Regionale Energiestrategieën (RES)

In Noord-Holland stellen we 2 RES’en op: een in de regio Noord en een in de regio Zuid.

In RES’en zijn zoekgebieden aangewezen waar wordt onderzocht waar en onder welke voorwaarden windmolens en zonnepanelen mogelijk zijn. De voorkeur gaat uit naar zonnepanelen op grote daken en boven parkeerterreinen, maar we zetten ook in op windturbines en grotere zonneparken. Samen willen beide regio’s 6,3 terawattuur (TWh) duurzame elektriciteit opwekken; ongeveer de helft daarvan wordt nu al gerealiseerd.

Gemeenten, provincie en  waterschappen werken de zoekgebieden verder uit met hun omgeving. Dit verschilt per gebied en gebeurt in overleg met bewoners en andere belanghebbenden. Ook draagt het Rijk bij aan de uitvoering van de RES via het programma Opwek van Energie op Rijksvastgoed (OER).

Herijking RES

De eerste versie van de RES (RES 1.0) is in 2019 samen opgesteld door overheden, netbeheerders, maatschappelijke organisaties, ondernemers en inwoners, en in 2021 vastgesteld. In 2024 zijn de RES’en herijkt. Bij deze herijking is opnieuw gekeken naar de zoekgebieden voor zonne‑ en windenergie. Sommige zoekgebieden zijn aangepast, vervallen of nieuw toegevoegd. Ook is opnieuw berekend hoeveel duurzame elektriciteit deze gebieden kunnen opleveren, met behulp van actuele landelijke rekenregels. De herijking laat zien hoe beide regio’s ervoor staan en welke stappen nog nodig zijn om de doelen voor 2030 te halen.

Regieroute voor uitvoering van projecten

Om te zorgen dat duurzame energieprojecten op tijd worden uitgevoerd om de RES-doelen te halen, hebben gemeenten, waterschappen en provincie in 2025 gezamenlijk een regieroute afgesproken. Dit stappenplan helpt om vertragingen bij projecten en de voortgang van de RES vroeg te signaleren en gezamenlijk op te lossen. Partners bespreken de voortgang regelmatig en kijken welke ondersteuning nodig is. Alleen als overleg geen resultaat oplevert, kan de provincie als laatste stap ingrijpen. Samenwerking blijft hierbij altijd het uitgangspunt.

Schaarse ruimte

Het opwekken van elektriciteit vraagt ruimte. En omdat ruimte in Noord-Holland schaars is, willen we functies zorgvuldig wegen, op elkaar afstemmen en waar mogelijk combineren. De provincie heeft een belangrijke rol om ervoor te zorgen dat de verschillende belangen ook over de grenzen van gemeenten zorgvuldig worden mee gewogen. De provincie vraagt gemeenten bij het plaatsen van de windmolens en zonnepanelen rekening te houden met het landschap, en biedt daarvoor verschillende handreikingen en uitgangspunten aan.  

De provincie ondersteunt de gemeenten op veel manieren. Zo zijn er subsidies voor zonne-energie boven parkeerplaatsen, voor het ontwerp van zonneparken en ondersteuning bij participatie. 

Draagvlak

Gemeenten zijn verantwoordelijk voor het contact met bewoners en belanghebbenden. We vinden het belangrijk dat bewoners en bedrijven achter de energietransitie staan en betrokken zijn bij de keuzes die daarbij horen. Daarom hebben wij – net als de andere partijen die bij de RES betrokken zijn - de ambitie dat 50 procent van zonne- en windparken op land in eigendom van de lokale gemeenschap komt. De leidraad Financiële participatie legt uit hoe dit vormgegeven zou kunnen worden. Energiecoöperaties spelen hierin een belangrijke rol en krijgen ondersteuning van de provincie. 

Nieuwe regels

Gemeenten, provincie en waterschappen leggen de zoekgebieden in de RES vast in hun omgevingsbeleid. De provincie doet dit in de Omgevingsverordening NH2020 en de Omgevingsverordening NH2022. Hierin zijn de RES’en leidend voor het opwekken van windenergie op land. 

Op de pagina’s Windenergie en Zonne-energie staat meer informatie over de regels die in Noord-Holland gelden voor windmolens en grootschalige zonneparken.