De provincie Noord-Holland wil de natuur in en langs de kanalen versterken. In september 2020 startte de samenwerking met aannemerscombinatie Beens-Hakkers.
Kansen voor natuur
De werkzaamheden aan de oevers zijn in eerste instantie nodig om de oevers (weer) voor langere tijd te beschermen tegen afbrokkelen. Er worden damwanden geplaatst of beschoeiing vernieuwd. Tegelijkertijd wil de provincie kansen grijpen om de natuur te versterken, biodiversiteit te vergroten en waterkwaliteit te verbeteren. Daarom wordt zoveel als mogelijk gekozen voor natuurvriendelijke oevers.
Dieren kunnen straks makkelijk in en uit het water, via fauna-uittredeplaatsen. In brede kanalen worden plekken gemaakt met minder harde stroming, waar bijvoorbeeld vissen kunnen paren. Daarnaast wordt de begroeiing gevarieerder, door aanleg van plas-drasgebieden en het stimuleren van rietlanden. Dit draagt allemaal bij aan de biodiversiteit en waterkwaliteit. In deze infographic staat een overzicht van de verschillende mogelijkheden.
Biodynamische oevers
Najaar 2022 startte langs de Westfriesche vaart in Middenmeer ter hoogte van de aansluiting met de N242 de aanleg van een biodynamische oeververvanging. Het is een pilot in samenwerking met de Technische Universiteit Delft. Bij deze pilot wordt in proefvakken beplanting met sterke wortels aangebracht. Doel van de proef is om te kijken hoe de beplanting zich ontwikkelt. Als de wortels van de plant sterk genoeg zijn, kan dit hardhout of staal besparen voor de beschoeiing. Dan zou het mogelijk zijn om in de toekomst minder of wellicht op een andere manier gebruik te maken van materiaal voor het vervangen van oevers. Een win-win situatie: meer ruimte voor natuur én minder materiaalgebruik.
Damwandrif
Bij een damwandrif wordt voor de damwanden een metalen hekwerk geplaatst om takken tussen te steken. Aan de takken groeien algen, waar kleine organismen van leven. Vissen eten deze organismen vervolgens weer. De takken vormen ook een rust- en schuilplaats voor kleine vissen. Een damwandrif (zie de video op YouTube) is uitermate geschikt voor een bebouwde omgeving met weinig ruimte voor natuur. De eerste is geplaatst in Alkmaar, in het Noordhollandsch Kanaal. De provincie houdt in de gaten wat het effect is.
Nieuw soort samenwerking
In totaal wordt aan circa 20 oevers gewerkt. Hiervoor wordt voor een langere tijd samengewerkt met 1 aannemer. Belangrijk voordeel van deze langdurige samenwerking is de ruimte die ontstaat voor onderzoek en experiment. Nieuwe kennis kan meteen worden toegepast in het volgende oeverproject. Zo kunnen duurzaamheidsambities worden gerealiseerd. Die duurzaamheidsdoelen zijn bijgesteld: van 80 procent minder milieukosten en minimaal 50 procent hergebruik van materialen naar 95 procent minder milieukosten.
Duurzame infra
De duurzame oeververvangingen passen goed binnen de duurzame plannen van de provincie Noord-Holland. De provincie is eigenaar en opdrachtgever van de eigen infrastructuur en kan zelf maatregelen treffen om een bijdrage te leveren aan het terugdringen van de CO2-uitstoot. Samen met collega’s en partners worden de eigen wegen, kanalen, bruggen en viaducten verduurzaamd. Dit alles met als doel: een 100 procent circulair bouwproces in 2050. Met het programma Duurzame Infrastructuur werkt de provincie Noord-Holland aan een fijne woon-, werk- en leefomgeving voor nu en in de toekomst.