Noord-Holland monitort samen met boeren stikstofuitstoot

Dankzij een gezamenlijke monitoringssystematiek van provincie en landbouwsector zijn veranderingen al zichtbaar een half jaar na afsluiting van het voorgaande jaar. De eerste resultaten laten zien dat de stikstofuitstoot van Noord-Hollandse melkveehouderijen tussen 2019 en 2024 met 13% is afgenomen.

De monitoring is opgezet in samenwerking met LTO Noord, Biologisch Noord-Holland (BIO NH), het Hollands Agrarisch Jongeren Kontakt (HAJK) en met steun van de Nederlandse Melkveehouders Vakbond (NMV). De aanpak is vastgelegd in het convenant stikstofreductie en natuurherstel dat partijen in 2025 sloten. In het convenant is afgesproken om uiterlijk in 2035 te komen tot een generieke stikstofreductie van 30% ten opzichte van 2019. Uit de monitoring blijkt dat de melkveehouderij een deel van deze reductie al heeft gerealiseerd. Monitoring is een belangrijk deel van de afspraak. Doel is om samen te sturen op meetbare resultaten, met ruimte voor ondernemers om hun eigen keuzes te maken.

In plaats van landelijke of meerjarige gemiddelden, gebruikt Noord-Holland geanonimiseerde data van de melkveehouderij uit de eigen provincie. De monitoring kijkt niet alleen naar technische maatregelen, maar ook naar keuzes die ondernemers zelf maken in hun bedrijfsvoering. Hierdoor wordt zichtbaar wat de Noord-Hollandse melkveehouderij daadwerkelijk realiseert. Ontwikkelingen kunnen zo jaarlijks worden gevolgd en de sector kan zelf meer sturen op de resultaten. De gerealiseerde reductie is daarmee direct toe te schrijven aan inspanningen van boeren in Noord-Holland.

Samenwerking werpt vruchten af

Gedeputeerde Jelle Beemsterboer (Landbouw): “Dit is een belangrijke stap. Boeren leveren resultaat en wij zorgen ervoor dat hun inspanningen ook echt zichtbaar en meetbaar worden. Die samenwerking vormt de basis voor vertrouwen en voor verdere stappen om uiterlijk in 2035 richting de 30% stikstofreductie te komen die is afgesproken in het convenant Stikstofreductie en Natuurherstel.”

De afname van de stikstofuitstoot is het resultaat van meerdere ontwikkelingen. Zo mag er volgens Europese regels steeds minder dierlijke mest worden uitgereden en zijn er in de provincie minder boeren dan in 2019. Daarnaast nemen melkveehouders maatregelen zoals het verlagen van het eiwitgehalte in het rantsoen, effectiever bemesten en het vergroten van de weidegang.

Voor de monitoring worden geanonimiseerde gegevens uit de KringloopWijzer gebruikt. Wageningen University & Research brengt de data per gebied samen om de ontwikkeling van de stikstofuitstoot inzichtelijk te maken. De provincie financiert dit proces; ondernemers leveren de data. De privacy van boeren is gewaarborgd: individuele bedrijfsgegevens zijn niet beschikbaar voor de provincie.

Nico Verduin is namens alle betrokken landbouwpartijen betrokken bij monitoring: ”Dit zijn mooie resultaten die laten zien dat de sector levert. In de overeenkomst Stikstofreductie en Natuurherstel Noord-Holland staat dat we werken aan een generieke emissiereductie van 30% in 2035 ten opzichte van 2019. De nu gepresenteerde 13% reductie laat zien dat we al een substantiële bijdrage leveren.”

Het doel is om dit jaar de generieke reductie in andere sectoren, de gebiedsgerichte aanpak nabij stikstofgevoelige Natura 2000 en de borging van herstelmaatregelen in de natuur vast te leggen in een programmatische aanpak en in de provinciale omgevingsverordening. Dit met het doel om vergunningverlening rond stikstof weer los te trekken door de natuur geborgd te herstellen. De voortgang in de melkveehouderij wordt jaarlijks gemeten in samenwerking met de convenantpartners.