Slimme (vaar)weg

Om Noord-Holland nu en in de toekomst bereikbaar en leefbaar te houden, werkt de provincie aan slim, schoon en veilig reizen. Dat doet de provincie door gebruik te maken van de beschikbare data en technologische ontwikkelingen. En door continu, op de echte (vaar)weg, te testen wat deze ontwikkelingen betekenen voor de infrastructuur, het milieu en de reizigers.

Projecten

Smart Shipping

De provincie wil goederenvervoer over water actief stimuleren als duurzaam alternatief voor goederenvervoer over de weg. De ontwikkeling van autonoom varende schepen (Smart Shipping) gaat snel en hiervoor is, vergelijkbaar met autonome voertuigen over de weg, veel en betrouwbare data nodig. De provincie sluit daarom aan bij het initiatief Smart Shipping, een Europees project dat nagaat hoe informatie van providers kan worden gecombineerd met informatie van verkeerscentrales om doorstroming te bevorderen. Smart Shipping is vooral op de beroepsvaart gericht. Wat betekent het als schepen zonder kapitein een brug passeren? Wat betekent het voor de wet- en regelgeving als schepen achter elkaar aan varen en alleen het voorste schip (het lead-ship) bemand is? De provincie pakt de ruimte om te experimenteren met Smart Shipping. En bereidt zich voor op de ontwikkelingen en wat deze betekenen voor de bruggen en sluizen in Noord-Holland.

Slimme verkeerslichten

De Noord-Hollandse verkeerslichten en verkeerscentrale behoren tot de modernste van Europa. De verkeerslichten zijn zo ingesteld dat de afwikkeling van het verkeer zo optimaal mogelijk verloopt. De Driemerenweg (N205) in Hoofddorp is uitgerust met slimme verkeerslichten en is daarmee de eerste slimme weg in Nederland die klaar is om met verkeer te communiceren (ook wel Talking Traffic genoemd).

Afbeelding video 'Slimme verkeerslichten op de N205'
Bekijk de video 'Slimme verkeerslichten op de N205'

De slimme verkeerslichten ontvangen signalen via mobiele telefoons, boardcomputers en navigatiesystemen in of op fietsen, auto’s, vrachtauto’s, bussen en schepen. Daardoor kunnen de verkeerslichten inspelen op de verkeersdrukte en bepaalde verkeersstromen voorrang geven. Hierdoor benutten we de bestaande (vaar)wegen optimaal en beperken we de aanleg van extra (vaar)wegen waar niet altijd ruimte voor is. Daarnaast levert het milieuvoordelen op omdat het verkeer efficiënter doorrijdt.

Momenteel staan er op de N205 en de N201 rondom Schiphol slimme verkeerslichten. Wil jij ook slimmer, schoner en veiliger reizen? Gaan dan naar slim reizen en test mee.

Beeld uit de video 'Smart mobility: de gebruikerstest'
Bekijk de video 'De gebruikerstest'

Nederland: 'fiets-land'

Steeds meer mensen gebruiken de fiets voor het woon-werkverkeer, waardoor de fiets steeds meer een alternatief voor de auto is. Daarnaast draagt fietsen bij aan een gezonde leefstijl en houdt het Noord-Holland bereikbaar. Daarom krijgt de fiets extra aandacht. Naast het verbeteren van fietspaden en -voorzieningen, biedt Smart Mobility kansen om de veiligheid en bereikbaarheid van fietsers te verbeteren. 

De provincie doet veel onderzoek naar slimme infrastructuur voor het detecteren van fietsers. Zo kunnen fietsers en auto's elkaar tijdig bijvoorbeeld tijdig waarschuwen voor onveilige situaties. Denk aan een fietser die plotseling de hoek om komt scheuren en in botsing met een auto dreigt te komen. Een ander voorbeeld is het kunnen detecteren van groepen fietsers en die vervolgens voorrang geven bij een verkeerslicht. Daarmee neemt de verkeersveiligheid toe. 

Een ‘treintje’ van zeven auto’s

In 2018 heeft de provincie geëxperimenteerd met een ‘treintje’ van 7 auto’s die met elkaar én de verkeerslichten communiceren. De auto’s staan draadloos in verbinding met elkaar, waardoor zij weten wanneer de voorganger optrekt of afremt. Dat komt door een speciale cruise control: coöperatieve adaptieve cruise control (CACC). Hierdoor passen er meer auto’s op een stuk weg en kunnen zij met meerderen tegelijk door het groene licht rijden, omdat de verkeerslichten het 'treintje' auto's herkent. Minder stoppen en optrekken zorgt daarnaast voor minder uitstoot. Ook neemt de reistijd af. Bij de verkeerslichten stonden de auto’s wel verder uit elkaar dan normaal, waardoor de rij langer werd en de linksaf- en rechtsafvakken niet volledig gebruikt werden. Dit heeft een negatief effect op de doorstroming en moet nog verbeterd worden.

Nog niet alle auto’s zijn met elkaar verbonden ('connected cars'). Het is een overgangsperiode waarbij ook gewone auto’s op de weg rijden.

Afbeelding video 'Communicerende auto’s getest op eerste slimme weg'
Bekijk de video 'Communicerende auto’s getest op eerste slimme weg'

Vrachtwagens die communiceren met verkeerslichten

In 2017 testte de provincie als eerste ter wereld de communicatie tussen vrachtwagens en verkeerslichten. Een proef waarbij de verkeerslichten rondom Schiphol direct communiceerden met vrachtwagens via het 4G netwerk. Dat zorgde voor minder uitstoot, minder vertraging, lagere brandstofkosten en betrouwbare reisinformatie.

Afbeelding video 'Steeds slimmer reizen in Noord-Holland'
Bekijk de video 'Steeds slimmer reizen in Noord-Holland'

Zelfrijdende bus

Een zelfrijdende bus klinkt wellicht nog wat futuristisch, maar was in 2016 toch al werkelijkheid. Op een vrijliggende busbaan tussen Schiphol en Haarlem heeft de zelfrijdende bus, de Mercedes Benz Future Bus, zelfstandig gereden door tunnels en over kruisingen.

Afbeelding video 'Zelfrijdende bus'
Bekijk de video 'Zelfrijdende bus'

Blauwe Golf

Noord-Holland heeft 285 beweegbare bruggen en sluizen. 130 daarvan zijn verbonden aan een belangrijke weg en/of vaarweg. Door samen met andere (vaar)wegbeheerders met 1 brugmanagementsysteem te werken, ontstaat een 'blauwe golf' (net als de 'groene golf' op de weg, maar dan op het water). Zo verbetert de doorstroming op weg én water. Weten hoe dat precies werkt? Bekijk de animatie. Zelf het gemak ervaren van varen op de Blauwe Golf? Bekijk de speciale pagina over de Blauwe Golf en digitale vaargids of het artikel op NH-nieuws

Animatie: minder wachten voor bruggen en sluizen
Bekijk de animatie 'minder wachten voor bruggen en sluizen'

Voorspellen van de wachtrij bij het verkeerslicht

Het aantal wachtende auto's, motoren en vrachtauto's voor een verkeerslicht wordt al voorspeld. Op basis van deze zogenaamde 'wachtrijvoorspellingen' kan de verkeerscentrale het verkeer optimaal regelen  in de ochtend- of avondspits. Een verkeerslicht gaat dan bijvoorbeeld langer op groen.

Tot voor kort was het probleem dat iedere verkeerslichtenleverancier dit op zijn eigen manier implementeerde. Nu is er een innovatieve aanpak om de wachtrijvoorspellingen voor alle verkeerslichten binnen de provincie op dezelfde manier te ontvangen, namelijk via de 'cloud'. Bij deze voorspellingen wordt gebruik gemaakt van de meetlussen (sensoren) in de weg en vele jaren historische data.

De historische data wordt gebruikt om een netwerk te trainen (ook wel machine learning genoemd). Via kunstmatige intelligentie (artificial intelligence- AI) wordt vervolgens de actuele en toekomstige wachtrijen bij een kruispunt voorspeld. Het voordeel is dat een mogelijk verkeersknelpunt voorkomen kan worden voordat het probleem echt optreedt. Zo ontstaat een rustiger verkeersbeeld. Dit project doet de provincie samen met Hal24K.  

Data uit voertuigen

Steeds meer auto's zijn verbonden met het mobiele datanetwerk (4G/5G) en versturen informatie naar de voertuigfabrikant. In lijn met Europese regelgeving delen de voertuigleveranciers minimale universele verkeersveiligheidsdata kostenloos met overheden. Deze data worden alleen uitgestuurd als de veiligheidssystemen in een auto worden geactiveerd, bijvoorbeeld als de airbag open gaat, bij tractiecontrole, antiblokkeersysteem of andere veiligheidssystemen.

Deze 'alarm data' kunnen er bijvoorbeeld op wijzen dat een auto een ongeluk heeft gehad. De gegevens worden via de Nationale Databank Wegverkeergegevens (NDW) doorgestuurd naar de verkeerscentrale van de provincie. Indien nodig kan direct een weginspecteur naar de exacte locatie gestuurd worden, met de exacte GPS-data uit het ontvangen alarm. Of er kunnen direct maatregelen getroffen worden om het verkeer in goede banen te leiden. Op den duur kan met behulp van de data uit voertuigen en de analyses van die gegevens ook de verkeersveiligheid worden verbeterd.    

 

Uitgelicht