidie beschikbaar voor het omvormen van landbouwgrond naar natuur en voor de investeringen die hiervoor nodig zijn (SKNL). Ook voor bedrijfsverplaatsingen en kavelruil, het afkopen van pachtcontracten en de aankoop van terreinen binnen het NNN is subsidie beschikbaar.
Meer informatie over de mogelijkheden en bijbehorende subsidies staat in deze brochure (pdf) en op de pagina's Natuurbeheer en Subsidies.
NNN-kansenloket
Het NNN-kansenloket is voor iedereen die mogelijkheden ziet om stukken van het NNN te realiseren. Grondeigenaren die hun grond willen omvormen tot natuur kunnen bij dit loket terecht. Ook grondeigenaren die naar een andere locatie willen verplaatsen of hun grond willen verkopen ten behoeve van het NNN kunnen bij het loket aankloppen.
Wie een kans ziet voor NNN-realisatie kan contact opnemen met de provincie via dit formulier. De initiatiefnemer wordt vervolgens verder geholpen met financiering, advies of begeleiding bij een aankooptraject.
Bescherming van het NNN
De grenzen van het NNN beschermen de aanwezige natuur en geven nieuwe natuur een kans. Eigenaren en gebruikers kunnen genieten van de bijzondere natuur, maar hebben ook een rol in het beschermen ervan. Bekijk via de viewer of uw adres in het NNN ligt.
De mogelijkheden en beperkingen voor wonen en ondernemen in het NNN zijn vastgelegd in de Omgevingsverordening NH2020 en in gemeentelijke bestemmingsplannen.
Aankoop en wijziging woning of bedrijf
Er kan veel, maar niet alles mag. Het NNN kan gevolgen hebben voor uw plannen. Controleer uw adres in de viewer bij aankoop van, herinrichting of wijziging van huis, (agrarisch) bedrijf of tuin. Dan weet u direct of uw locatie in het natuurnetwerk ligt. Via de NNN-wijzer krijgt u via een stappenplan duidelijkheid of een nieuwe activiteit of ontwikkeling wel of niet kan plaatsvinden in het NNN. U kunt mogelijk ook subsidie krijgen voor de inrichting en beheer van de natuur op uw perceel.
Een nieuwe ontwikkeling of activiteit in het natuurnetwerk is alleen onder bepaalde voorwaarden toegestaan. Met een activiteit wordt bedoeld een plan, project of ontwikkeling met ruimtelijke gevolgen, bijvoorbeeld de uitbreiding van een bouwwerk of de aanleg van een weg. Ook een verandering van gebruik kan als activiteit worden gezien.
Grenzen van het NNN
De provincie staat voor de taak om het natuurnetwerk af te ronden. Het netwerk is 56.400 hectare. Dat is ongeveer 15% van het oppervlak van de provincie. Van het NNN is ruim 93% inmiddels bestaande natuur. De provincie werkt samen met partners aan de resterende hectares.
Bij ontwikkeling van een NNN-perceel naar natuur zijn er 2 onderdelen van belang:
Administratieve omzetting naar natuur
Het perceel wordt in het gemeentelijk Omgevingsplan geregistreerd als ‘natuur’. Dat betekent dat er geen activiteiten op plaats mogen vinden die niet in overeenstemming zijn met het natuurdoel. Daarnaast sluit de provincie een overeenkomst met de grondeigenaar waarin staat dat het perceel voor altijd natuur blijft. Deze overeenkomst geldt dan ook voor alle volgende eigenaren van het perceel.
Fysieke omzetting naar natuur
Indien nodig worden op het perceel maatregelen uitgevoerd om de natuurontwikkeling mogelijk te maken. Bijvoorbeeld het graven van een natuurvriendelijke oever of het aanplanten van bomen. De provincie heeft in 2025 de NNN-realisatiestrategie uit 2020 vernieuwd. In de nieuwe strategie wordt uitgelegd hoe en waar de provincie aan de resterende hectares werkt.
Bekijk de kaart van het NNN voor meer informatie.
Natuurverbindingen
Natuurverbindingen zijn smalle natuurgebieden die grote natuurgebieden met elkaar verbinden. Het zijn als het ware snelwegen voor dieren en planten. Zo kunnen soorten veilig en gemakkelijk van het ene gebied naar het andere gebied reizen.
Het meest bijzondere onderdeel van het Natuurnetwerk is… het netwerk. Door natuurgebieden te verbinden, ontstaan grotere leefgebieden. De kansen van planten en dieren om zich te ontwikkelen en vermenigvuldigen nemen daarmee toe. Want een poldervisje heeft aan 1 goede sloot voldoende, maar een otter vraagt een oppervlakte van heel Nederland om te overleven.
Die verbindingen zijn er in alle soorten en maten. Van natuurstroken, bermen en watergangen tot grote ecoducten. Hetzelfde geldt voor de dieren die erover lopen. Reeën en vossen, maar ook kevers en duizendpoten. Op de NNN-kaart zijn de verbindingen te zien als mosgroene lijntjes.
De meest in het oog springende verbindingen zijn de gebouwde natuurbruggen. Je ziet ze wel eens over de snelweg liggen. Daar rijden geen auto’s, maar zie je groen. De eerste natuurbrug in Noord-Holland werd in 2006 gebouwd. Het was de natuurbrug Zanderij Crailoo. Er zijn inmiddels tientallen natuurbruggen, van groot tot klein.
Het Natura 2000-gebied Kennemerland Zuid heeft 3 natuurbruggen: Zandpoort (2013), Zeepoort (2017) en Duinpoort (2018). Met deze bruggen is de natuur van de Amsterdamse Waterleidingduinen weer verbonden met het Nationaal Park Zuid-Kennemerland. Tussen het Goois Natuurreservaat Zwarte Berg en Goois Natuurreservaat De Zuid liggen de natuurbruggen ‘Hoorneboeg’ en ‘Zwaluwenberg’. Hier wordt veel onderzoek gedaan naar dieren die de bruggen gebruiken. Maar kleinere verbindingen zijn minstens zo belangrijk.
Verkeerswegen helpen mensen snel ergens te komen, maar vertragen dieren en versnipperen hun leefgebied. Veel dieren komen om in het verkeer, ook op de provinciale wegen. Voor de das is het zelfs de grootste doodsoorzaak. We helpen ze met allerlei tunneltjes, duikers en groene bermen. Maar hoe weet een vos nou waar hij de weg moet oversteken?
In de provincie kunnen op 68 plaatsen nog veilige oversteekplaatsen voor dieren komen. Bijvoorbeeld kleine faunatunnels en ecoduikers. De komende 6 jaar zijn er op veel provinciale wegen werkzaamheden gepland. In de voorbereiding wordt rekening gehouden met mogelijke oversteekplaatsen.
De aangelegde natuurverbindingen worden vaak onderzocht. Daaruit blijkt hoe succesvol verbindingen zijn.
Actueel
- Kansenloket voor natuurontwikkeling geopend
- Versnelling aanleg natuur in 5 gebieden: provincie zet weer stap vooruit
- Focus op de stikstofgevoelige natuurgebieden voor natuurontwikkeling
- Meer geld voor natuurontwikkeling
Video's en podcast
- Serie: 30 jaar Natuurnetwerk Nederland
- Video: NNN in Noord-Holland
- Video: Noord-Holland versterkt, vergroot en verbindt natuurgebieden
- Animatie natuurverbinding Naardermeer - Ankeveen
- Video over ondertunneling bij spoorweg Hilversum
- Podcast: Hoe weet een vos waar hij de weg moet oversteken?
Documenten
- Programmering afronding van het NNN in Noord-Holland
- Realisatiestrategie 2025 voor het NNN in Noord-Holland - met bijlagen
- Realisatiestrategie 2025 voor het NNN in Noord-Holland - zonder bijlagen
- Leidraad gebiedsgerichte aanpak
- Mogelijkheden voor grondeigenaren en pachters in NNN
- Eindrapport Ontsnipperingsbeeld Noord-Holland WUR 2021